{"id":15602,"date":"2023-04-17T20:29:55","date_gmt":"2023-04-17T11:29:55","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=15602"},"modified":"2023-04-17T20:29:56","modified_gmt":"2023-04-17T11:29:56","slug":"cnc-ajar-halo-dialogu-solusiona-disputa-rai-iha-suku-uaiaca-baucau-muda-obrigatoriu-kauza-husu-funu-1975","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/04\/17\/cnc-ajar-halo-dialogu-solusiona-disputa-rai-iha-suku-uaiaca-baucau-muda-obrigatoriu-kauza-husu-funu-1975\/","title":{"rendered":"CNC-AJAR Halo Di\u00e1logu Solusiona Disputa Rai Iha Suku Uaiaca-Baucau, Muda Obrigat\u00f3riu Kauza Husu Funu 1975"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Umbelina dos Reis<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Centro Nasion\u00e1l Chega! (CNC), I.P hamutuk ho Asia Justice and Right (AJAR), organiza di\u00e1logu entre komunidade suku Tekinomata, Postu Laga no komunidade suku Uaitame, Postu Quelicai hodi solusiona disputa rai iha \u00e1rea suku Uaiaca, Mulia, Postu Laga nian, hosi komunidade sira ne&#8217;eb\u00e9 okupa rai refere tanba muda obrigat\u00f3riu kauza hosi funu 1975 mai.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente Autoridade Munis\u00edpiu Baucau, Olivio Freitas &#8216;Boulesa&#8217; hateten komunidade ne&#8217;eb\u00e9 agora da-dauk moris iha \u00e1rea Uaiaca iha uma barak ona, tanba ne&#8217;e komunidade refere iha inisiativa hakarak harii rasik suku ida, maib\u00e9 kestaun rekezitu la priense tanba \u00e1rea refere pertense ba \u00e1rea Laga nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Mezmu kazu refere lori tempu naruk maib\u00e9 husu ba entidade hotu tenki foti solusaun hodi ba rezolve problema refere tanba ne&#8217;e problema uma laran. Ne&#8217;e mak ohin mai halo di\u00e1logu durante loron rua nune&#8217;e rona no halo diskusaun entre parte rua ne&#8217;e nia hanoin hodi foti solusaun&#8221;, <\/em>dehan Prezidente autoridade Munisipiu Baucau, Olivio Freitas ba Jornalista sira iha CNC, antigu Komarka Balide, 17\/04.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Diret\u00f3r Ezekutivu CNC, Hugo Maria Fernandes hateten CNC ho AJAR fasilita komunidade Uaiaca no komunidade Quelicai, Uaitame hodi tur hamutuk ko&#8217;alia konab\u00e1 problema ne&#8217;eb\u00e9 akontese iha Munisipiu Baucau, Postu Administrativu Laga, Mulia, Suku Uaiaca no Tekinomata.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, kauza hirak ne&#8217;e mak primeiru tanba ta&#8217;uk ema halo persegisaun, segundu tanba militar duni para sira labele kontaktu maluk sira iha ai-laran, terseiru tanba sira konrola populasaun, entaun komunidade refere hela iha fatin foun to&#8217;o agora fatin sira ne&#8217;e uluk pertense ba fatin seluk.<\/p>\n\n\n\n<p>Diret\u00f3r CNC husu ba governu no Parlamentu Nasional atu rezolve lalais problema refere, tanba Timor ukun-aan aan tinan 20 resin ona sedauk iha inisiativa hosi Parlamentu no Governu hodi rezolve problema hotu-hotu, depois Instituisaun CNC hamrik hafoin ita&nbsp; preokupa ba asuntu hirak ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, AJAR nia peskiza identifika&nbsp; katak problema hirak ne&#8217;e akontese iha fatin Uaiaca, Mulia, Cailaco, Lospalos, Lerek-mutin. Ema sira hasoru problema hanesan ne&#8217;e tanba Indon\u00e9zia mak muda sira ho problema ne&#8217;e mak agora da-daun ita atu foti solusaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatete katak, hosi di\u00e1logu loron rua ne&#8217;e la&#8217;os atu hetan kedas solusaun maib\u00e9 f\u00f3 oportunidade ba sira atu ko&#8217;alia sai sira nia hanoin.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia Konklui katak, durante ne&#8217;e governu tenta rezolve maib\u00e9 situasaun la permite, maib\u00e9 ohin loron CNC no AJAR konsege lori komunidade parte rua, Komunidade Tekinomata Laga no komunidade Quelicai Uaitame iha di\u00e1logu. Ho nune&#8217;e ba CNC oins\u00e1 tur hamutuk hodi foti solusaun ba situasaun refere. Kestaun hosi problema ne&#8217;e komunidade Quelicai Uaitame mai\u00f3ria mak hela iha Uaiaca Laga, maib\u00e9 rai refere ne&#8217;e pertense ema Tekinomata nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu Administrad\u00f3r Postu Administrativu Quelicai, Mateus Cabral &#8220;Beremesak&#8221; hateten, solusaun ne&#8217;eb\u00e9 viavel ne&#8217;e sira f\u00f3 konfiansa tomak ba parte governu hodi deside, tanba povu Quelicai mai hela iha Mulia Uaiaca ne&#8217;e liu ona tinan 45, atu f\u00f3 solusaun hodi lori fila komunidade ba iha nia hela fatin kompet\u00e9nsia iha governu nia liman, hodi garante tuir lei ne&#8217;eb\u00e9 vigora.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Konaba problema ne&#8217;e ami aprezenta be-beik ona iha\u00a0 minist\u00e9riu no agr\u00e1ria maib\u00e9 ha&#8217;u seidauk entende di-di&#8217;ak disputa rai iha Mulia Uaiaca nian&#8221;<\/em> dehan Administrador, Mateus.<\/p>\n\n\n\n<p>Partisipa iha di\u00e1logu ne&#8217;e mak Diret\u00f3r Ezekutivu Centro Nasion\u00e1l Chega (CNC), Diret\u00f3r Ezekutivu Asian Justice and Right&nbsp; (AJAR), Prezidente Autotidade Munisipiu Baucau, Administrad\u00f3r Postu Quelicai no Laga, Prezidente Komisaun Terras Propriedades, Minist\u00e9riu Justisa, Minist\u00e9riu Estat\u00e1l, hamutuk ho Komunidade sira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Umbelina dos Reis Centro Nasion\u00e1l Chega! (CNC), I.P hamutuk ho Asia Justice and Right (AJAR), organiza di\u00e1logu entre komunidade suku Tekinomata, Postu Laga no komunidade suku Uaitame, Postu Quelicai hodi solusiona disputa rai iha \u00e1rea suku Uaiaca, Mulia, Postu Laga nian, hosi komunidade sira ne&#8217;eb\u00e9 okupa rai refere tanba muda obrigat\u00f3riu kauza hosi funu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15603,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-15602","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15602"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15604,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15602\/revisions\/15604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}