{"id":11780,"date":"2022-03-02T16:37:56","date_gmt":"2022-03-02T07:37:56","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=11780"},"modified":"2022-03-02T22:41:42","modified_gmt":"2022-03-02T13:41:42","slug":"lian-ema-ho-defisiensia-ba-kandidatu-pr-presiza-dezenvolvimentu-inkluzivu-labele-husik-ema-ida-iha-kotuk-koresaun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/03\/02\/lian-ema-ho-defisiensia-ba-kandidatu-pr-presiza-dezenvolvimentu-inkluzivu-labele-husik-ema-ida-iha-kotuk-koresaun\/","title":{"rendered":"Lian Ema Ho Defisi\u00e9nsia Ba Kandidatu PR, Presiza Dezenvolvimentu Inkluzivu, Labele Husik Ema Ida Iha Kotuk-Koresaun"},"content":{"rendered":"\n<p>Ema ho Defisi\u00e9nsia Matan (EhDMT) hosi Asosiasaun Halibur Defisiensia Matan Timor-Leste (AHDMTL) iha Manleuna, D\u00edli, hato\u2019o sira nia esperansa ba Prezidente Rep\u00fablika foun, ne\u2019eb\u00e9 sei eleitu mak tenke harii sosiedade no edukasaun ida inkluzivu ba ema hotu, no tau matan ba Ema ho Difisiensia (EhD) sira ne\u2019ee buka moris iha dalan ninin, tanba sira konsidera hirak ne\u2019e mak nu\u2019udar moris di\u2019ak ne\u2019eb\u00e9 sira bele sente.<\/p>\n\n\n\n<p>Defisi\u00e9nsia matan, Carceres Nunes Arcatura, idade 24, nu\u2019udar membru AHDMTL, no atu\u00e1l estudante UNTL hosi munis\u00edpiu Manufahi hato\u2019o, hanesan ho juventude defisi\u00e9nsia seluk iha Timor-Leste, ha\u2019u nia esperansa ba Prezidente Rep\u00fablika nai&#8217;n 16 ne&#8217;eb\u00e9 mak iha kapasidade ne&#8217;eb\u00e9 mak intelektu\u00e1l, iha ko\u00f1esimentu barak no esperi\u00e9nsia barak nivel diplomasia,<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cIta espera atinje mehi ne&#8217;eb\u00e9 mak ema defisi\u00e9nsia iha, hakarak lori sosiedade ne&#8217;e ba sosiedade inkluzivu liu, tanba iha KRDTL iha artigu 16 ne&#8217;eb\u00e9 ko\u2019alia ona katak ema hotu hanesan iha lei nia oin, la hare ba rasa ka la hare ba kor ho relijiaun, no mos objetivu dezenvolvimentu sustent\u00e1vel ne&#8217;eb\u00e1 hatete ona katak, labele husik ema ida iha kotuk, signifika ema hotu hanesan,\u201d<\/em> dehan Carceres nia esperansa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan EhDM nia esperansa ba Prezidente foun hodi harii sosiedade ida inkluzivu no la\u2019os fo karidade no solidariedade ba ema defisi\u00e9nsia, maib\u00e9 pelu menus fo oportunidade ba ema ho defisi\u00e9nsia liu husi aspetu edukasaun, ne\u2019e nia konsidera mak importante tebe-tebes. Nia dehan Ema ho Defisi\u00e9nsia ho pursentu aas hetan 38.000 mil i tal, nia konsidera ne\u2019e la\u2019os oi-tuan, \u201cita espera ema ho defisi\u00e9nsia aumenta ba bei-beik, no ema ho defisi\u00e9nsia nia presiza mak edukasaun.\u201d Nia dehan artigu 21 rasik hakerek katak estadu iha dev\u00e9r no responsabilidade atu proteje no asegura ho ema defisi\u00e9nsia.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cMaib\u00e9 tinan 22 ona artigu ida ne&#8217;e seidauk reflete loloos situasaun real ne&#8217;eb\u00e9 mak ita hare seraque iha planu dezenvolvimentu nasion\u00e1l iha tinan 2011-2030 no mos planu estrat\u00e9jiku tau hotu iha ne&#8217;eb\u00e1 katak ema hotu tenke moris iha rendimentu ne&#8217;eb\u00e9 m\u00e9diu no a&#8217;as maib\u00e9 realidade ita hare ba instituisaun seidauk iha sensibilidade ba ema defisi\u00e9nsia atu asesu ba edukasaun no ekonomia,\u201d<\/em> Carceres preokupa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan sira husu atu asesu ba edukasaun no sa\u00fade ida ne&#8217;e mak importante, fizikamente mak la funsionamentu, maib\u00e9 pensamentu no sentimentu ne&#8217;e funsiona no hanoin oins\u00e1 atu kontribui ba rai doben Timor-leste ida ne&#8217;e, entaun sa\u00edda mak ami presija? Ami presija mak asesibilidade ne&#8217;e importante no mos kapasitasaun ba formador sira ne&#8217;e importante tanba profes\u00f3r barak ba seidauk hatene oins\u00e1 mak bele atende ama ho defisi\u00e9nsia, no oinsa mak bele fo ensinu ba ema ho defisi\u00e9nsia ba aula laran,\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Kordenador Edukasaun no Kapasitasaun AHDMTL, Gabriel de Sousa (23), hosi munis\u00edpiu Baucau nia esperansa ba kandidatu prezidente rep\u00fablika foun entre sira nai&#8217;n 16 ne&#8217;eb\u00e9 sei eleitu mak haree di-di&#8217;ak programa governu nian, segundu mak jere orsamentu estadu atu <em>\u201cimplementa inkluzaun sosial, serta orsamentu