{"id":15293,"date":"2023-03-08T22:14:43","date_gmt":"2023-03-08T13:14:43","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=15293"},"modified":"2023-03-08T22:14:45","modified_gmt":"2023-03-08T13:14:45","slug":"arlindo-moris-ho-defisiensia-matan-deside-husik-eskola-tanba-hetan-bully-beibeik-husi-nia-kolega-sira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/03\/08\/arlindo-moris-ho-defisiensia-matan-deside-husik-eskola-tanba-hetan-bully-beibeik-husi-nia-kolega-sira\/","title":{"rendered":"Arlindo Moris Ho Defisi\u00e9nsia Matan, Deside Husik Eskola Tanba Hetan Bully Beibeik Husi nia Kolega Sira"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Filomena da Concei\u00e7\u00e3o<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8220;Ha\u2019u hakarak tebes atu eskola maib\u00e9 ha\u2019u nia matan mak haree ladun m\u00f3s,\u00a0 ha&#8217;u hakerek tuir ha&#8217;u nia kolega sira nian,\u00a0 no dalaruma sira l\u00e1 fo ha&#8217;u hakerek tuir, no dalaruma m\u00f3s sira goza bebeik ha&#8217;u no subar ha\u2019u nia sas\u00e1n\u201d, <\/em>Arlindo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Estudante Arlindo&nbsp; Antonio Moreira Belo, eskola iha Ensino B\u00e1sico filial&nbsp; Saraida, iha suku Baguia Postu Administrativu Quelicai, Munis\u00edpiu&nbsp; Baucau, deside husik nia eskola tanba ho kondisaun defisi\u00e9nsia matan, no m\u00f3s hetan bully ka sempre trata no halo moe husi nia maluk estudante sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Arlindo&nbsp; Antonio Moreira Belo, tinan (13)&nbsp; moris iha&nbsp; loron 12 Fevereiro 2010,&nbsp; iha Aldeia Saraida, suku Baguia,&nbsp; Postu administrativu Quelicai, Munis\u00edpiu Baucau. Bainhira Arlindu moris mai ho kondisaun defisiensia kedas<\/p>\n\n\n\n<p>Maski ho kondisaun ne\u2019eb\u00e9 difis\u00e9nsia, fofoun Arlindo atu tama eskola, nia kontente loos tanba bele ba eskola,&nbsp; hetan kolega foun iha eskola no bele estuda no halimar hamutuk.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 hanoin sira ne\u2019eb\u00e9 fofoun Arlindo sente katak bele eskola, latuir saida mak Arlindo sente, tanba bainhira iha eskola, profess\u00f3r sira hakerek materia iha kuadru, nia labele hetan no dala barak hakerek tuir nia maluk sira nian, maib\u00e9 nia maluk estudante sira m\u00f3s labele f\u00f3 ba nia, no balun goza nia.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir nia hah\u00fa&nbsp; estuda iha&nbsp; eskola Ensino B\u00e1sico filial&nbsp; Saraida iha tinan 2021 iha primeiru ano, maski&nbsp; ho kondisaun defisi\u00e9nsia, maib\u00e9 fofoun ne\u2019e nunka lakon vontade hodi la&#8217;o nafatin ba&nbsp; tuir prosesu aprendizajen, maib\u00e9 &nbsp;tama ba iha segundu per\u00edodu, nia deside sai husi eskola tanba&nbsp; susar atu haree no hakerek saida mak manorin nain sira hakerek iha kuadru, no dala ruma moe ho kondisaun ne\u2019eb\u00e9 iha, no hetan beibeik trata husi kolega eskola sira, nune\u2019e la konsege eskola to&#8217;o hotu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ha\u2019u hakarak tebes atu eskola maib\u00e9 ha\u2019u nia matan mak haree ladun m\u00f3s, ba\u00ednhira tuur dook husi kuadru, tanba ne&#8217;e lor-loron ha&#8217;u ba eskola, Profess\u00f3r sira hanorin ami atu hakerek ha&#8217;u tenke ba hamriik besik loos kuadru mak foin haree hodi hakerek, dalaruma m\u00f3s\u00a0 ha&#8217;u