{"id":1036,"date":"2019-07-06T10:05:18","date_gmt":"2019-07-06T10:05:18","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=1036"},"modified":"2019-07-06T10:05:47","modified_gmt":"2019-07-06T10:05:47","slug":"hametin-akuntabilidade-social-governo-nian-ong-7-partisipa-treinamentu-boq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2019\/07\/06\/hametin-akuntabilidade-social-governo-nian-ong-7-partisipa-treinamentu-boq\/","title":{"rendered":"Hametin Akuntabilidade Social Governo Nian, ONG 7 Partisipa Treinamentu BOQ"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Orsamentu Estadu ba Seitor Infraestrutura sempre aumenta tinan-tinan iha tinan 10 nia laran. Alein de osan mak gasta ba bisnis mina no gas nian, osan ba infraestrutura gasta barak liu ba halo estrada bot sira, aeroportu, portu, no irigasaun. Iha projetu sira ne\u2019e ezizi kontrola ida diak hosi publik hodi hatene ho diak qualidade projetu mak halo no fo benefisiu duni ba publik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Purezemplu, autostrada mak halo iha Suai. Autoestrada ne\u2019e gasta besik 600 milioens, osan ne\u2019 la inklui estudu viabilidade no estudu tekniku. Ba servisu ida ne\u2019e, ajensia notisioza Tatoli (21\/08\/2018) publika katak Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak expresa katak nia kontente ho rezultadu ne\u2019ebe kompania China Overseas Engineering (COVEC-CRFG) halo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Liu deit fulan hirak nia laran, mosu kedas reasaun negativu ba liga ho utilizasaun autostrada ne\u2019e. Habitantes mak hela besik, ne\u2019ebe babain presija hakat estrada hodi ba to\u2019os no natar hasoru dezafiu bot tanba sira tenke hakat autoesrada ne\u2019e. Autoestrada ne\u2019e rasik la iha fasilidade atu komunidade sira hakat ho seguru.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Iha tempu udan, tinan ida liu ba, parte balun hosi estrada ne\u2019e komesa aat, mota tama no halo bee nalihun makas. Deputadu balun iha Parlementu Nasional soe liafuan katak autostrada ne\u2019e nakfilak ba \u2018pixina\u2019.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kondisaun hirak hanesan temi iha leten ne\u2019e nesesita kapasidade tekniku hodi komprende. Durante ne\u2019e, organizasaun Naun-Governamental Timor-Leste ativu tebes iha servisu monitorizasaun ba projetu infraestrtura sira ne\u2019ebe fo impaktu ba povo nia moris. Projetu infraestrutura sira dala barak halo hodi fo impresaun ba public katak iha dezenvolvimentu fiziku lao maka\u2019as no ema sei hetan moris diak liu hosi estrada diak no fontes mak diak. Maibe publiku dala barak susar tebes atu komprende saida mak konstitui \u201cdiak\u201d no se diak duni, diak ba se.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Problema hirak ne\u2019e hotu ONG sira bele hatene liu hosi haree ho matan ema babain nian. Sira la iha kapasidade tekniku naton hodi komprende saida loloos mak akontese hodi kria kondisaun hirak ne\u2019e. Atu hametin skills no koinesementu tekniku ONG sira nian, Oxfam Internasional Timor-Leste liu hosi program Open the Books, organiza treinamentu loron 4, teoria loron 2 no pratika loron 2, ba ONG Rede Informasaun Ambeno (Reino), Asosiasaun Rede Covalima (ARC), Core Transparency Group (CGT), Rede Feto, Asosiasaun Defisiente Timor-Leste (ADTL), Mata Dalan Institute (MDI), Centro Comunidade Covalima (CCC) &amp; OXFAM<strong>, <\/strong>kona ba Bill of Quantity (BOQ). Treinamentu ida ne\u2019e halo ho objetivu hasae kapasidade ONG sira nian hodi nune\u2019e sira halo monitorizasaun ho qualidade no uza evidensia mak los no forte.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maski treinamentu ne\u2019e halo iha tempu badak deit, no partisipante sira dehan duni katak tempu aprende ladun naruk, maibe ajuda duni sira atu uza oklu tekniku nian hodi haree dezenvolvimentu fiziku mak lao iha komunidade. Partisipante sira nia expresaun hatudu katak treinamentu util duni ba sira no loke duni sira nia perspetiva kona ba monitorizasaun ba asuntu tekniku sira.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ativista MDI, Fitun, expresa nia sientementu hodi hatete katak treinamentu ne\u2019e util tebes.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cTreinamentu ne\u2019e ajuda tebes parseru sira no buat ne\u2019ebe mak ita aprende iha loron hirak ne\u2019e tulun tebes\u201d, Fitun hosi CGT hatete.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Antes ne\u2019e cgt hato\u2019o tiha ona rekomendasaun ba parlementu husu atu projetu infrastrutura b\u00e1ziku ne\u2019eb\u00e9 implementa liu husi programa pdim no pnds presiza hadi\u2019ak hodi bele benefisia povu ki\u2019ik sira nia moris.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Carolino Marques, Jestor MDI nian esplika dezafiu mak durante ne\u2019e MDI ho ativista ONG sira seluk hasoru tanba ladun iha preparasaun antes ba monitoring.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cTreinamentu ne\u2019e momentum ida diak tebes. Tanba dala barak ita ladun iha preparasaun klean antes ba lapangan. Exemplu laiha dadus antes ba kampo no presija briefing antes ba lapangan\u201d, Carolino hodi MDI esplika.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">MDI fulan hirak liuba lamenta ho projetu infraestrutura sira ne\u2019ebe la involve partisipasaun komunidade no la iha estudu viabilidade.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba ADTL treinamentu opurtunidade atu haree dook uituan hosi saida mak babain sira monitor. Babain sira haree deit kona ba asesibilidade, maibe treinamentu ne\u2019e loke luan liutan sira nia hanoin kona ba asuntu tekniku sira iha infraestrutura nian.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cDurante ne\u2019e ami hare deit mak assesiblidade ba ema ho defisiensia. Liu hosi treinamentu ida ne\u2019e no vizita kampu, iha Dili no ba Suai, ami foin hatene kona ba ukuran standard ba asesibilidade. Nune\u2019e aban bainrua bele ona fasilita ami hodi halo monitorizasaun ba projetu sira liu-liu ba assesiblidade ba ema ho defisiensia\u201d, Veronica expresa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Treinamentu BOQ ne\u2019e fornese hosi ajensia ARESCO ne\u2019ebe iha experiensia servisu kona ba BOQ nian no partisipa mos iha servisu fiziku sira. Partisipante ba treinamentu ne\u2019e hamutuk nain 15, hosi ONG 7. Treinamentu halao hosi loron 25 \u2013 28 Junho, no pratika halo iha Dili no Suai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Orsamentu Estadu ba Seitor Infraestrutura sempre aumenta tinan-tinan iha tinan 10 nia laran. Alein de osan mak gasta ba bisnis mina no gas nian, osan ba infraestrutura gasta barak liu ba halo estrada bot sira, aeroportu, portu, no irigasaun. Iha projetu sira ne\u2019e ezizi kontrola ida diak hosi publik hodi hatene ho diak qualidade projetu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1037,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-1036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1038,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036\/revisions\/1038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}