{"id":15817,"date":"2023-05-01T19:35:51","date_gmt":"2023-05-01T10:35:51","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=15817"},"modified":"2023-05-01T19:35:59","modified_gmt":"2023-05-01T10:35:59","slug":"traballadores-kompania-sei-viola-ami-nia-direitu-salariu-115-labele-sustenta-ami-nia-familia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/05\/01\/traballadores-kompania-sei-viola-ami-nia-direitu-salariu-115-labele-sustenta-ami-nia-familia\/","title":{"rendered":"Traballadores: Kompa\u00f1ia Sei Viola Ami nia Direitu, Sal\u00e1riu $115 Labele Sustenta Ami nia Fam\u00edlia"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liu husi loron mundial ba traballador ne&#8217;eb\u00e9 monu iha 1 Maiu, traballador sira ne&#8217;eb\u00e9 servisu iha setor privadu husu governu hasa&#8217;e sira nia sal\u00e1riu m\u00ednimu $115 tanba sal\u00e1riu refere susar atu sustenta sira nia fam\u00edlia, no husu governu atu kontrola kompa\u00f1ia ne&#8217;eb\u00e9 viola sira nia direitu durante sira nia servisu hodi kontra lei loboral balu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teresa Fatima Soares, servisu iha Institutu Nasional Sa\u00fade (INS) Comoro, nu&#8217;udar <em>Cleaner<\/em> hatete, &#8220;servisu tinan barak ona governu fo standard ho $115, ami sente hanesan fulan mai mak ami simu, osan ne&#8217;e ba oan sira ladun sufisiente, dala ruma ami uza fali ba ami nia moras mos la to&#8217;o.&#8221; Teresa dehan ba Neon Metin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia husu ba governu atu hasa&#8217;e ona sira nia sal\u00e1riu, tanba sira rona dehan governu diskuti ona konab\u00e1 atu hasa&#8217;e sal\u00e1riu m\u00ednimu maib\u00e9 sira hein bainhira los.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Ami hakarak osan ne&#8217;e aumenta para ami bele sustenta netik ami nia oan sira nia eskola, ami nia nesesidade lor-loron nian.&#8221; Dehan Teresa iha komemorasaun loron mundial ba traballador, 1 Maiu, ne&#8217;eb\u00e9 organiza hosi Sindikatu Trabalian hodi halo di\u00e1logu ho membru Trabalian sira ho tema &#8220;Haforte Relasaun Pol\u00edtika no Ideolojia Membru Organizasaun Sindikatu TRABALIAN.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia hatutan sira nia servisu di&#8217;ak maib\u00e9 dala ruma sira hasoru problema mak sal\u00e1riu simu tarde, &#8220;tanba dala ruma ami tenki presiza lor-loron, ami tenki han, entaun ami tenki ba empresta ou debe ne&#8217;e, entaun molok sal\u00e1riu tama mai ami problema ho ida ne&#8217;e.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nune&#8217;e Veronica de Jesus, traballador iha INS nu&#8217;udar mos <em>Cleaner<\/em> hatete, &#8220;agora ami nia osan ne&#8217;e iha $115, dala ruma fulan 3 mak simu, fulan ida nia (kompa\u00f1ia) fo, fulan rua nia (kompa\u00f1ia) sei husik hela, entaun mai uma o atu mai selu ba ema nia debe mos la to&#8217;o. Pois nia hakarak oras mak ne&#8217;e, tama 07:00 sai jam 11:00, fila jam 12 resin mai uma, ba fali servisu fatin to&#8217;o tuku 17:00 mak sai, ami hakarak hamenus oras tuir lei SEFOPE nian ne&#8217;e.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan, s\u00e9 ema iha treinamentu barak sira hamoos haris-fatin, han fatin sira to&#8217;o liu oras mak foin fila ba uma, maib\u00e9 <em>&#8220;ami mai mak liu oras nia tau setengah hari, nia tenki tau falta haruka ami fila, ne&#8217;e mak ha&#8217;u hakarak husu ida ne&#8217;e.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia hatutan, sira hakarak servisu ho oras ida uluk mak tama tuku 7 fila ba uma 10:30 no tama fali tuku 13:00 fila tuku 16:30. Nia aumenta, durante tinan ida ona sira servisu ho kompa\u00f1ia foun maib\u00e9 sira seidauk iha kontratu servisu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Kuandu ita ko&#8217;alia oi-tuan ita nia direitu, nia hakarak hasai de&#8217;it, nia ko&#8217;alia lia-fuan ida hasai de&#8217;it, nia hakarak ita hakru&#8217;uk los ba nia de&#8217;it, labele atu ko&#8217;alia ami nia direitu ba nia, osan kleur mak ita husu, nia dehan hasai de&#8217;it.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha parte sorin, Lino Soares, servisu iha kompa\u00f1ia Maubere Security, Timor Plaza, hatete kompa\u00f1ia di&#8217;ak tanba bele fo servisu ba sira, maib\u00e9 sira kontra lei oi-tuan konab\u00e1 sal\u00e1riu, tanba sira servisu&nbsp; <em>over time<\/em>, iha loron boot ruma kompa\u00f1ia la hasa&#8217;e sira nia sal\u00e1riu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Nia (kompa\u00f1ia) kontra lei oi-tuan konab\u00e1 ami nia sal\u00e1riu. Ha&#8217;u ko&#8217;alia konab\u00e1 sal\u00e1riu iha loron boot, ami tama servisu osan la dobru, maib\u00e9 kuandu la tama servisu sira ko&#8217;a ami nia osan minimal $10 tanba ne&#8217;e mak ami la simu atendimentu kompa\u00f1ia nian ne&#8217;e de&#8217;it.