{"id":11863,"date":"2022-03-05T08:58:17","date_gmt":"2022-03-04T23:58:17","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=11863"},"modified":"2022-03-05T08:58:19","modified_gmt":"2022-03-04T23:58:19","slug":"figura-kandidatu-pr-angela-nuudar-defensor-direitus-umanus-no-involve-iha-politika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/03\/05\/figura-kandidatu-pr-angela-nuudar-defensor-direitus-umanus-no-involve-iha-politika\/","title":{"rendered":"Figura Kandidatu PR \u00c1ngela, Nu\u2019udar Defensor Direitus Umanus no Involve Iha Politika"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Adroaldo \u2018Saretukau\u2019<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Maria \u00c2ngela Freitas da Silva\u00a0ka bai-bain bolu ho naran \u00c2ngela Freitas moris iha Suku Bahu Postu Baucau Vila, Munis\u00edpiu Baucau iha loron 10 Novembru <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/1969\">1969<\/a> (53 anus) hanesan m\u00e9diku no pol\u00edtku ida ne\u2019eb\u00e9 asumi knaar nu\u2019udar l\u00edder Partidu Traballista Timor-Leste, Angela nu\u2019udar mos konkorente ida ba eleisaun prezidensi\u00e1l 2017-2022, ohin loron nia afirma pozisaun nafatin kompete ba eleisaun prezidesi\u00e1l per\u00f3du 2022-2027.<\/p>\n\n\n\n<p>Sei estudante, \u00c1ngela Freitas hetan tortura hosi forsa Indon\u00e9zia sira durante okupasaun Indon\u00e9zia iha Timor-Leste. Iha tinan 1988 nia servisu ba Instituto Direitus Umanus iha Indon\u00e9zia. Tinan 1989 nia muda ba servisu iha organizasaun internasional ida naran Amnistia Internasional, hanesan organizasaun ida ne\u2019eb\u00e9 defende direitus umanus, hanesan Sekret\u00e1ria Direitus Umanus.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha tinan 1990 nia ba Austr\u00e1lia hodi hala\u2019o nia estudu iha Universidade<a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Universidade_de_Queensland\"> Queensl\u00e2ndia<\/a>, iha \u00e1rea espes\u00edfiku Si\u00e9nsia Pol\u00edtika no Medisina. Hafoin graduasaun nia servisu iha ospital ida iha <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Brisbane\">Brisbane<\/a> Asitr\u00e1lia. Ni-nia dezempe\u00f1u servisu nu\u2019udar m\u00e9diku influ\u00e9snia nia susesu hodi servisu iha <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Marinha_Real_Australiana\">Mari\u00f1a Real Australiana<\/a>, hanesan ramu forsas naval armada Austr\u00e1lia nian, iha ne\u2019eb\u00e9 haknaar aan nu\u2019udar m\u00e9dika iha r\u00f3 patrullamentu hodi hapara ka satan bero refujiadus hodi fo asist\u00e9nsia wainhira tama ba Austr\u00e1lia.<\/p>\n\n\n\n<p>Hafoin okupasaun Indon\u00e9zia iha tinan 1999, nia fila hikas mai Timor-Leste, no sai l\u00edder ba partidu Traballista Timor-Leste, ne\u2019eb\u00e9 nia aman rasik, Paulo Freita harii iha 1974. Sai mos hanesan asesora iha Minist\u00e9riu Kordenador ba Asuntu Ekon\u00f3miku. Iha tinan 2001 nia hetan kastigu hodi hatama nia ba iha komarka mane nian hamutuk ho nia oan sira, no hetan akuza atu oho hosi Australianu ida.<\/p>\n\n\n\n<p>Hafoin nia observasaun durante tempu tranzisaun to\u2019o mai ukun aan, Angela Freitas afirma hodi kandidata aan ba Prezidente Rep\u00fablika 2022-2027, hakarak atu haree naksalak sira iha rai laran, liu-liu l\u00edder nasional sira ne\u2019eb\u00e9 oras ne\u2019e da-dauk la fo oin ba malu, hodi hamosu hela de\u2019it empase pol\u00edtika, tanba ne\u2019e mak bainhira eleitu nu\u2019udar Prezidente Rep\u00fablika nia hakarak halibur hikas l\u00edder nasional sira hodi kria paz no dame iha ita nia rai laran.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha nia mandatu wainhira eleitu, Angela mos hakarak kria ekipa hodi tuun direita ba baze hodi diagnosa problema sira mak komunidade sira enfrenta. Nia mos hakarak atu prepara futuru jerasaun mai ne\u2019eb\u00e9 di\u2019ak liu, atu jerasaun ida ne\u2019eb\u00e9 iha esperansa ba nia futuru.<\/p>\n\n\n\n<p>Durante nia haree, desde governu tranzisaun sei falta komuniaksaun entre \u00f3rgaun haat, tanba ne\u2019e nia hakarak hakbesik aan ba kada \u00f3rgaun sira hodi haree ba probelma rai laran, oins\u00e1 mak rezolve ho uluk malirin. Nia triste tanba de\u2019it kores pol\u00edta ka diferensa polika, ikus mai ita sobu tiha ita nia unidade nasional, ne\u2019eb\u00e9 durante ne\u2019e ita kaer metin iha tempu rezist\u00e9nsia.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e nia hakarak halibur entidade hotu-hotu atu haree ba oin, oins\u00e1 atu kria ambiente ida ne\u2019eb\u00e9 hakmatek, oins\u00e1 kria amizade entre lideransa sira, liu-liu lideransa 1975 tenki sai ezemplar ba lideransa foun, <em>\u201ctanba ne\u2019e duni ha\u2019u presiza hadi\u2019a naksalak ne\u2019eb\u00e9 akontese iha rai laran, ne\u2019eb\u00e9 lori terus, sofrimentu ba povu tomak.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Paz presiza ita ko\u2019alia rona malu, komunikasaun pilar ida importante tebes atu nune\u2019e ita bele komprende di\u2019ak liu tan sa\u00edda mak ita nia nasaun ne\u2019e enfrenta. Tanba ohin loron ita infrenta krize akad\u00e9miku, juventude dezempregadu, krize de lideransa. \u201c<em>Oins\u00e1 inan ida, kria fali situasaun ida hakmatek, la\u2019os ona atu konta ist\u00f3ria maib\u00e9 hasai povu hosi krize ohin loron, ne\u2019eb\u00e9 seidauk iha ni-nia rohan.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo \u2018Saretukau\u2019 Maria \u00c2ngela Freitas da Silva\u00a0ka bai-bain bolu ho naran \u00c2ngela Freitas moris iha Suku Bahu Postu Baucau Vila, Munis\u00edpiu Baucau iha loron 10 Novembru 1969 (53 anus) hanesan m\u00e9diku no pol\u00edtku ida ne\u2019eb\u00e9 asumi knaar nu\u2019udar l\u00edder Partidu Traballista Timor-Leste, Angela nu\u2019udar mos konkorente ida ba eleisaun prezidensi\u00e1l 2017-2022, ohin loron nia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11864,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-11863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11863"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11865,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11863\/revisions\/11865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}