hakerek tuir ha&#8217;u nia kolega sira nian,\u00a0 no dalaruma sira l\u00e1 fo ha&#8217;u hakerek tuir, no ba tuur loos de\u2019it to&#8217;o fila fali mai uma,\u00a0 depois iha ami nia eskola ha\u2019u mak idade boot liu kolega sira hotu,\u00a0 no dalaruma m\u00f3s sira goza bebeik ha&#8217;u no subar ha\u2019u nia sasan sira tanba ha&#8217;u matan haree ladun di\u2019ak, ho ida ne\u2019e ha\u2019u deside sai husi eskola la tuir ezame segundu pre\u00edodu nian&#8221;<\/em> dehan Arlindo\u00a0 ba jornalista Neometin, iha nia hela fatin Saraida, domingo, 4\/03.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 &nbsp;iha tinan 2022 Arlindo nia papa ho mama m\u00f3s obriga Arlindo atu eskola fila fali, tanba sira hakarak Arlindo hanesan ho&nbsp; labarik sira seluk, hodi hatene netik hakerek nia naran, nune&#8217;e Arlindo&nbsp; kontinua fila fila nia estudu, maib\u00e9 nafatin la konsege to&#8217;o hotu tanba kondisaun ne&#8217;eb\u00e8 Arlindo enfrenta iha nia moris halakon tebes nia vontade atu tuir prosesu aprendizajen, n\u00fane&#8217;e to&#8217;o de\u2019it primeiru trimestre Arlindo&nbsp; sai husi eskola deside hela de\u2019it iha uma, no ninia servisu lorloron mak haree&nbsp; nia maun nia oan, no la&#8217;o hamutuk ho nia apa ama ba toos no natar.<\/p>\n\n\n\n<p>Arlindo nia aman Martino Alves, konta tuir Arlindo nu&#8217;ud\u00e0r nia oan ikun husi maun alin nain 5, no nian bin nain 4. Husi nia maun alin nain ida de\u2019it mak konsege remata nia estudu iha ensino sekund\u00e1rio, maib\u00e9 restu seluk la konsege tanba ekonomia uma laran la dun sufisiente, nune&#8217;e nia oan sira to&#8217;o de&#8217;it pre-sekundaria no balun to&#8217;o de&#8217;it iha ensino b\u00e1siku.<\/p>\n\n\n\n<p>Maske nia oan balun remata de\u2019it pre-sekundaria no Sekundaria, la kontinua bai ha universidade, maib\u00e9 nu\u2019udar aman hakarak nia oan Arlindo bele eskola, no bele hatene hakerek nia naran, importante maka nia bele hakerek naran hatene. Inan ho aman nia hakarak nia oan sira hakarak eskola to\u2019o iha universidade, maib\u00e9 moris ho kondisaun hanesan vida agrikultura, labele dudu oan sira to\u2019o iha universidade.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Arlindo afeta defisi\u00e9nsia matan ne&#8217;e dezde moris husi nia inan nia kabun, maski nia moris mai ho kondisaun diferente, maib\u00e9 ami rua nia inan, sempre kuidadu didi\u2019ak nia to&#8217;o nia boot. Ami hakarak oan sira kontinua eskola maib\u00e9 ami nia moris vida agrikultura de\u2019it, ami labele haree to\u2019o iha eskola boot,\u201d<\/em> Dehan Martino.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir durante ne&#8217;e iha dout\u00f3r nain rua mak mai haree ona nia kondisaun no balun promete atu ajuda nia, maib\u00e9 to&#8217;o ohin loron seidauk iha rezultadu. Tanba Arlindo nia hakarak ne&#8217;e atu kontinua nia estudu maib\u00e9 susar iha matan, no dalaruma m\u00f3s ho nia kondisaun hanesan, nia eskola tinan rua&nbsp; tuir malu maib\u00e9 susar iha nia matan entaun la konsege eskola to&#8217;o hotu, no agora nia halimar de\u2019it iha uma. Maib\u00e9 nu&#8217;ud\u00e0r aman prontu atu husik Arlindo &nbsp;ba hala&#8217;o nia estudu karik iha ema ruma hakarak atu ajuda nia.