{"id":14510,"date":"2022-12-16T15:43:49","date_gmt":"2022-12-16T06:43:49","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=14510"},"modified":"2022-12-16T15:43:51","modified_gmt":"2022-12-16T06:43:51","slug":"aifaesa-lansa-relatoriu-analiza-situasional-komersial-no-risku-rotulajen-ba-produtu-tinan-2017-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2022\/12\/16\/aifaesa-lansa-relatoriu-analiza-situasional-komersial-no-risku-rotulajen-ba-produtu-tinan-2017-2022\/","title":{"rendered":"AIFAESA Lansa Relat\u00f3riu An\u00e1liza Situasional Komersial no Risku Rotulajen ba Produtu Tinan 2017-2022"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Estajiada Agustinha Amaral<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Autoridade de Inspe\u00e7\u00e3o Fiskalisacao de Atividade Ekon\u00f3mica Sanit\u00e1ria e Alimentar, institutu p\u00fabliku (AIFAESA.I.P) hala&#8217;o lansamentu relat\u00f3riu situasional ba aktividade komersial no analiza risku ba rotulajen husi produtu Ai-han iha Timor-Leste entre 2017-2022.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ohin AIFAESA.I.P hala&#8217;o nia kaar ho atividade inspesaun no fiskalizasaun ba \u00e1rea ekonomia sanit\u00e1ria no alimentar, i au mezmu tempu mos iha departementu ida ne&#8217;eb\u00e9 estudu konab\u00e1 kualidade, ho ida ne&#8217;e mak ohin ami halo lansamentu iha ne&#8217;e konab\u00e1 relat\u00f3riu peskiza ne&#8217;eb\u00e9 durante tinan 5 nia laran, hah\u00fa husi 2017-2022,&#8221;<\/em> hatete Diretor AIFAESA, Ernesto Monteiro ba jornalista sira iha Salaun Delta Nova, Kuarta-feira 14\/12.<\/p>\n\n\n\n<p>Diretor ne\u2019e akresenta, ida ne&#8217;e in\u00edsiu hato&#8217;o relat\u00f3riu, seidauk halo an\u00e1liza profundu konab\u00e1 kualidade ne&#8217;eb\u00e9 ezisti iha ita nia rai, ho ida ne&#8217;e liu husi lansamentu ida ne&#8217;e sei hetan informasaun kr\u00edtika nomos informasoens sira ne&#8217;eb\u00e9 bele hadi\u2019a kualidade produtu sira ne&#8217;eb\u00e9 sirkula iha ita nia rai laran liu-liu iha merkadu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e ita kuandu ko&#8217;alia ho kualidade ida ne&#8217;eb\u00e9 aat liu no ida ne&#8217;eb\u00e9 aas liu. Atu hatene loloos konab\u00e1 kualidade sei 0 mak aat liu ka 10 mak bot liu, ida ne\u2019e ita tenke liu husi meius ida ne&#8217;eb\u00e9 liga ho laboratorium hodi identifika kualidade ida ne&#8217;eb\u00e9 di&#8217;ak, naton i ladun di&#8217;ak, nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Liu husi relat\u00f3riu ida ne&#8217;e ami sei identifika oins\u00e1 para bele dadus sira ne&#8217;eb\u00e9 iha hodi an\u00e1liza ba parte sient\u00edfiku nian, hodi bele espalla informasaun konab\u00e1 kualidade ne&#8217;eb\u00e9 ezisti iha ita nia rai, tantu produtu iha rai laran no produtu importasaun ne&#8217;eb\u00e9 serkula iha ita nia merkadu lokal,&#8221; <\/em>dehan Diretor Ernesto.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia salienta, governu iha planu ida atu halo laboratorium integradu tanba ita nia rai ne&#8217;e ki\u2019ik no ema mos oi-tuan, rekursu kualidade ema mos oi-tuan ho nune&#8217;e iha intensaun ida katak Timor-Leste sei harii laboratorium nasional ida, hotu-hotu bele servisu humutuk iha ne&#8217;eb\u00e1, ho nune&#8217;e sira so hato&#8217;o de&#8217;it proposta ne&#8217;e ba MCAE, ba ko&#8217;alia iha Konsellu Ministru atu nune&#8217;e bele kria laboratorium ba Timor-Leste, hodi ita hotu bele uza tuir nesesidade ne&#8217;eb\u00e9 iha.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika, risku rotulajen signifika katak sasan sira ne&#8217;eb\u00e9 ita hakerek iha nia pakotementu ni-nia misturasaun, ezemplu serveza iha nia kalen lolon ne&#8217;e hakerek iha ne&#8217;eb\u00e1 4.5%, maib\u00e9 na realidade kadaves 5 i 6% hanesan ne&#8217;e, entaun prezudika ba ita nia sa\u00fade, ema ne&#8217;eb\u00e9 idade boot labele konsumu, kestaun ida ne&#8217;e ita seidauk iha lei pr\u00f3priu ida hodi ko&#8217;alia konab\u00e1 retulajen, se lei laiha, ida ne&#8217;e mos problema ba sira atu foti desizaun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;AIFAESA la&#8217;os buka reseitas maib\u00e9 nia buka oins\u00e1 kontribui operador ekonomia sira hodi proteje konsumindores, ho ida ne&#8217;e ami la&#8217;os halo de&#8217;it inspesaun, fiskalizasaun maib\u00e9 ami mos divulga informasaun konab\u00e1 lei hodi nune&#8217;e operador sira iha divulga sira iha obrigasaun atu kumpri lei,\u201d <\/em>dehan Diretor Ernesto.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Estajiada Agustinha Amaral Autoridade de Inspe\u00e7\u00e3o Fiskalisacao de Atividade Ekon\u00f3mica Sanit\u00e1ria e Alimentar, institutu p\u00fabliku (AIFAESA.I.P) hala&#8217;o lansamentu relat\u00f3riu situasional ba aktividade komersial no analiza risku ba rotulajen husi produtu Ai-han iha Timor-Leste entre 2017-2022. &#8220;Ohin AIFAESA.I.P hala&#8217;o nia kaar ho atividade inspesaun no fiskalizasaun ba \u00e1rea ekonomia sanit\u00e1ria no alimentar, i au mezmu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14511,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-14510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14510"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14512,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14510\/revisions\/14512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}