{"id":15090,"date":"2023-02-11T11:10:49","date_gmt":"2023-02-11T02:10:49","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=15090"},"modified":"2023-02-11T11:10:50","modified_gmt":"2023-02-11T02:10:50","slug":"jsmp-nia-dadus-abuzu-sexual-no-violasaun-hasoru-labarik-aas-iha-tinan-2022-iha-kazu-24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/02\/11\/jsmp-nia-dadus-abuzu-sexual-no-violasaun-hasoru-labarik-aas-iha-tinan-2022-iha-kazu-24\/","title":{"rendered":"JSMP nia Dadus: Abuzu Sexual no Violasaun Hasoru Labarik Aas Iha Tinan 2022, Iha Kazu 24"},"content":{"rendered":"\n<p>Reportajen <strong>Estajiada Agustinha Amaral<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c<em>Ami haree kazu abuzu seksual, violasaun hasoru labarik ne\u2019e aas no iha 24 kazu ne\u2019eb\u00e9 mak envolve ba kazu labarik ne\u2019e\u201d.<\/em> JSMP<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Judical System Monitoring Programe (JSMP) halo peskiza ba idade minoria sira ne\u2019eb\u00e9 hetan violasaun seksual no viol\u00e9nsia dom\u00e9stika iha Munis\u00edpiu Ermera no Dili.<\/p>\n\n\n\n<p>Senior Advokasia JSMP, Jose Moniz katak &nbsp;JSMP mai fo formasaun no serbisu hamutuk ho Counterpart Internasional, liu husi Programa advokasia nian hodi halo peskiza konaba armonizasaun idade konsentimentu iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Jose hatete, relasiona ho asuntu ne\u2018e, JSMP hakarak konvida parseiru sira hanesan organizasaun ema ho defisi\u00e9nsia, komunidade LGBTI, Xefe Suku sira, Polisia OPS nomos estudante universit\u00e1riu hodi partisipa iha aktividade fahe esperi\u00e9nsia serbisu sira relasiona ho serbisu advokasia nune\u2019e mos atu fahe rezultadu peskiza ne\u2019eb\u00e9 JSMP hala\u2019o ona iha Munis\u00edpiu rua hanesan Dili no Ermera iha relasaun ho idade konsentimentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Peskiza ne\u2019eb\u00e9 JSMP halo iha munis\u00edpiu Ermera ho Dili ne\u2019e konaba abuza seksual ho labarik idade menoridade 14 anus mai karik, no sira ne\u2019eb\u00e9 hetan viol\u00e9nsia dem\u00e9stika. Sira halo ona peskiza iha munis\u00edpiu Ermera iha aldeia 4 no Dili iha aldeia 8 ba iha idade minoria no sei iha tan nia kontinusaun tuir mai.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Iha ami nia rezultado peskiza, respondente no ladun akontese violasaun seksual hasoru labarik sira, maib\u00e9 iha ami nia rezultadu monitorizasaun ba kazu ne\u2019eb\u00e9 envolve labarik ba kazu ne\u2019e nia n\u00fameru ne\u2019e aas iha tinan kotuk (2022), ami haree kazu abuzu seksual, violasaun hasoru labarik ne\u2019e aas no iha 24 kazu ne\u2019eb\u00e9 mak envolve ba kazu labarik ne\u2019e,&#8221; <\/em>dehan Senior Advokasia JSMP Jose Moniz ba jornalista iha Salaun enkontru RHTO, Kuarta-feira, 08\/ 02.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia rekomenda ba labarik sira ne\u2019eb\u00e9 mak sai v\u00edtima violasaun sexual nafatin korazen no labele nonok, wainhira akontese problema hanesan ne\u2019e tenki fo hatene ba iha familia, inan-aman hodi hetan apoiu no halo keixa ba iha parte relavante atu bele hetan justisa no lia lool la-lais.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Xefe Suku Lahane Osidental, Romano Pereira, apresia tebes ho JSMP nia formasaun no husu atu nafatin fahe informasaun ida ne\u2019e iha komunidade relasiona ho problema abuzu ba minoridade sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia husu ba oan sira ne&#8217;eb\u00e9 ho idade menoridade tanki tau atensaun ba iha problema sira hanesan ne&#8217;e tanba agora labarik ho idade 14 mai kraik sempre hasoru problema abuzu seksual no viol\u00e9nsia seksual hasoru labrik ho idade menoridade. Nia husu mos ba inan-ama sira tenki tau matan ba labarik sira no kuidadu labarik atu labele hetan problema sira hanesan ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu, Ofisial Advokasi AHDMTL, Carceres Nunes Arca Tura, hatete, hanesan parseiru organizasaun liu-liu ba ema ho difisi\u00e9nsia, nia haksolok teb-tebes servisu sira iha tereinu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ami iha servisu iha tereinu, liu-liu liga ba konsentimentu ba vulner\u00e1vel ba feto no labarik feto sira nian tanba konserteza halibur asosiasaun iha Timor-Leste ita mos ba iha kontra viol\u00e9nsia hasoru feto no labarik feto ho difisensia entaun ohin ho peskiza JSMP ni-nian, nia ajuda tebes ami, satan ami nia atividade hanesan monu iha Ermera no Dili, entaun peskiza JSMP bele ajuda liu tan ami hodi hasa\u2019e tan ami nia advokasia sosializasaun iha komunidade oins\u00e1 atu bele entende di\u2019ak liu tan konaba oins\u00e1 atu redus feto no labarik feto iha sosiedade no komunidade.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ita liga ona ba lei ida ohin katak advokasia dejempregu nian koko atu muda lei ida ne&#8217;e ba idade konsentimentu 14 anus, koko atu hasa\u2019e ba idade 20 anus, ida ne\u2019e mak ohin diskusaun ami hatete katak lei ne&#8217;e ita bele muda maib\u00e9 importante advokasia atu nune\u2019e bele fo duni nia impaktu ba komunidade, entaun oins\u00e1 mak ita bele redus viol\u00e9nsia hasoru feto no labarik feto ho idade minoridade sira hasoru, nia dehan atinji ida ne\u2019e primeiru lei ne\u2019e muda ita presiza partilla liu tan lei ne\u2019e ba sosiedade no komunidade to\u2019o iha fam\u00edlia.<\/p>\n\n\n\n<p>JSMP nu\u2018udar organizasaun sosiedade sivil ida ne\u2018eb\u00e9 ho nia vizaun atu harii no promove sosiedade demokr\u00e1tiku ida ne\u2018eb\u00e9 garante justisa no direitu umanu ba ema hotu liu husi observasaun regular iha Parlamentu Nasional, monitorizasaun iha tribunal sira. Alein nde ne\u2019e fo mos asist\u00e9nsia legal ba feto no labarik sira ne\u2019eb\u00e9 sai vitima iha krime viol\u00e9nsia dom\u00e9stika, abuzu seksual ba menor, violasaun seksual no kazu sivil sira konaba ez\u00e9rsisiu poder paternal.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Estajiada Agustinha Amaral \u201cAmi haree kazu abuzu seksual, violasaun hasoru labarik ne\u2019e aas no iha 24 kazu ne\u2019eb\u00e9 mak envolve ba kazu labarik ne\u2019e\u201d. JSMP Judical System Monitoring Programe (JSMP) halo peskiza ba idade minoria sira ne\u2019eb\u00e9 hetan violasaun seksual no viol\u00e9nsia dom\u00e9stika iha Munis\u00edpiu Ermera no Dili. Senior Advokasia JSMP, Jose Moniz katak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15091,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-15090","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15090"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15092,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15090\/revisions\/15092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}