{"id":15471,"date":"2023-03-28T22:12:35","date_gmt":"2023-03-28T13:12:35","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=15471"},"modified":"2023-03-28T22:12:36","modified_gmt":"2023-03-28T13:12:36","slug":"eua-nia-projetu-foun-mcc-compact-foku-ba-projetu-bee-saneamentu-no-edukasaun-ba-tinan-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/03\/28\/eua-nia-projetu-foun-mcc-compact-foku-ba-projetu-bee-saneamentu-no-edukasaun-ba-tinan-5\/","title":{"rendered":"EUA nia Projetu Foun MCC &#8211; Compact, Foku ba Projetu Bee, Saneamentu no Edukasaun Ba Tinan 5"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Adroaldo &#8220;Saretukau&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Enkaregadu Neg\u00f3siu Estadus Unidus Am\u00e9rika (EUA), Thomas E. Daley ko&#8217;alia ho jornalista sira iha meza redonda konab\u00e1 Millennium Cooperation Challenge (MCC) \u2013 Compact.<\/p>\n\n\n\n<p>Durante meza redonda refere, Enkaregadu Daley fornese informasaun atu\u00e1l konab\u00e1 MCC Compact nia etapa tuir mai, ne\u2019eb\u00e9 sei foka hodi hatan ba dezafiu kapital umanu no hadi\u2019ak kreximentu ekonomia liu husi projetu Bee, Saneamentu no Dreinajen no Projetu <em>Teaching and Leading the Next Generation of Timorese<\/em> ka projetu hanorin no lidera Timoroan nia jerasaun tuir mai.<\/p>\n\n\n\n<p>Enkaregadu Daley hatete, iha fulan Jullu 2022, Estadus Unidus no Timor-Leste asina ona akordu Compact liu husi Millennium Challenge Corporation (MCC) hodi hadi\u2019ak bee, saneamentu, no dreinajen, no edukasaun iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Tinan kotuk, Prezidente Biden an\u00fansia ona ni-nia vizaun ba rejiaun Indo-Pasifiku ida ne\u2019eb\u00e9 maka livre, nakloke, ligadu, prosperu, seguru no reziliente. Pilar xave ida husi vizaun ne\u2019e inklui inisiativa sira atu habelar prosperidade ekon\u00f3mika iha rejiaun laran, inklui iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ohin, ha\u2019u hakarak ko\u2019alia liu konab\u00e1 dalan ida ne\u2019eb\u00e9 Governu Estadus Unidus Am\u00e9rika serbisu da-dauk hodi habelar prosperidade liu husi Millennium Challenge Corporation ni-nia Kompaktu ho Timor-Leste. Kompaktu ne\u2019e loke dalan ba Estadus Unidus Am\u00e9rika no Timor-Leste atu halo investimentu transformador iha setor bee no edukasaun durante periodu tinan lima nia laran,&#8221; dehan Enkaregadu EUA iha meza redonda hamutuk ho jornalista sira iha Embaixada Am\u00e9rika, Praia dos Coqueiros, tersa-feira, 28\/03.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, Kompaktu ne\u2019e reprezenta kontribuisaun dezenvolvimentu ida ne\u2019eb\u00e9 boot liu iha ist\u00f3ria relasaun EUA ho Timor-Leste. Fundu millaun US $420 husi Estadus Unidus Am\u00e9rika no millaun $64 husi Governu Timor-Leste ba projetu refere.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Asina iha fulan Jullu 2022, kompaktu Millennium Challenge Corporation, ka MCC ni-nia objetivu mak atu hadi\u2019ak populasaun Timor-Leste nia sa\u00fade no abilidade no kontribui ba kontinuasaun dezenvolvimentu no prosperidade iha Timor-Leste,&#8221; <\/em>dehan Tom Daley.<\/p>\n\n\n\n<p>Atu hadi\u2019ak populasaun Timor-Leste nia sa\u00fade, MCC nia kompaktu sei introdus sistema saneamentu sentralizadu no tratamentu bee fo&#8217;er dahuluk iha Timor-Leste no hadi\u2019a dreinajen iha Dili ne\u2019eb\u00e9 sei benefisia ema 300,000 resin.<\/p>\n\n\n\n<p>Kompaktu mos sei harii f\u00e1brika produsaun hipokloritu s\u00f3diu hodi fornese produtu k\u00edmiku dezinfektante hirak ne\u2019eb\u00e9 presiza hodi purifika bee hemu, fornese ba munis\u00edpiu haat ne\u2019eb\u00e9 besik, no benefisia ema kuaze 500,000 ne\u2019eb\u00e9 hela hale\u2019u Dili.