{"id":13759,"date":"2022-07-16T15:48:02","date_gmt":"2022-07-16T06:48:02","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=13759"},"modified":"2022-07-16T15:48:16","modified_gmt":"2022-07-16T06:48:16","slug":"livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/","title":{"rendered":"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen Adroaldo &#8220;Saretukau&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu &#8216; &#8220;Cina Timor&#8221;, Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste&#8217; ne&#8217;eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne&#8217;e, autor na&#8217;in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne&#8217;e ho papel ema Xina Timor sira, atu hatene mos konab\u00e1 identidade Xina Timor iha Timor-Leste, tempu pasadu nomos ho tempu ohin loron nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autor Douglas Kammen no Jonathan Cheng, hakerek livru ne&#8217;e iha 2019, ne&#8217;eb\u00e9 publika iha Yale University Southeast Asia Study Press, iha Itacha Estadus Unidus Am\u00e9rika ho nia p\u00e1jina hamutuk 240 i tal, ho nia kap\u00edtulu 9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha esplikasaun ba livru ne&#8217;e, dosente UNTL, Mica Barreto hatete, livru ne&#8217;e la&#8217;os atu hatene de&#8217;it konab\u00e1 ema Xina iha Timor maib\u00e9 liga mos ho pol\u00edtika Portugal nian, revolta sira iha Xina no Indon\u00e9zia, ida ne&#8217;e hariku liutan ita nia ko\u00f1esimentu no interasaun konab\u00e1 mundansa sosial iha komunidade Xina iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Objetivu hosi livru ida ne&#8217;e, hosi ha&#8217;u nia leitura ha&#8217;u haree katak Jonathan Cheng ho Douglas Kammen hakarak atu rekonstroi hikas fila-fali oins\u00e1 formasaun Timor ne&#8217;e ho papel ema Xina Timor sira, papel ema Xina sira iha ne&#8217;e. Atu hatene mos konab\u00e1 identidade, s\u00e9 mak ema Xina Timor iha Timor-Leste iha tempu pasadu nomos ho tempu ohin loron nian, entaun iha ne&#8217;eb\u00e1 Jonathan Cheng ho Douglas Kammen tenta atu rekonstroi hikas fila-fali oins\u00e1 formasaun Ema Xina Timor to&#8217;o iha per\u00edodu 1975,&#8221;<\/em> esplika dosente UNTL, Mica Barreto ba livru ho t\u00edtulu Cina Timor, iha Fundasaun Haburas, 15\/07\/2022.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Migrasaun ema Xina sira mai iha Timor tanba kauza hosi kolonia Portug\u00e9s, iha Xina rasik mak dudu sira mai iha Timor. &#8220;Sira balu mai iha ne&#8217;e halo servisu konsidera hanesan trader, balu fali konsidera sira hanesan refujiadu tanba sira halai ses hosi susar ka akontesimentu iha Xina ne&#8217;eb\u00e1. Balu fali prezensa iha ne&#8217;e atrav\u00e9s kolonial Portug\u00e9s iha Makau haruka sira mai, konsidera hanesan fatin dadur.&#8221; Nia hatutan atu identifika ema Xina Timor haree hosi sira nia distinsaun l\u00edngua Hokieng ne&#8217;e mak ema Fujian, Hakka, sira ne&#8217;eb\u00e9 ko&#8217;alia Cantonese, Jiachang ho Taihanese.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dosente UNTL ne&#8217;e mos identifika iha livru ne&#8217;e, ist\u00f3ria balu ne&#8217;eb\u00e9 la identifika Xina sira iha Austr\u00e1lia, no la deskreve kle&#8217;an konab\u00e1 papel Xina Timor iha tempu ne&#8217;eb\u00e1. Atu hatene mos sira nia papel iha ukun-aan ne&#8217;e to&#8217;o iha ne&#8217;eb\u00e9, hafoin ita ukun-aan. Nia akresenta livru ida ne&#8217;e ajuda ita hatene <em>social change<\/em> iha Timor-Leste no mos southeast Asia iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Livru &#8220;Cina Timor&#8221; hah\u00fa hosi kap\u00edtulu primeiru ko&#8217;alia konab\u00e1 esperi\u00e9nsia kolonial nian, oins\u00e1 prosesu formasaun estadu iha tempu kolonial ho papel Xina nian. Ko&#8217;alia mos konab\u00e1 demografia Xina Timorense nian. Ko&#8217;alia mos konab\u00e1 revolta no konsolidasaun iha per\u00edodu 1910-1941, wainhira iha tempu okupasaun Japaun nian, to&#8217;o mai iha sentidu nasionalizmu, estabelesimentu instituisaun Xin\u00e9s iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko&#8217;alia konab\u00e1 mos oins\u00e1 esperi\u00e9nsia imperial ni-nian no esperi\u00e9nsia rasik iha Xina R\u00fassia, Europa nian, esperi\u00e9nsia iha rejiaun \u00c1zia liu-liu Indon\u00e9zia, halo komunidade Xin\u00e9s sira sente ameasadu. Ko&#8217;alia mos konab\u00e1 situasaun inseguru ne&#8217;eb\u00e9 sira esperi\u00e9nsia entre 1975 to&#8217;o 1980. Ikus liu kap\u00edtulu ida taka ho Xina Rate, ne&#8217;eb\u00e9 riku tebes ho ist\u00f3ria konab\u00e1 sira nia moris, orijen, sira nia ligasaun iha sosiedade iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Livru