{"id":10294,"date":"2021-11-19T23:49:23","date_gmt":"2021-11-19T14:49:23","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=10294"},"modified":"2021-11-19T23:50:07","modified_gmt":"2021-11-19T14:50:07","slug":"pr-promulga-alterasaun-lei-sistema-saude-la-presiza-implementa-ona-ee","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/11\/19\/pr-promulga-alterasaun-lei-sistema-saude-la-presiza-implementa-ona-ee\/","title":{"rendered":"PR Promulga Alterasaun Lei Sistema Saude, La Presiza Implementa Ona EE"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Santina Lucas da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Rep\u00fablika, Dr. Francisco Guterres L\u00fa Olo horseik18 Novembru, iha tuku 15.00, promulga Dekretu Parlamentu Nasion\u00e1l n\u00fameru 53\/V husi Parlamentu Nasion\u00e1l kona-ba alterasaun dahuluk ba Lei n\u00fameru 10\/2004,\u00a0 Lei Sistema Sa\u00fade, no aprova medida esesionais no tempor\u00e1rias hodi hat\u00e1n vijil\u00e1nsia sanit\u00e1ria ba pandemia moras Covid-19.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cPromulgasaun alterasaun dahuluk ba Lei Sistema Sa\u00fade bele ona aplika restrisaun balun ba ema nia direitus atu proteje sa\u00fade p\u00fablika. Tanba ne\u2019e, estadu la presiza ona implementa estadu emerj\u00e9nsia.\u201d<\/em> Hateten Prezidente Republika Francisco Guterres Lu Olo iha Komunikadu Imprensa ne\u2019eb\u00e9 Neon Metin asesu husi Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairu-Pite, 19\/11.<\/p>\n\n\n\n<p>Implementasaun estadu emerj\u00e9nsia uluk hala\u2019o tanba nu\u2019udar medidas preventiva no kontrolu atu hases sidadaun hotu-hotu husi kalamidade p\u00fablika ne\u2019eb\u00e9 bele mosu husi Covid-19 liuhusi suspensaun ba direitu, dever no garantia balun ne\u2019eb\u00e9 konsagra ona iha Konstituisaun Rep\u00fablika Demokr\u00e1tika Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha Lei n\u00fameru 10\/2004, 24 novembru, preve ona, al\u00e9m ezist\u00e9nsia sistema vijil\u00e1nsia epidemol\u00f3jika, medidas vijil\u00e1nsia sanit\u00e1ria. Lei ne\u2019e sei konsolida kuadru normativu ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3-sai iha Lei Sistema Sa\u00fade, hodi haforsa kapasidade ordenamentu jur\u00eddiku atu hat\u00e1n ho efik\u00e1sia ba ejiz\u00e9nsia ba nesesidade protesaun vida no sidadaun ida-idak nia sa\u00fade.<\/p>\n\n\n\n<p>Redasaun foun ba artigu 10 husi Lei Sistema Sa\u00fade, Parlamentu Nasion\u00e1l atribui kompet\u00e9nsias foun ba autoridades sa\u00fade nian relasiona ho vijil\u00e1nsia epidemiol\u00f3jika. Nune\u2019e, lei ne\u2019e f\u00f3 dalan ba autoridades kompetentes relasiona ho vijil\u00e1nsia epidemiol\u00f3jika bele halo ezame m\u00e9dikus ba ema se de\u2019it, rekolla amonstras biol\u00f3jikus no korrespondente testes laboratoriais, restreiu ba kontaktus no vijil\u00e1nsia no monitorizasaun, hanesan m\u00f3s inspesiona baladas no produtus biol\u00f3jikus sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba kestaun vijil\u00e1nsia epidemiol\u00f3jika, sidadaun idaidak no profisionais no instituisoins sa\u00fade, p\u00fabliku no privadus tenke kolabora ba fornesimentu dadus relevantes iha aplikasaun rekomendasoins husi autoridade kompetentes.<\/p>\n\n\n\n<p>Artigu 11 n\u00fameru 1 ko\u2019alia kona-ba vijil\u00e1nsia sanit\u00e1ria ho aksaun sira atu elimina, diminui no prevene risku ba sa\u00fade p\u00fablika no interven iha problema sanit\u00e1rius, produsaun no sirkulasaun ba bens no prestasaun servisu ho interese sa\u00fade abranje vasinasaun, kontrolu sanit\u00e1riu bens no servisu, lokal, edifisius, portus, aeroportu no fronteiras, deskontaminasaun no desinfektasaun, aprensaun ba produtus no suspensaun atividades ne\u2019eb\u00e9 prejudika risku ba sa\u00fade p\u00fablika.<\/p>\n\n\n\n<p>Diploma ne\u2019e hetan aprovasaun ho unanimidade iha Parlamentu Nasion\u00e1l, iha 3 novembru 2021.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir Konstituisaun Rep\u00fablika Demokr\u00e1tika Timor-Leste, artigu 57, konsagra direitu fundamental ba sa\u00fade no asist\u00e9nsia m\u00e9dika no sanit\u00e1ria no Estadu iha dever atu promove no kria servisu nasion\u00e1l sa\u00fade universal, jer\u00e1l no gratuitu.<\/p>\n\n\n\n<p>Pandemia Covid-19 ne\u2019eb\u00e9 mosu iha Xina no hadaet ba mundu, inklui Timor-Leste, ba dahuluk rejista kazu transmisaun coronavirus, iha marsu 2020, husi ne\u2019eb\u00e1 kedas Estadu deside implementa estadu emerj\u00e9nsia nu\u2019udar sasukat atu hases-an sidadaun hotu-hotu husi kalamidade p\u00fablika ne\u2019eb\u00e9 bele mosu husi Covid-19.<\/p>\n\n\n\n<p>Liuhusi implementasaun estadu emerj\u00e9nsia ho ninia medidas prevensaun sira Timor-Leste konsege iha kontrolu ba Covid-19, ohinloron iha de\u2019it kazu esporadiku iha munis\u00edpiu Dili, Baucau no&nbsp; Bobonaro no munis\u00edpiu sira seluk la rejista kazu pozitivu Covid-19.&nbsp; Desde marsu 2020 to\u2019o 18 novembru 2021, Timor-Leste rejista kazu pozitivu hamutuk 19.814, no hamate ema na\u2019in-122.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Santina Lucas da Costa Prezidente Rep\u00fablika, Dr. Francisco Guterres L\u00fa Olo horseik18 Novembru, iha tuku 15.00, promulga Dekretu Parlamentu Nasion\u00e1l n\u00fameru 53\/V husi Parlamentu Nasion\u00e1l kona-ba alterasaun dahuluk ba Lei n\u00fameru 10\/2004,\u00a0 Lei Sistema Sa\u00fade, no aprova medida esesionais no tempor\u00e1rias hodi hat\u00e1n vijil\u00e1nsia sanit\u00e1ria ba pandemia moras Covid-19. \u201cPromulgasaun alterasaun dahuluk ba Lei [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5049,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-10294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10294"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10296,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10294\/revisions\/10296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}