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHa\u2019u m\u00f3s moras Pulmaun, susar ba ha\u2019u atu hala&#8217;o servisu todan, tanba ne&#8217;e, servisu lor-loron ne&#8217;eb\u00e9 ha\u2019u halo mak kua tua no faan tua, ho nune&#8217;e, susar tebes ba ekonomia uma laran hodi sustenta oan sira nia eskola, ha\u2019u nia oan nain ida maka remata ona iha eskola sekundaria, tolu mak remata ona estudu iha pre-sekundaria, nain lima la hotu iha pre-sekundariu, sira ne\u2019eb\u00e9 remata \u00a0la konsege kontinua nia estudu tanba kodisaun ekonomia ladun suficiente, n\u00fane&#8217;e oan sira deside halimar de\u2019it iha uma,<\/em>\u201d nia espresa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho ida ne\u2019e nia husu ba parte relevante sira liuliu ba ema ho defisi\u00e9nsia nian, ne&#8217;eb\u00e9 maka ho laran kaman fasilita netik nia oan hodi nia bele hatene&nbsp; l\u00eaee no hakerek, tanba durante ne&#8217;e&nbsp; haruka ona nia ba eskola maib\u00e9 la konsege kontinua to&#8217;o hotu tanba Arlindo rasik dalaruma moe ba nia kondisaun refere.<\/p>\n\n\n\n<p>Entertantu Professor Justino Mar\u00e7al da Concei\u00e7\u00e3o hateten, reko\u00f1ese duni&nbsp; Arlindo nu&#8217;ud\u00e0r ninia estudante&nbsp; iha ensino b\u00e1sico filial Saraida, iha tinan 2021 no 2022 maib\u00e9 estudante refere la konsege kontinua nia estudu, tanba afetadu hela defisi\u00e9nsia matan.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Arlindo nu&#8217;ud\u00e0r ha&#8217;u nia estudante ne&#8217;eb\u00e9 hala&#8217;o\u00a0 duni nia\u00a0 eskola iha Ensino B\u00e1siku filial Saraida, iha kadeira primeiru ano nian, durante tinan rua,\u00a0 maske ho\u00a0 kondisaun difisiensia maib\u00e9 foufoun Arlindo\u00a0 m\u00f3s estudante ida ne&#8217;eb\u00e9 badinas mai eskola, mas estudante refere la konsege remata nia estudu, tanba ho kondisaun difisiensia ne\u2019eb\u00e9 maka nia iha,\u00a0\u00a0 ikus-ikus estudante refere ladun ona ativu iha eskola to\u2019o agora,\u201d<\/em> nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haforsa tan katak, estudante refere susar atu komprende lalais saida mak profess\u00f3r sira f\u00f3, tanba matan hateke ba kuadru la duun moos, no dalaruma Professor sira hakerek rasik iha nia kadernu mak nia hakerek tuir ou lee tuir de\u2019it.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a0\u201cAmi seidauk hatene lolos motivu saida mak estudante refere sai husi eskola, maib\u00e9 tuir ami observasaun ne&#8217;eb\u00e9\u00a0 iha\u00a0 katak estudante refere \u00a0hetan duni difisiente iha matan no f\u00f3 difikulta tebes ba nia tuir prosesu estudu,\u201d<\/em> nia esplika.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Filomena da Concei\u00e7\u00e3o &#8220;Ha\u2019u hakarak tebes atu eskola maib\u00e9 ha\u2019u nia matan mak haree ladun m\u00f3s,\u00a0 ha&#8217;u hakerek tuir ha&#8217;u nia kolega sira nian,\u00a0 no dalaruma sira l\u00e1 fo ha&#8217;u hakerek tuir, no dalaruma m\u00f3s sira goza bebeik ha&#8217;u no subar ha\u2019u nia sas\u00e1n\u201d, Arlindo Estudante Arlindo&nbsp; Antonio Moreira Belo, eskola iha Ensino B\u00e1sico [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15294,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-15293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15293"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15295,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15293\/revisions\/15295"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}