ne&#8217;e iha nia appendix aprenzeta mos konab\u00e1 Liurai sira iha Timor ne&#8217;eb\u00e9 kaben ho ema rasa Xina, ko&#8217;alia mos konab\u00e1 s\u00e9 mak sai hanesan Xefe ka Prezidente asosiasaun Xin\u00e9s iha Timor-Leste ida ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha parte sorin Jong Chung Tec, hosi Associa\u00e7\u00e3o Comercial Comunidade Timorense (ACCCTO) iha nia esplikasaun konab\u00e1 ezist\u00e9nsia ema Xina hori-uluk to&#8217;o ohin loron nian, nia dehan relasaun Xina ho Timor, bele fahe ba ruma mak 20 no 40 mil anus liuba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia esplika, desde 1800, Xina tama Timor ho profisaun oi-oin, barak liu mak komersiante, inklui kuji\u00f1eiru, sira ne&#8217;eb\u00e9 suku faru, halo paun, balu karpinteiru, barbeiru, fot\u00f3grafu, fa&#8217;an ai-moruk Xina nian ho seluk. Balu iha osan loke loja, ba importa sasan hosi Hongkong mai Timor. Hosi hirak ne&#8217;e mak Xina iha impaktu ba sivilizasaun Timor nian, no iha mos Xina benef\u00edsiu rasik ba sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Durante Xina sira iha Timor tempu ne&#8217;eb\u00e1, sira exporta kaf\u00e9 ba Hongkong, Kopra, karau vaka kulit. Exporta siput hosi Munis\u00edpiu Lautem no illa Ata\u00faro. Bani, rusa dikur, Lafaek kulit hosi Lospalos, ai kakau mos sira esporta. &#8220;Ha&#8217;u dehan komunidade Xineza, ita bele konta fo kontribuisaun boot sivilizasaun Timor nian.&#8221; Dehan Chung.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chung tenik, uluk dalan hosi D\u00edli ba Manatuto de&#8217;it. Atu ba Laclubar, Lacluta ka Soibada tenki ho kuda, tanba estrada la iha. Nia dehan, uluk ne&#8217;e Xina hakarak de&#8217;it trade, mai lori sivilizasaun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo &#8220;Saretukau&#8221; Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu &#8216; &#8220;Cina Timor&#8221;, Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste&#8217; ne&#8217;eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne&#8217;e, autor na&#8217;in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne&#8217;e ho papel ema Xina Timor sira, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13762,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-13759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.8 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Reportajen Adroaldo &quot;Saretukau&quot; Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu &#039; &quot;Cina Timor&quot;, Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste&#039; ne&#039;eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne&#039;e, autor na&#039;in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne&#039;e ho papel ema Xina Timor sira,\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Zevonia Vieira\"\/>\n\t<meta name=\"google-site-verification\" content=\"google-site-verification=-mH3uc7Bcgb0gvMzZQ5NlS91jgSZvLB0kFNTiGRZl1o\" \/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.8\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Neon Metin Online - Media RENETIL\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Livru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Reportajen Adroaldo &quot;Saretukau&quot; Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu &#039; &quot;Cina Timor&quot;, Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste&#039; ne&#039;eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne&#039;e, autor na&#039;in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne&#039;e ho papel ema Xina Timor sira,\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1042\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"640\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-16T06:48:02+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-07-16T06:48:16+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Livru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Reportajen Adroaldo &quot;Saretukau&quot; Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu &#039; &quot;Cina Timor&quot;, Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste&#039; ne&#039;eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne&#039;e, autor na&#039;in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne&#039;e ho papel ema Xina Timor sira,\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#blogposting\",\"name\":\"Livru \\u201cCina Timor\\u201d: Oins\\u00e1 Formasaun no Pap\\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online\",\"headline\":\"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\\u00e1 Formasaun no