{"id":10331,"date":"2021-11-22T17:07:09","date_gmt":"2021-11-22T08:07:09","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=10331"},"modified":"2021-11-22T17:10:22","modified_gmt":"2021-11-22T08:10:22","slug":"remata-estudu-iha-dit-pascoal-fila-ba-toos-haburas-setor-ortikultura-iha-vemasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2021\/11\/22\/remata-estudu-iha-dit-pascoal-fila-ba-toos-haburas-setor-ortikultura-iha-vemasi\/","title":{"rendered":"Remata Estudu Iha DIT, Pascoal Fila Ba To\u2019os Haburas Set\u00f3r Ortikultura Iha Vemasi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen Joselina dos Santos<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halakon depend\u00e9nsia ba ema seluk, oins\u00e1 hikis kosar wen hodi sustenta moris mak sai dalan alternativa, hodi sobrevive, idade joven laos osbtaklu ida, hodi deside moris ne\u2019ebe diak liu ba futuru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pascoal F. Soares joven ida ne\u2019ebe hasai lisensiatura iha Universidade Dili Institute of Technology (DIT), Fakuldade Turizmu no Manajementu Ospitalidade, iha Departamentu Manajementu Ospitalidade, ho inisiativa rasik kria serbisu ba an rasi, no nakloke ba ema hotu hodi aprende no dezenvolve an, tanba Pascoal dehan labele husu ba governu saida mak ita hakarak, maibe husu ba ita nia an rasik, saida mak ita bele halo hodi kontribui ba governu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pascoal ho nia kolega sira harii Grupu Community Service iha tinan 2019, ho objetivu atu kria kampu traballu ba sira nia an rasik, no bele fo tulun ba ema sira ne\u2019eb\u00e9 mak presiza sira nia tulun, iha grupu refere hamutuk ema na\u2019in 9, feto na\u2019in 4 no mane na\u2019in 5, ne\u2019ebe serbisu hamutuk hodi halo grupu ne&#8217;e to&#8217;o oin loron.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koordenador Community Service, Pascoal F. Soares hateten maski nia Lisensiadu ida, maibe ko&#8217;alia kona-ba \u00e1rea integradu,&nbsp; lisensiatura hotu no kria serbisu ba nia an rasik, no mos fo tulun ba ema seluk&nbsp; liu-liu atu hamenus dezempregu iha rai laran, tanba nu&#8217;udar objetivu&nbsp; intelektu\u00e1l ida.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Ha&#8217;u Hakarak mos kria kampu servisu ba foin sa&#8217;e sira ne&#8217;eb\u00e9 mak dezempregu hela, maske la haree ba sira nia abitac\u00f5es no mos ba sira nia profisaun ne&#8217;eb\u00e9 mak dadaun ne&#8217;e submete hela. Entaun iha prosesu hotu ne&#8217;e mak naran bolu servisu amizade ho Saudavel,&#8221;<\/em> Dehan Kordenador Comunity Service ba Neon Metin iha Suku Loi-Lubo, Postu-Administrativu\u00a0 Vemasse Munisipiu Baucau 20\/21.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Joven kreativu ne&#8217;e hatutan, objetivu tuir mai mak hakarak hamosu kreximentu ekonomia pessoal, maibe mos ba&nbsp; membru hotu no nakloke&nbsp; ba ema hotu, atu bele aprende tau ba pratika, kria rasik retornu ba sira nia an.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Nu&#8217;udar ema lisensiatura labele tan ne&#8217;e liman de&#8217;it ba Governu, maibe ita rasik mos tenke kria situasaun integradu ida atu nune&#8217;e ita laos fo benefisiu ba aan deit, maibe fo\u00a0 benefisiu mos ba\u00a0 maluk sira ne&#8217;ebe mak presiza ita nia tulun hanesan mos neon nain ida,&#8221;<\/em> dehan Pascoal<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pascoal haktuir husi inisiativa ne\u2019ebe kria ona, sira halo peskiza durante fulan 3, no hatudu katak iha suku 59 mak foka liu ba iha area kreximentu ekonomia komunidade nian, nune\u2019e akonsela sira hodi harii no bele sai nain ba grupu ne\u2019e rasik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan bainhira hahu kria grupu ne&#8217;e, primeiru fundus tentativa halo iha projetu ne\u2019e iha variedade produsaun mak hanesan ortikultura.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Atualmente ami halai liu ba iha merkadu lok\u00e1l, tanba daudaun ne&#8217;e iha produsaun barak ne&#8217;ebe mak perkore iha rai laran, entaun ami halo kontratu ho loja balun ne\u2019eb\u00e9 kredivel atu bele hetan rendimentu,&#8221;<\/em> dehan Pascoal ba Neon Metin<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Husi Produsaun tomate iha tempu di&#8217;ak, kada&nbsp; semana sira bele hetan rendimentu kuaze $500, no kada loron koleta bele hetan $ 12.00 ate $ 18.00 m\u00ednimu liu mak hetan 8%.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Nu&#8217;udar joven ida, ha&#8217;u nia planu ba futuru hakarak kria empregu ba ema hotu, liu-liu ba foinsa&#8217;e sira ne&#8217;ebe mak iha interese hadomi nia ambiente no hadomi nia produtu lok\u00e1l. Mezmu tempu la naton\u00a0 maibe\u00a0 hakarak mos avansa iha auto-empregu, planu iha ona maibe oinsa mak ita bele konkretiza ba oin tanba ita presiza tempu no prosesu, no hakarak mos kria Eko-Turismu komunit\u00e1ria liu-liu ba komunidade lokal sira,&#8221;<\/em> dehan Pascoal ho komitmentu boot<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pascoal tenik tan ba Neon Metin katak maske serbisiu ne\u2019e halao ona, maibe sempre iha obstaklu mak menus fasilidade, ko\u00f1esimentu, rekursu no fundus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maske nune\u2019e benefisiu boot mak sira kria kampu de servisu, hamosu retornu ba pesoal no grupu, no fo apoiu maski jeralmente ema la hetan no la hare, maibe&nbsp; bele fo apoiu ba Minist\u00e9riu Saude liu-liu iha \u00e1rea nutrisaun, tanba produtu sira ne&#8217;e ho produtu ne\u2019eb\u00e9 as, hanesan mos espasu ida hodi hataan ba ema nia saude.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha fatin hanesan Neon Metin hakbesik an ba\u00a0 membru t\u00e9knika, Jacinta A. Correia konaba serbisu ne\u2019ebe sira halao, ba Neon Metin nia dehan haksolok tebes bele inklina iha grupu ne\u2019e, tanba bele buka osan rasik no halakon depend\u00e9nsia ba inan aman.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Joselina dos Santos Halakon depend\u00e9nsia ba ema seluk, oins\u00e1 hikis kosar wen hodi sustenta moris mak sai dalan alternativa, hodi sobrevive, idade joven laos osbtaklu ida, hodi deside moris ne\u2019ebe diak liu ba futuru. Pascoal F. Soares joven ida ne\u2019ebe hasai lisensiatura iha Universidade Dili Institute of Technology (DIT), Fakuldade Turizmu no Manajementu Ospitalidade, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10332,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-10331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-feature"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10331"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10333,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10331\/revisions\/10333"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}