{"id":14165,"date":"2022-10-24T21:18:27","date_gmt":"2022-10-24T12:18:27","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=14165"},"modified":"2022-10-24T21:21:40","modified_gmt":"2022-10-24T12:21:40","slug":"notifika-jornal-independent-tlpu-konsidera-pntl-hakarak-hamate-prinsipiu-liberdade-imprensa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/10\/24\/notifika-jornal-independent-tlpu-konsidera-pntl-hakarak-hamate-prinsipiu-liberdade-imprensa\/","title":{"rendered":"Notifika Jorn\u00e1l Independent, TLPU Konsidera PNTL Hakarak Hamate Prins\u00edpiu Liberdade Imprensa"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Zevonia Vieira<\/em><\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Relasiona ona ho karta notifikasaun husi Polisia Nasional Timor-Leste ba Xefe Redasaun jorn\u00e1l Independent no nia jornalista, tanba publikasaun not\u00edsia ne\u2019ebe sira publika, konaba demite Gastaun, nune\u2019e Timor-Leste Press Uniaon (TLPU), hanesan organizasaun jornalista ne\u2019eb\u00e9 ho misaun sagradu f\u00f3 advokasia ba liberdade imprensa no liberdade espresaun hodi hametin demokrasia, ne\u2019eb\u00e9 previstu ona iha konstituisaun RDTL artigu 40 no 41, ko\u2019alia kona-ba promove direitu sira, ba asesu informasaun nian no direitu ba jornalista atu kobertura hodi defende ba lia-loos.<\/p>\n\n\n\n<p>Liuhusi konferensia imprensa Sekretariu Jeral TLPU, Zeito Silva dehan bazea ba ne\u2019e, TLPU nu\u00b4udar organizasaun ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3 mahon ba jornalista timoroan tomak ho objetivu atu promove no defende direitu jornalista sira nian, bainhira hala\u00b4o kna\u00b4ar profission\u00e1l iha \u00f3rgaun komunikasaun sosi\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir lei komunikasaun sosi\u00e1l artigu 20 ne&#8217;eb\u00e9 define kona-b\u00e1 dever jer\u00e1l katak jornalista tenke sai kontrolu sosi\u00e1l, aleinde informa, eduka no diverte. Tanba ne\u00b4e <strong>JORNAL DI\u00c1RIU INDEPENDENTE<\/strong>, halo publikasaun not\u00edsia, ho t\u00edtulu \u201cEzij\u00e9nsia Demite Gast\u00e3o, Komis\u00e1riu Mateus:&nbsp;PNTL Simu Karta Hosi Vise MJ, Vise MI ho Vise MOP, inklui m\u00f3s not\u00edsia ho t\u00edtulu, \u201cNaimori Hatudu Forsa\u201d Deskonfia Vise MI Haruka Karta Ba Komandu PNTL Demite Gast\u00e3o.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ho publikasaun ne\u2019e, iha loron 21 Outubru<strong>, Jorn\u00e1l DI\u00c1RIU INDEPENDENTE<\/strong>, simu karta notifikasaun hosi Polisia Nasion\u00e1l Timor-Leste (PNTL) liuhosi Servisu Investigasaun Krimini\u00e1l, ho n\u00fameru of\u00edsiu 112\/Gab\/CHEFE\/SIC\/PNTL\/X\/2022, ho nia karater \u201cUrjente\u201d atu halo identifikasaun ba Jornalista Domingos Gomes no Xefe Redasaun Jornal Di\u00e1riu INDEPENDENTE, Jorginho Dos Santo, tuir k\u00f3digu Prosesu Pen\u00e1l artigu 53 tanba deskonfia komete krime.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho karta notifikasaun ne\u2019e, TPLU hanesan organizasaun ne\u2019eb\u00e9 halo advokasia maka\u2019as ba liberdade imprensa, sente hakfodak no triste, tanba karta hosi Instituisaun Estadu hanesan PNTL ne\u2019eb\u00e9 lidera hosi <strong>Komis\u00e1riu Faustino da Costa, <\/strong>bele uza fali k\u00f3digu prosesu pen\u00e1l artigu 53, hodi krimin\u00e1liza fali obra jornal\u00edstiku.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho artigu ne\u2019e, TLPU konsidera PNTL ne\u2019eb\u00e9 lidera hosi Komis\u00e1riu Faustinho da Costa, hakarak hamate prins\u00edpiu Liberdade Imprensa, ne\u2019eb\u00e9 konsagra ona iha Konstituisaun Rep\u00fablika no la respeita desizaun Estadu Timor-Leste ne\u2019eb\u00e9 lansa ona loron Nasion\u00e1l Liberdade Imprensa &nbsp;ne\u00b4eb\u00e9 monu iha loron 16 outubru, foin lalais ne\u2019e iha Balibo.