{"id":12636,"date":"2022-04-13T18:36:46","date_gmt":"2022-04-13T09:36:46","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=12636"},"modified":"2022-04-13T18:36:48","modified_gmt":"2022-04-13T09:36:48","slug":"ms-nasoins-unidas-no-koica-realiza-seminariu-haforsa-serbisu-saude-kombate-vbj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/04\/13\/ms-nasoins-unidas-no-koica-realiza-seminariu-haforsa-serbisu-saude-kombate-vbj\/","title":{"rendered":"MS, Nasoins Unidas no KOICA Realiza Semin\u00e1riu: Haforsa Serbisu Saude Kombate VBJ"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Silvino Freitas<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8220;Feto sira ne\u2019ebe iha-ona-parseiru kuaze 3 husi 5 (59%) ho idade 15-49 mak esperi\u00e9nsia ona viol\u00e9nsia husi parseiru \u00edntimu (VPI), feto sira 2 husi 3 (74%) mak konkorda katak laen iha razaun loos atu baku ninia feen&#8221;. <\/em>Dadus UNFPA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Minist\u00e9riu Sa\u00fade (MS) hamutuk ho parseiru dezenvolvimentu Internasion\u00e1l hosi Nasoins Unidas no Aj\u00e9nsia Kooperasaun Internasion\u00e1l Korea (KOICA), realiza semin\u00e1riu ho tema &#8220;Haforsa kapasidade set\u00f3r sa\u00fade hodi resposta ba Viol\u00e9nsia Bazeia ba J\u00e9neru no integra ba sistema saude institusion\u00e1l&#8221;, nune bele haforsa serbisu saude nian, hodi luta kontra Viol\u00e9nsia Bazeia ba Jeneru(VBJ) tanba sai ona problema sa\u00fade publika.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir Vise-Ministru Saude, Bonifacio Maukoli dos Reis hateten viol\u00e9nsia bazeia ba j\u00e9neru sai ona hanesan problema sa\u00fade p\u00fablika no sai mos violasaun kom\u00fan ba problema direitus umanus iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Preval\u00e9nsia viol\u00eansia kontra feto no labarik feto sira, tuir Peskiza Demogr\u00e1fika Sa\u00fade Timor-Leste tinan 2016 nian, hatudu katak un-tersu (%33) husi feto sira ho idade tinan 15-49 sofre ona asaltu f\u00edziku husi kedas wainhira sira sei tinan 15&#8221; dehan Bonifacio iha Suai Room Timor Plaza,(13\/04).<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan problema viol\u00e9nsia nee kazu s\u00e9riu no presiza ita hotu nia atensaun, no serbisu makaas partikularmente set\u00f3r sa\u00fade nia intervensaun em termu de prevensaun no resposta ba kazu Viol\u00eansia Bazeia Ba J\u00eaneru, tanba set\u00f3r sa\u00fade jeralmente sempre sai hanesan primeiru pontu de-kontaktu ba kazu viol\u00eansia bazeia ba j\u00e9neru.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatin hanesan Reprezentante United Nation Population Fund (UNFPA) iha Timor-Leste, Lorna Rolls haktuir, viol\u00e9nsia dom\u00e9stika la\u2019o makaas hela iha Timor-Leste no tuir dadus DHS 2016, feto sira ne\u2019ebe iha-ona-parseiru kuaze 3 husi 5 (59%) ho idade 15-49 mak esperi\u00e9nsia ona viol\u00e9nsia husi parseiru \u00edntimu (VPI) iha sira-nia moris, no, liut\u00e1n mak, feto sira 2 husi 3 (74%) mak konkorda katak laen iha razaun loos atu baku ninia feen.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Viol\u00e9nsia hasoru feto no labarik-feto sira mak problema sa\u00fade p\u00fabliku boot ida nomos sai hanesan violasaun ba direitu humanu&#8221;<\/em> dehan Lorna Rolls Reprezentante UNFPA iha Timor Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan bazeia ba violasaun hirak ne&#8217;e maka UNFPA iha kolaborasaun ho Minist\u00e9riu Sa\u00fade durante ne\u2019e serbisu hamtuk ona hodi haforsa kapasidade seitor sa\u00fade hodi responde ba VBJ liuhusi estabelesimentu Espasu Seguru (safe Space) iha fasilidade sa\u00fade, treinamentu ba pessoal sa\u00fade sira ho provazaun servisu essensi\u00e1l sira, haforsa kordenasaun entre sistema referral sira nom\u00f3s senbilizasaun ba komunidade.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ho respeitu ida-ne\u2019e mak, ha\u2019u fiar katak workshop ida-ne\u2019e sei fornese opportunidade ne\u2019eb\u00e9 sufisiente atu esplora oins\u00e1 ita bele integra servisu VBJ ba iha sistema sa\u00fade institusion\u00e1l sira nia laran hodi realiza pol\u00edtika no komitmentu sira iha pr\u00e1tika wainhira\u00a0 haree kona-b\u00e1 VBJ iha Timor-Leste&#8221; <\/em>nia fundamenta.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu Country Director KOICA, Eun-ju CHA haforsa katak programa ne\u2019eb\u00e9 hanesan, programa junta entre aj\u00e9nsia ONU 4 ne\u2019eb\u00e9 hetan fundus husi KOICA ho nia objetivu atu prevene Violensia Bazeia ba Jeneru, h\u00e1kbiit sobrevivente sira hodi rekopera no har\u00ed kapasidade institusional hodi hasoru violensia kontra feto no labarik feto sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Fasilidade saude mak hanesan pontu kontaktu primeiru ba sobrevivente sira depois de hasoru problema violensia bazeia ba jeneru.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovrevivente sira dala ruma sei husu ita-bot sira nia aijuda.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Maibe dala barak, sira koko atu subar kauza lolos husi violensia tamba tauk atu hetan stigma sosial ou tauk ba nia impaktu iha pesoal saude sira ne\u2019eb\u00e9 la treinadu nia matan, hare vitima sira hanesan de\u2019it ho pasiente sira seluk sira ne\u2019eb\u00e9 treinadu hatene sinais no sintomas husi Violensia Bazeia ba Jeneru ne\u2019eb\u00e9 dala ruma ema seluk la hatene&#8221;<\/em> nia konklui.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Silvino Freitas &#8220;Feto sira ne\u2019ebe iha-ona-parseiru kuaze 3 husi 5 (59%) ho idade 15-49 mak esperi\u00e9nsia ona viol\u00e9nsia husi parseiru \u00edntimu (VPI), feto sira 2 husi 3 (74%) mak konkorda katak laen iha razaun loos atu baku ninia feen&#8221;. Dadus UNFPA Minist\u00e9riu Sa\u00fade (MS) hamutuk ho parseiru dezenvolvimentu Internasion\u00e1l hosi Nasoins Unidas no Aj\u00e9nsia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12637,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-12636","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12636"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12638,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12636\/revisions\/12638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}