Pap\\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/author\\\/vonia-vieira\\\/#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/CINA-2.jpeg\",\"width\":1042,\"height\":640,\"caption\":\"Diskusaun Fulan Naroman konaba Cina Timor. [Foto: Adroaldo | 16.07.2022]\"},\"datePublished\":\"2022-07-16T15:48:02+09:00\",\"dateModified\":\"2022-07-16T15:48:16+09:00\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#webpage\"},\"articleSection\":\"Notisia\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/category\\\/notisia\\\/#listItem\",\"name\":\"Notisia\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/category\\\/notisia\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Notisia\",\"item\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/category\\\/notisia\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#listItem\",\"name\":\"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\\u00e1 Formasaun no Pap\\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\\u00e1 Formasaun no Pap\\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/category\\\/notisia\\\/#listItem\",\"name\":\"Notisia\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/#organization\",\"name\":\"Neon Metin Online\",\"description\":\"Media RENETIL\",\"url\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/author\\\/vonia-vieira\\\/#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/author\\\/vonia-vieira\\\/\",\"name\":\"Zevonia Vieira\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/37ad60b8d7597c5bc0175b50d21e6c3d4957f9b2647609701eebeaea00799092?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Zevonia Vieira\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/\",\"name\":\"Livru \\u201cCina Timor\\u201d: Oins\\u00e1 Formasaun no Pap\\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online\",\"description\":\"Reportajen Adroaldo \\\"Saretukau\\\" Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\\u00edli ba livru ho nia t\\u00edtulu ' \\\"Cina Timor\\\", Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste' ne'eb\\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne'e, autor na'in rua hakarak rekonstroi hikas oins\\u00e1 formasaun Timor ne'e ho papel ema Xina Timor sira,\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/author\\\/vonia-vieira\\\/#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/author\\\/vonia-vieira\\\/#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/CINA-2.jpeg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#mainImage\",\"width\":1042,\"height\":640,\"caption\":\"Diskusaun Fulan Naroman konaba Cina Timor. [Foto: Adroaldo | 16.07.2022]\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/2022\\\/07\\\/16\\\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\\\/#mainImage\"},\"datePublished\":\"2022-07-16T15:48:02+09:00\",\"dateModified\":\"2022-07-16T15:48:16+09:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/\",\"name\":\"Neon Metin Online\",\"description\":\"Media RENETIL\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/neonmetin.info\\\/buletin\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Livru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online","description":"Reportajen Adroaldo \"Saretukau\" Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu ' \"Cina Timor\", Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste' ne'eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne'e, autor na'in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne'e ho papel ema Xina Timor sira,","canonical_url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"google-site-verification":"google-site-verification=-mH3uc7Bcgb0gvMzZQ5NlS91jgSZvLB0kFNTiGRZl1o","miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#blogposting","name":"Livru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online","headline":"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente","author":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/author\/vonia-vieira\/#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg","width":1042,"height":640,"caption":"Diskusaun Fulan Naroman konaba Cina Timor. [Foto: Adroaldo | 16.07.2022]"},"datePublished":"2022-07-16T15:48:02+09:00","dateModified":"2022-07-16T15:48:16+09:00","inLanguage":"en-US","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#webpage"},"articleSection":"Notisia"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/category\/notisia\/#listItem","name":"Notisia"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/category\/notisia\/#listItem","position":2,"name":"Notisia","item":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/category\/notisia\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#listItem","name":"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#listItem","position":3,"name":"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/category\/notisia\/#listItem","name":"Notisia"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/#organization","name":"Neon Metin Online","description":"Media RENETIL","url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/author\/vonia-vieira\/#author","url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/author\/vonia-vieira\/","name":"Zevonia Vieira","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/37ad60b8d7597c5bc0175b50d21e6c3d4957f9b2647609701eebeaea00799092?