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia hatutan katak, nia servisu tinan 10 ona iha kompa\u00f1ia Maubere Security maib\u00e9 nafatin ho sal\u00e1riu $115, ida ne&#8217;e ladun sufisiente hodi sustenta sira nia moris, tan ne&#8217;e nia husu karik bele aumenta sira nia sal\u00e1riu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ami ejiji be-beik ona mais la iha rejultadu i depois ami kuandu ejiji sira hatete ami dehan, ita mai iha ne&#8217;e la&#8217;os ko&#8217;alia konab\u00e1 sal\u00e1riu.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia husu ba governu atu rona sira nia lian no keixa sira konab\u00e1 servisu ne&#8217;eb\u00e9 sira halo, wainhira sira falta servisu kompa\u00f1ia ko&#8217;a sira nia osan $10, no tama servisu sira fo $5, sira lahatene osan $5 ne&#8217;e ba ne&#8217;eb\u00e9? Nia kestiona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Entretantu, Domingos Gomes, Vise Prezidente, Sindikatu Trabalian, hatete sira simu kazu barak konab\u00e1 traballador sira nia keixa no sira hamutuk ho traballador sira rezolve mos problema balu ne&#8217;eb\u00e9 sira hasoru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Kazu barak ne&#8217;e ba liu sal\u00e1riu m\u00ednimu, tanba sal\u00e1riu m\u00ednimu ne&#8217;e la sufisiente para atu responde ba sira nia nesesidade to&#8217;o fulan, ne&#8217;e labele, s\u00e1 tan fam\u00edlia ne&#8217;eb\u00e9 mai hela ho sira eskola, ne&#8217;e $115 la responde ba sira nia nesesidade loro-loron nian. Kazu seluk mak sira halo over time, patraun la selu, ou patraun selu oi-tuan de&#8217;it, la tuir oras ne&#8217;eb\u00e9 mak iha. Kazu ida seluk mak patraun hasai sira. Kazu seluk tan mak ba inan isin-rua, patraun la fo tempu ou la fo ferias para inan isin-rua ne&#8217;eb\u00e9 partus ona tenki iha uma fulan tolu, mais ou menus hanesan ne&#8217;e, maib\u00e9 empreza barak mak la fo hanesan ne&#8217;e.&#8221;<\/em> Dehan Vise Prezidente Sindikatu Trabalian, Domingos ba Neon Metin iha Farol, 01\/05.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia hato&#8217;o, Sindikatu Trabalian hato&#8217;o ba governu oins\u00e1 aumenta trabllador nia sal\u00e1riu $115 ba $200 ital. Nia informa mos katak durante ne&#8217;e traballador barak mak seidauk hatene konab\u00e1 lei laboral tanba ne&#8217;e sira sei hetan problema ba sira nia patraun. &#8220;Maib\u00e9 traballador barak mak sei ta&#8217;uk, ta&#8217;uk lakon sira nia servisu, ami nafatin fo hanoin ba sira, traballador iha Timor laran tomak. Sira ne&#8217;eb\u00e9 ta&#8217;uk tanba sira la komprende konab\u00e1 lei laboral, wainhira sira komprende ona sira sei la ta&#8217;uk.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nune&#8217;e mos Miguel Monsil, Respons\u00e1vek ba Departementu Edukasaun no Formasaun Pol\u00edtika iha Sindikatu Trabalian, kestiona, durante traballador hasoru problema ho kompa\u00f1ia privada sira ne&#8217;eb\u00e9 viola traballador nia direitu, sira tenta lori SEFOPE hodi ba rezolve maib\u00e9 labele no SEFOPE mos la iha kbiit atu fo pena ba kompa\u00f1ia sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia akresenta katak, fator sira ne&#8217;eb\u00e9 halo traballador nia pozisaun fraku mak lei traballador ne&#8217;eb\u00e9 la forte, menus empregu iha rai laran nune&#8217;e kompa\u00f1ia privada sira mak iha kbiit tomak kontrola traballador sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parte seluk nia dehan, sal\u00e1riu traballador folin baratu ho de&#8217;it $115, tanba ne&#8217;e tenki hakonu sira nia energia ho tempu, fo hahan di&#8217;ak no deskansa di&#8217;ak ba sira. Fator ikus ema halo beik, ka ignora, tan de&#8217;it traballador barak seidauk hatene dalan atu defende sira nia direitu, maib\u00e9 balu ta&#8217;uk atu fo hatene sai problema ne&#8217;eb\u00e9 sira hasoru wainhira kompa\u00f1ia viola sira nia direitu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Liu husi loron mundial ba traballador ne&#8217;eb\u00e9 monu iha 1 Maiu, traballador sira ne&#8217;eb\u00e9 servisu iha setor privadu husu governu hasa&#8217;e sira nia sal\u00e1riu m\u00ednimu $115 tanba sal\u00e1riu refere susar atu sustenta sira nia fam\u00edlia, no husu governu atu kontrola kompa\u00f1ia ne&#8217;eb\u00e9 viola sira nia direitu durante sira nia servisu hodi kontra lei loboral balu. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15818,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-15817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15817"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15819,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15817\/revisions\/15819"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}