{"id":10170,"date":"2021-11-12T16:05:54","date_gmt":"2021-11-12T07:05:54","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=10170"},"modified":"2021-11-12T16:05:56","modified_gmt":"2021-11-12T07:05:56","slug":"sobrevivente-12-novembru-governu-presiza-fo-atensaun-ho-dignu-no-buka-tuir-martires","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/11\/12\/sobrevivente-12-novembru-governu-presiza-fo-atensaun-ho-dignu-no-buka-tuir-martires\/","title":{"rendered":"Sobrevivente 12 Novembru: Governu Presiza F\u00f3 Atensaun Ho Dignu no Buka Tuir Martires"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Ray Vieira <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cMaioria mak sedauk hetan sira nia direitu, iha 75% mak sedauk hetan sira nia direitu. No sira presiza tebes hetan tratamentu sa\u00fade hodi rekupera fali sira nia sa\u00fade no psikolojia\u201d.<\/em> Mouris<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Timor-Leste komemora loron masakre Santa Cruz ba dala 30, nu\u2019dar parte husi luta Loriko As\u2019wain ne\u2019ebe kontribui sira nia-an, hodi luta ba ukun rasik-an.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha loron komemorasaun ne\u2019e, sobrevivente sira barak sei kontinua halerik konaba injsusitsa ne\u2019ebe mak sei akontese iha sira nia moris.<\/p>\n\n\n\n<p>Neon Metin dadalia ho sobrevivente Dulve de Fatima Ximenes Guterres da Silva \u201cKabatak\u201d ne\u2019ebe partisipa mos iha manifestasaun iha loron 12 Novembru 1991, ba Neon Metin Kabata dehan ohin loron 30 ba masakre 12 Novembru, povu bele goza husi ran ho ruin hodi liberta nasaun ida ne\u2019e, maibe lad\u00fan satisf\u00e1s ho situasaun ne\u2019ebe sobrevivente sira hasoru.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi sente kanek tebes tanba sa &nbsp;30 ano ona to\u2019o ohin loron ami nunka atu simu uniforme ida ne\u2019ebe maka di\u2019ak. Ba ami nia isin lolon, ropa ida ne\u2019ebe uluk ami hatais, ami hodi halo asaun libertasaun ba povo ida ne\u2019e, maibe ukun rasik-an ona hola ropa tahan ida ami uza to\u2019o ohin loron 30 ano\u201d, tenik Dulce iha \u00e1mbitu komemorasaun 12 Novembru iha Santa Cruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Maibe Dulce dehan nafatin orgullu no kontente tanba ita liberta povu husi situasaun ne\u2019ebe mak la diak, ita iha situasaun ne\u2019ebe mak terus liu iha funu laran. Funu ida nebe maka hakarak hakanek no haterus povo hotu, \u201c30 ano valor ida ne\u2019ebe maka diak mai ami ne laiha, laiha valor dignu di\u2019ak ida mai ami\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Neon Metin karik hetan ona direitu nu\u2019udar sobrevivente husi governu? Ba Neon Metin Dulce hat\u00e1n sorin balu ami hetan ami nia direitu, no sorin balu barak maka seidauk hetan ami nia direitu, husi 2003 to\u2019o ohin loron dehan aprova, maib\u00e9 to\u2019o ohin loron ema barak maka moris sei terus nafatin, barak maka agora moras, maib\u00e9 estadu la tau matan, barak maka ne\u2019ebe sofre ho fam\u00edlia laen sobrevivente mate soe hela fen ho oan, estadu la tau matan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e sobrevivente ne\u2019e ezije ba governu no estadu tau atensaun ba sobrevivente sira ho dignu, labele tau ami hanesan sapatu sola.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan sobrevivente Rui Ilidio de Araujo \u201cArma\u201d ba Neon Metin hateten tinan 30 ba kotuk ho esp\u00edritu aten brani ho emosion\u00e1l hodi hakilar ba ukun rasik-an.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan durante ne\u2019e estadu reko\u00f1ese sobrevivente sira nia direitu, maibe falta partisipasaun, nune\u2019e kolega balun la inklui.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHau rasik foin rejistu iha tinan 2009 foin dadauk mak verifika, maibe kolega brak hetan ona benefisi\u00e1riu\u201d, dehan Arma<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos ezije ba governu bele hare fila fali mortais ne\u2019ebe mak lakon to\u2019o ohin loron, sei iha lubuk ida mak hetan.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi husu governu ho estadu Indonesia bele buka meius atu rezolve problema ida ne\u2019e, para ita bele harii monumentu ne\u2019ebe makd iak, pelumenus restu mortais ne\u2019ebe hetan, atu bele tau netik iha semetirik Santa Cruz<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos dehan governu fo ona apoiu ba sobrevivente sira nia oan lihusi edukasaun, hodi oan sira hetan bolsu estudu, balun mos hetan serbisu ona.<\/p>\n\n\n\n<p>Entertan lihusi talkshow iha studio Radio Televisaun Timor-Leste (RTTL), iha loron 9 Novembru 2021, Prezidente Commite 12 Novembru Greg\u00f3riu Saldanha \u201cMouris\u201d informa katak Committee 12 Novembru halao ona serbisu lubuk ida hodi rekolla dadus sobrevivente sira iha Timor laran tomak, hodi nune\u2019e sira bele rekupera sira nia moris, maibe maioria mak sedauk hetan tratamentu ka hetan sira nia direitu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMaioria mak sedauk hetan sira nia direitu, iha 75% mak sedauk hetan sira nia direitu. No sira presiza tebes hetan tratamentu sa\u00fade hodi rekupera fali sira nia sa\u00fade no psikolojia\u201d. Dehan Mouris.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Ray Vieira \u201cMaioria mak sedauk hetan sira nia direitu, iha 75% mak sedauk hetan sira nia direitu. No sira presiza tebes hetan tratamentu sa\u00fade hodi rekupera fali sira nia sa\u00fade no psikolojia\u201d. Mouris Timor-Leste komemora loron masakre Santa Cruz ba dala 30, nu\u2019dar parte husi luta Loriko As\u2019wain ne\u2019ebe kontribui sira nia-an, hodi luta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10171,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[28,63],"tags":[],"class_list":["post-10170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-justisa","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10172,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10170\/revisions\/10172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}