ba difisiensia matan ne&#8217;e iha ka lae? S\u00e9 ita implementa ona inkluzaun sosial, labele tau programa de&#8217;it,\u201d<\/em> tanba tuir nia prezidente nia kompet\u00e9nsia estuda mos OJE kada tinan hodi hadi\u2019a povu nia moris, nune\u2019e mos <em>\u201ctenke halo kolaborasaun di&#8217;ak ho ema difisi\u00e9nsia Timor-Leste tanba ami defisi\u00e9nsia mos sidadaun rai doben Timor-leste nian,\u201d <\/em>Gabriel nia esperansa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e Zelia Pereira da Silva nu\u2019udar mos membru AHDMTL ho idade 20, hosi munis\u00edpiu Ermera nia esperansa ba kandidatu prezidente na\u2019in 16 ne\u2019e mak sei sai prezidente atu hare povu nia terus no susar, no tane aas povu sira, haku\u2019ak povu hodi hodi tau matan atu nune&#8217;e povu bele moris di&#8217;ak no iha hakmatek nia laran, atu nune&#8217;e ema ho defisi\u00e9nsia labele moris nafatin iha vida vulneravel nia laran.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHa&#8217;u espera katak kandidatu Prezidente Rep\u00fablika na\u2019in 16, ida ne&#8217;eb\u00e9 mak eleitu ba PR bele hadi&#8217;a povu nia moris liu-liu ba ami difisi\u00e9nsia iha rai doben Timor-Leste ida ne&#8217;e, no la\u2019os ba ami de&#8217;it maib\u00e9 ba iha parte hotu-hotu, maib\u00e9 ita hare katak maioria barak mak halo diskriminasaun ba difisiensia sira, no menus tebe-tebes atu ajuda ba ami nia maluk difisiensia sira ne&#8217;eb\u00e9 mak sei iha susar nia laran,<\/em>\u201d tenik Zelia iha edifisiu AHDMTL, Manleun, 28\/02.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha parte sorin, Carmelita Soares Ximenes (25) nu\u2019udar Formadora ida ba EhDM iha AHDMTL hosi D\u00edli, dehan nia sei hili kandidatu ida ne\u2019eb\u00e9 iha ko\u00f1esimentu kle\u2019an no iha domin hodi haku\u2019ak ema hotu. Nia mos hato\u2019o nia esperansa ba kandidatu na\u2019in 16 ida ne\u2019eb\u00e9 sei eleitu atu \u201chadi\u2019a povu nia moris li-liu mai ami difisiensia Timor-Leste tanba difisiensia barak sei izola aan iha uma,\u201d esperansa Carmelita nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cPesoalmente mai ha&#8217;u, karik kandidatu prezidente ida ne&#8217;eb\u00e9 mak eleitu ona karik, ha&#8217;u hakarak liu mak hadi&#8217;a edukasaun no kria kondisaun ka fatin ruma ba ami nia maluk difisiensia sira ne&#8217;eb\u00e9 mak buka moris iha estrada ninin sira ne&#8217;e,\u201d <\/em>Carmelita nia esperansa ba maluk difisisnte sira mak sei buka mesak moris iha dalan ninin, ne\u2019e nia konsidera difisil tebes.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Gabriel de Oliveira de Ara\u00fajo, estudante UNTL, idade 29 hosi munis\u00edpiu Ainaro Postu Hatubuliku, hatete nu\u2019udar ema ho defisi\u00e9nsia nia iha esperansa ba kandidatu prezidente foun atu garante no goza sira nia direitu liu hosi lei inan KRDTL artigu 16 no 21. <em>\u201cEsperansa ba Kandidatura PR foun tenke sai Aman ba ema Timor Oan hodi trata sira hanesan iha lei nia oin no halo dezenvolvimentu sura ho ema ho difisiente sira,\u201d<\/em> Gabriel nia esperansa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ikus membru AHDMTL Lusia Martins ho idade 19 hosi munis\u00edpiu Aileu dehan, <em>\u201cha&#8217;u nia esperansa ba kandidatu Prezidente Rep\u00fablika na\u2019in 16 ne&#8217;eb\u00e9 mak kandidatu aan ne&#8217;e, karik ida ne&#8217;eb\u00e9 mak eleitu ona ba tur iha ai-tarak laran karik, ha\u2019u nia esperansa tomak ba nia mak tenke halo dezenvolvimentu di&#8217;ak ba rai doben ida ne&#8217;e, tenke haku&#8217;ak povu hanesan hotu labele hare ba rasa ka kor.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ema ho Defisi\u00e9nsia Matan (EhDMT) hosi Asosiasaun Halibur Defisiensia Matan Timor-Leste (AHDMTL) iha Manleuna, D\u00edli, hato\u2019o sira nia esperansa ba Prezidente Rep\u00fablika foun, ne\u2019eb\u00e9 sei eleitu mak tenke harii sosiedade no edukasaun ida inkluzivu ba ema hotu, no tau matan ba Ema ho Difisiensia (EhD) sira ne\u2019ee buka moris iha dalan ninin, tanba sira konsidera [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11781,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-11780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11780"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11793,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11780\/revisions\/11793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}