<\/p>\n\n\n\n<p>Diplomata ne&#8217;e salienta, MCC Kompaktu nia projetu seluk ida mak Hanorin no Lidera Jerasaun Timoroan tuir mai, ne\u2019eb\u00e9 hanaran TALENT, sei mellora estudante sira nia aprendizajen liu husi investe iha edukasaun no formasaun ba profesor no l\u00edder eskola sira, hein katak sei benefisia estudante Timoroan besik millaun ida iha tinan 20 oin mai.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia informa, MCC nu\u2019udar governu Estadus Unidus Amerika ninia aj\u00e9nsia independente ida ne\u2019eb\u00e9 serbisu atu hamenus kiak iha mundu tomak liu husi kresimentu ekon\u00f3miku. Nasaun hirak ne\u2019eb\u00e9 elijivel atu simu fundu MCC nian, kumpre padraun rigorozu ba governasaun di\u2019ak, kombate korrupsaun, no respeita direitu demokr\u00e1tiku sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Gigi Goodhart sei serbi nu\u2019udar MCC nia Diretora Paiz Rezidente iha Timor-Leste,&nbsp; akompa\u00f1a husi nia Vise John Crippen. Iha fulan hirak oin mai, Gigi ho ninia ekipa sei serbisu besik ho governu Timor-Leste hodi hah\u00fa estabelese entidade ne\u2019eb\u00e9 hanaran konta Millennium Challenge ka MCA.<\/p>\n\n\n\n<p>Parseria ho Timor-Leste hodi harii MCA, EUA hein katak kompaktu ne\u2019e sei hah\u00fa ofisialmente iha meadu tinan 2024. Ida-ne\u2019e sei permite projetu bee, saneamentu no dreinajen no projetu TALENT atu bele implementa iha tinan lima oin mai.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;MCA sei sai nu\u2019udar entidade prinsipal ne\u2019eb\u00e9 tau matan ba implementasaun Kompaktu Timor-Leste. Entidade ne\u2019e sei asegura katak Kompaktu ne\u2019e lidera no implementa lokalmente no tuir padraun transpar\u00e9nsia no responsabilidade ne\u2019eb\u00e9 aas liu hotu. Ami hein katak MCA sei inagura iha tinan 2023,&#8221; <\/em>dehan Enkaregadu EUA.<\/p>\n\n\n\n<p>Tom Daley hato&#8217;o, Kompaktu Timor-Leste nian reflete sira nia hakarak atu hametin parseria ho Timor-Leste, enkuantu serbisu hamutuk hodi promove interese no valor sira ne\u2019eb\u00e9 ita fahe ba malu, hodi harii rejiaun ida ne\u2019eb\u00e9 iha dame, est\u00e1vel no pr\u00f3speru liu tan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho faktu ida katak Timor-Leste konsege kualifika ba Kompaktu hafoin de&#8217;it tinan 20 nu\u2019udar nasaun independente, ne\u2019e rasik hanesan susesu boot ida. Ida ne\u2019e hatudu faktu ida katak ita nia parseria ho nia abut metin iha valor demokr\u00e1tiku hirak ne\u2019eb\u00e9 ita kompartilla no kompromisu ida ba liberdade fundamental hirak ne\u2019eb\u00e9 tantu Timoroan nomos Amerikanu kaer metin, dehan Tom Daley.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ikus liu, Kompaktu ne\u2019e hatudu kompromisu EUA nian hodi investe iha povu Timor-Leste no atu habelar oportunidade sira hodi harii nasaun ida ne\u2019eb\u00e9 saud\u00e1vel, seguru no prosperu liutan.&#8221;<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Adroaldo &#8220;Saretukau&#8221; Enkaregadu Neg\u00f3siu Estadus Unidus Am\u00e9rika (EUA), Thomas E. Daley ko&#8217;alia ho jornalista sira iha meza redonda konab\u00e1 Millennium Cooperation Challenge (MCC) \u2013 Compact. Durante meza redonda refere, Enkaregadu Daley fornese informasaun atu\u00e1l konab\u00e1 MCC Compact nia etapa tuir mai, ne\u2019eb\u00e9 sei foka hodi hatan ba dezafiu kapital umanu no hadi\u2019ak kreximentu ekonomia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15472,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-15471","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15471"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15473,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15471\/revisions\/15473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}