<\/p>\n\n\n\n<p>TLPU m\u00f3s sente triste ba karta notifikasaun ne\u2019e tanba mosu iha momentu ne\u2019eb\u00e9 Timor-Leste nia \u00edndise Liberdade Imprensa ne\u2019e hetan di\u2019ak hosi 71 ba 17, ne\u2019eb\u00e9 loloos Timor Leste sente orgullu, maib\u00e9 iha momentu hanesan PNTL uza k\u00f3digu prosesu Pen\u00e1l hodi kriminaliza obra jornal\u00edstiku nia.<\/p>\n\n\n\n<p>Hafoin TLPU rekolla dadus no akompa\u00f1a obra jornalistiku hirak ne\u2019eb\u00e9 p\u00fablika iha Jornal Di\u00e1riu INDEPENDENTE pri\u00e9nxe duni lei komunikasaun sosi\u00e1l iha artigu 2 no k\u00f3digu dentolojia jornalista nian, tanba ne\u2019e TLPU ezije <strong>ba Komandante PNTL, Komis\u00e1riu Faustino da Costa, ho tempu urjente orienta ka hatun despaisu ida ba Pol\u00edsia Servisu Investigasaun Krimin\u00e1l hodi anula karta notifikasaun ne\u00b4eb\u00e9 atribui ba Jorn\u00e1l Di\u00e1riu INDEPENDENTE, tanba s\u00f3 \u00faniku dalan ne\u2019e mak bele garante Liberdade Imprensa ne\u2019eb\u00e9 konsagra ona iha Konstitusaun Rep\u00fablika Demokr\u00e1tika Timor-Leste.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>ezije ba Komandante Servisu Investigasaun Krimin\u00e1l atu halo kanselamentu ba identifikasaun, ne\u2019eb\u00e9 sei hala\u2019o iha loron 24 outubru, tuku 9:00, dader tanba bele hamate integridade PNTL nu\u2019udar instituisaun seguransa iha pa\u00eds demokr\u00e1tiku ne\u2019e.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ezije ba PNTL katak not\u00edsia rua ne\u2019eb\u00e9 p\u00fablika iha Jornal INDEPENDENTE mak halo ema ruma v\u00edtima ka ho faktu balun la loos bele uza direitu resposta no retifikasaun ho baze ba lei komunikasaun sosi\u00e1l artigu 2 iha ali\u00f1a <\/strong><strong>F katak \u201cDireitu hodi halo loos\u201d, direitu ba ema singul\u00e1r ka koletivu ida-idak hodi halo loos not\u00edsia ne\u2019eb\u00e9 publika ka f\u00f3-sai faktu be laloos kona-ba nia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>TLPU m\u00f3s konsidera Konsellu Imprensa (KI) \u201cFalla\u201d halo sosializasaun lei Komunikasaun Sosi\u00e1l 5\/2014, ba Instituisaun Estadu sira liuliu PNTL hodi uza direitu resposta no retifikasaun. Nune\u2019e husu KI atu kontinua ativa hodi halo sosializasaun atu sidadaun hotu bele hatene no labele kriminaliza jornalista ho nia obra jornalistiku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>TLPU mos husu ba P\u00fabliku tomak katak jornalista ne\u2019e la\u2019\u00f3s krime, tanba ne\u2019e bainhira sidadaun sente katak servisu jornalizmu iha buat ruma la loos, Lei Komunikasaun Sosi\u00e1l nian iha atu rezolve no halo mediasaun, la\u2019\u00f3s lori k\u00f3digu prosesu pen\u00e1l akuza jornalista tanba de\u2019it ninia obra jornal\u00edstika.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Zevonia Vieira Relasiona ona ho karta notifikasaun husi Polisia Nasional Timor-Leste ba Xefe Redasaun jorn\u00e1l Independent no nia jornalista, tanba publikasaun not\u00edsia ne\u2019ebe sira publika, konaba demite Gastaun, nune\u2019e Timor-Leste Press Uniaon (TLPU), hanesan organizasaun jornalista ne\u2019eb\u00e9 ho misaun sagradu f\u00f3 advokasia ba liberdade imprensa no liberdade espresaun hodi hametin demokrasia, ne\u2019eb\u00e9 previstu ona [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14166,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-14165","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14165"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14168,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14165\/revisions\/14168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}