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Zevonia Vieira"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#webpage","url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/","name":"Livru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online","description":"Reportajen Adroaldo \"Saretukau\" Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu ' \"Cina Timor\", Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste' ne'eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne'e, autor na'in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne'e ho papel ema Xina Timor sira,","inLanguage":"en-US","isPartOf":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/author\/vonia-vieira\/#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/author\/vonia-vieira\/#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#mainImage","width":1042,"height":640,"caption":"Diskusaun Fulan Naroman konaba Cina Timor. [Foto: Adroaldo | 16.07.2022]"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/#mainImage"},"datePublished":"2022-07-16T15:48:02+09:00","dateModified":"2022-07-16T15:48:16+09:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/#website","url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/","name":"Neon Metin Online","description":"Media RENETIL","inLanguage":"en-US","publisher":{"@id":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/#organization"}}]},"og:locale":"en_US","og:site_name":"Neon Metin Online - Media RENETIL","og:type":"article","og:title":"Livru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online","og:description":"Reportajen Adroaldo &quot;Saretukau&quot; Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu ' &quot;Cina Timor&quot;, Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste' ne'eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne'e, autor na'in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne'e ho papel ema Xina Timor sira,","og:url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/","og:image":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg","og:image:secure_url":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg","og:image:width":1042,"og:image:height":640,"article:published_time":"2022-07-16T06:48:02+00:00","article:modified_time":"2022-07-16T06:48:16+00:00","twitter:card":"summary_large_image","twitter:title":"Livru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente - Neon Metin Online","twitter:description":"Reportajen Adroaldo &quot;Saretukau&quot; Diskusaun Fulan Naroman iha Fundasaun Haburas, Farol, D\u00edli ba livru ho nia t\u00edtulu ' &quot;Cina Timor&quot;, Baba, Hakka, and Cantonese in the Making of Timor-Leste' ne'eb\u00e9 hakerek hosi Douglas Kammen no Jonathan Cheng. Iha livru ne'e, autor na'in rua hakarak rekonstroi hikas oins\u00e1 formasaun Timor ne'e ho papel ema Xina Timor sira,","twitter:image":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/CINA-2.jpeg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"13759","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2023-11-09 04:37:35","updated":"2025-06-04 13:04:29","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/category\/notisia\/\" title=\"Notisia\">Notisia<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tLivru \u201cCina Timor\u201d: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin"},{"label":"Notisia","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/category\/notisia\/"},{"label":"Livru &#8220;Cina Timor&#8221;: Oins\u00e1 Formasaun no Pap\u00e9l Ema Xina Timor Iha Timor-Leste, Pasadu no Prezente","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/07\/16\/livru-cina-timor-oinsa-formasaun-no-papel-ema-xina-timor-iha-timor-leste-pasadu-no-prezente\/"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13759"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13763,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13759\/revisions\/13763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}