{"id":10091,"date":"2021-10-28T11:25:19","date_gmt":"2021-10-28T02:25:19","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=10091"},"modified":"2021-10-28T11:28:31","modified_gmt":"2021-10-28T02:28:31","slug":"ue-visita-rai-matak-leopoldina-kuda-ai-horis-millaun-3-hamosu-retornu-ekonomiku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/10\/28\/ue-visita-rai-matak-leopoldina-kuda-ai-horis-millaun-3-hamosu-retornu-ekonomiku\/","title":{"rendered":"UE Visita Rai Matak, Leopoldina: Kuda Ai-horis millaun 3 Hamosu Retornu Ekonomiku"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Zevonia Vieira <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Programa ida-ne&#8217;e, ho ninia foku \u00faniku ba agrikult\u00f3r ki&#8217;ik sira, laos de&#8217;it kontribui pozitivamente ba kombate hasoru mudansa klim\u00e1tika maib\u00e9 ajuda m\u00f3s komunidade lok\u00e1l atu hari ekonomia suku nian liuhusi reseita ne&#8217;eb\u00e9 hetan husi fa&#8217;an kr\u00e9ditu karbonu\u201d. <\/em>Embaixad\u00f3r Uniaun Europeia ba Timor-Leste, Andrew Jacobs,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Embaixad\u00f3r Uniaun Europeia ba Timor-Leste, Andrew Jacobs, hala&#8217;o vizita ba eskrit\u00f3riu programa Rai Matak (Green Land) iha Baguia, hodi hasoru malu ho parte interesada lubuk ida ne&#8217;eb\u00e9 envolve iha programa inovativu (foun ida oinseluk liu) ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Liuhusi komunikadu imprensa ne\u2019ebe Neon Metin asesu Embaixador Jacobs hateten Rai Matak nu&#8217;udar projetu ida-ne&#8217;eb\u00e9 hetan finansiamentu&nbsp; husi EU (EUR 2.7 millaun | USD 3.1 millaun) ne&#8217;eb\u00e9 hah\u00fa iha tinan 2020 no hanesan kolaborasaun entre Fundasaun Ho Musan Ida, Fundasaun xpand no OXFAM Timor-Leste, atu hala&#8217;o atividade agr\u00edkula karbonu nian iha fatin foun haat iha Timor-Leste uza modelu ho susesu hosi WithOneSeed\/Ho Musan Ida ne&#8217;eb\u00e9 pioneiru iha Baguia.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ida ne&#8217;e mak pakote finansiamentu \u00faniku boot liu ne&#8217;eb\u00e9 jere diretamente husi Uniaun Europeia iha Timor-Leste no hatudu UE nia kompromisu atu apoia Timor-Leste no ninia povu hodi implementa inisiativa sira kona-ba mudansa klim\u00e1tika.<\/em>&#8221; dehan Embaixador Jacobs, iha komunidade imprensa, 27\/10.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan katak programa ida-ne&#8217;e, ho ninia foku \u00faniku ba agrikult\u00f3r ki&#8217;ik sira, laos de&#8217;it kontribui pozitivamente ba kombate hasoru mudansa klim\u00e1tika maib\u00e9 ajuda m\u00f3s komunidade lok\u00e1l atu hari ekonomia suku nian liuhusi reseita ne&#8217;eb\u00e9 hetan husi fa&#8217;an kr\u00e9ditu karbonu.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha tempu hanesan Diretora Rai Matan, Leopoldina Joana Guterres ne\u2019ebe hetan premiu Direitu Umanus, Sergio Vieira de Mello iha tinan 2020, hateten ekipa Fundasaun Rai Matak halo ona progresu di&#8217;ak iha implementasaun programa ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;To&#8217;o oras ne&#8217;e ami konsege atinje alvu prinsip\u00e1l lubuk ida inklui rekrutamentu no formasaun ba ekipa Agrikultura karbonu ne&#8217;eb\u00e9 dedikadu, Sistema mapamentu sat\u00e9llite ba pa\u00eds tomak no hah\u00fa atividade sira kona-ba buka tuir lol\u00f3s terrenu nia oin-sa\u2019a (ground truthing) no mapamentu rai nian iha \u00e1rea foun lubuk ida-ne&#8217;eb\u00e9 iha potensi\u00e1l ba Agrikultura Karbonu nian, &#8220;<\/em>nia dehan<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos dehan sira hahu ona prosesu atu estabelese pol\u00edtika no prosedimentu sira ba Fundasaun kr\u00e9ditu karbonu foun ida-ne&#8217;eb\u00e9 sei tau-matan ba \u00e1rea projetu foun sira ne\u2019eb\u00e9 sei lidera hosi Timoroan ba Timoroan, no foka liu-liu kona-ba feto nia potensial iha set\u00f3r agroflorestal.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ami hakarak agradese Uniaun Europeia ba sira nia apoiu ne&#8217;eb\u00e9 kontinua nafatin ba projetu ne&#8217;e durante tinan ida-ne&#8217;eb\u00e9 pa\u00eds enfrenta hela susar ne&#8217;eb\u00e9 afeta hosi pandemia Covid-19 ne&#8217;eb\u00e9 sei la&#8217;o hela no mos devastasaun kauza hosi udan boot no inundasaun iha in\u00edsiu fulan-abril.&#8221; <\/em>Leopoldina dehan <\/p>\n\n\n\n<p>Durante tinan 30 nia laran, programa sira ne&#8217;eb\u00e9 kria liu husi Rai Matak sei f\u00f3 rezultadu di\u2019ak ba agrikult\u00f3r 2,000 ninia ekonomia no sira nia membru fam\u00edlia entre6,000 to\u2019o 10,000 tanba sira sei simu pagamentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sei kuda aihoris liu millaun 3 (3.000.000), hamoris retornu ekon\u00f3miku tanba armazena karbonu, hasa\u2019e dezenvolvimentu empreza sosi\u00e1l, promove igualdade j\u00e9neru no benef\u00edsiu sosi\u00e1l no kultur\u00e1l, f\u00f3 asesu ba servisu finanseiru lok\u00e1l no kultur\u00e1l ne\u2019eb\u00e9 apropriadu no hasa\u2019e kapasidade lok\u00e1l liu husi dezenvolvimentu abilidade no transfer\u00e9nsia jestaun programa ba aut\u00f3r lok\u00e1l sira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Zevonia Vieira Programa ida-ne&#8217;e, ho ninia foku \u00faniku ba agrikult\u00f3r ki&#8217;ik sira, laos de&#8217;it kontribui pozitivamente ba kombate hasoru mudansa klim\u00e1tika maib\u00e9 ajuda m\u00f3s komunidade lok\u00e1l atu hari ekonomia suku nian liuhusi reseita ne&#8217;eb\u00e9 hetan husi fa&#8217;an kr\u00e9ditu karbonu\u201d. Embaixad\u00f3r Uniaun Europeia ba Timor-Leste, Andrew Jacobs, Embaixad\u00f3r Uniaun Europeia ba Timor-Leste, Andrew Jacobs, hala&#8217;o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10092,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-10091","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meio-ambiente"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10091","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10091"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10095,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10091\/revisions\/10095"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}