{"id":15040,"date":"2023-02-08T18:14:39","date_gmt":"2023-02-08T09:14:39","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=15040"},"modified":"2023-02-08T18:14:40","modified_gmt":"2023-02-08T09:14:40","slug":"pn-aprova-lei-protesaun-direitu-labarik-no-joven-sira-proteje-no-promove-sira-nia-direitu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/02\/08\/pn-aprova-lei-protesaun-direitu-labarik-no-joven-sira-proteje-no-promove-sira-nia-direitu\/","title":{"rendered":"PN Aprova Lei Protesaun Direitu Labarik no Joven Sira, Proteje no Promove Sira nia Direitu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Adroaldo &#8220;Saretukau&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Parlamentu Nasional terssa-feira ne\u2019e (07\/02) ho votu unanimidade aprova ona lei ba \u201cPromosaun no Protesaun Direitu Labarik no Joven sira\u201d iha Timor-Leste, ho lejizlasaun espes\u00edfika konsentra ba protesaun perigu no violasaun ba labarik no jovens sira nia direitu, maib\u00e9 oins\u00e1 promove liu sira direitu.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha lei ne\u2019e defini lejitimidade ba intervensaun hosi estadu, iha kazu ruma inan-aman husik sira nia oan ka iha ema ruma husik labarik no joven iha perigu ka impaktu ba sira nia seguransa, sa\u00fade, formasaun, edukasaun ka sira nia dezenvolvimentu ka kualker amesa ba sira nia vida, integridade f\u00edzika ka ps\u00edkika. Dokuemtu ne\u2019e mos defini rekezitu no kondisaun espes\u00edfiku ba intervensaun hosi entidade sivil, administrativu no judisial sira ba protesaun hodi kontrola liu ba iha v\u00edtima sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba aprovasaun Lei Protesaun Direitu Labarik ne\u2019e, Prezidente Komisaun F, ne\u2019eb\u00e9 trata ba asuntu Seguransa Sosial no Igualdade J\u00e9neru, No\u00e9 da Silva Ximenes, iha Parlamentu Nasional kuarta-feira (08\/02) hatete, tersa-feira 8 Fevereiru, Deputadu sira ho unanimidade aprova ona lei ba protesaun direitu labarik no jovens sira iha final global.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, sira sei halo revizaun ba aprovasaun final hodi aprezenta iha meza hafoin haruka ba Prezidente da Rep\u00fablika hodi halo promulgasaun aban (09\/02). Nia friza, lei ba direitu labarik nian ne\u2019e hetan aprovasaun tempu naruk, tanba iha deputadu sira ne\u2019eb\u00e9 ho hanoin la hanesan diskuti liga ho definisaun no idade ba protesaun labarik refere, maib\u00e9 ikus sira iha lian ida ba aprovasaun lei refere.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cDefinisaun tuir lei ne\u2019e ita hakarak proteje labarik sira ne\u2019eb\u00e9 mak iha situasaun risku, maib\u00e9 depois de diskusaun ne\u2019e la\u2019o, iha tan hanoin seluk ne\u2019eb\u00e9 hakarak hatama mos ba lei ida ne\u2019e, liu-liu lei ne\u2019e hakarak envolve mos labarik sira hotu-hotu, entaun kontraria ho ita nia t\u00edtulu lei ne\u2019e rasik<\/em><em>,\u201d<\/em><em> <\/em>dehan deputadu No\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<p>Deputadu ne\u2019e akresenta, mekanizmu implemetansaun ne\u2019e kompet\u00e9nsia ba Minist\u00e9riu Solidariedade Sosial no Inkluzaun, tanba sira sei regulariza lei ne\u2019e dentru de tinan ida ba iha prosesu implementasaun nian, atu nune\u2019e Minist\u00e9riu kompetente bele implementa iha tinan 2024, iha governasaun foun ne\u2019eb\u00e9 mai.<\/p>\n\n\n\n<p>Konab\u00e1 labarik sira ne&#8217;eb\u00e9 fa&#8217;an sasan iha dalan ni-nin, deputadu ne&#8217;e dehan, ida ne&#8217;e <em>\u201c<\/em><em>ker dizer inan-aman abandona ona sira (oan sira<\/em><em> ka labarik sira), para obriga sira tenki servisu ne\u2019e tama ona kateg\u00f3ria risku, kualker tipu de abandonadu, ne\u2019e konsidera hanesan risku ba labarik, s\u00e1 tan ida abortus sira ne\u2019e, ida husik hela oan sira sein responsabilidade, liu-liu ita aman sira dala barak mak husik labarik ne\u2019eb\u00e9 kuidadu, kuandu lei ne\u2019e hetan implementasaun ona pas\u00e9nsia autor, implementa lei ne\u2019e mos tenki kuidadu i liu-liu ita sira ne\u2019eb\u00e9 mak parte sidadaun, ne\u2019eb\u00e9 mak iha oan ka labarik sira ne\u2019e<\/em><em>.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Komisaun F, husu ba Minist\u00e9riu kompetente atu implementa duni tui lei ne\u2019e nia haruka, tanba lei ne\u2019e tuir sira nia pontu de vista di\u2019ak los. Nia informa, lei ne\u2019e implementa ba joven sira ne\u2019eb\u00e9 idade to\u2019o 21 anus, ba sira ne\u2019eb\u00e9 otas menus hosi 21 anus mak sira komete iha problema ka asaun violasaun hirak ne\u2019e, estadu iha dever moral&nbsp; atu proteze sira, maib\u00e9 hafoin sira 21 ba leten, sira ba 23 anus mak sira komete asaun hirak ne\u2019e, estadu sei la responsabiliza, dehan deputadu No\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<p>Alein de lei protesaun direitu labarik, iha mos mekanizmu lei seluk ne\u2019eb\u00e9 bele fo protesaun ba ita nia oan ka labarik sira, ida mak k\u00f3digu penal sira, liu-liu konstituisaun RDTL ne&#8217;eb\u00e9 garante sidadun sira nia direitu. Parte seluk relasiona ho lei refere, s\u00e9 grave komete hosi inan-aman sira, estadu sei foti labarik sira hodi halo protesaun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo &#8220;Saretukau&#8221; Parlamentu Nasional terssa-feira ne\u2019e (07\/02) ho votu unanimidade aprova ona lei ba \u201cPromosaun no Protesaun Direitu Labarik no Joven sira\u201d iha Timor-Leste, ho lejizlasaun espes\u00edfika konsentra ba protesaun perigu no violasaun ba labarik no jovens sira nia direitu, maib\u00e9 oins\u00e1 promove liu sira direitu. Iha lei ne\u2019e defini lejitimidade ba intervensaun hosi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15041,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-15040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-justisa"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15040"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15042,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15040\/revisions\/15042"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}