{"id":15983,"date":"2023-05-14T20:59:17","date_gmt":"2023-05-14T11:59:17","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=15983"},"modified":"2023-05-14T20:59:19","modified_gmt":"2023-05-14T11:59:19","slug":"diskonfia-sosa-kareta-ilegal-hosi-kompania-ida-iha-timor-leste-timor-oan-ida-sai-vitima-iha-kupang-indonesia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/05\/14\/diskonfia-sosa-kareta-ilegal-hosi-kompania-ida-iha-timor-leste-timor-oan-ida-sai-vitima-iha-kupang-indonesia\/","title":{"rendered":"Diskonfia Sosa Kareta Ilegal Hosi Kompania Ida iha Timor-Leste, Timor-oan Ida Sai Vitima iha Kupang, Indonesia"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David, Adroaldo, Agustina, Joselina<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Timoroan ida, NB, laos naran loloos, bainhira hakat ba Nusa Tenggara Timur \u2013 Kupang\u00a0 hodi pasa ferias iha Kupang\u00a0 iha Dezembru \u2013 Janeiru 2023, hasoru problema tanba teki-teki iha ema nain rua ho jeitu hanesan Polisia Indonesia nian mai hasoru iha hotel on The Rock iha Janeiru 2023, husu atu check kareta ne\u2019ebe uza ba Kupang, sira aprezenta an katak sira husi kompa\u00f1ia naran Adira, no sira hakarak atu prende kareta mak NB lori.<\/p>\n\n\n\n<p>Bainhira Neon Metin halo entrevista ho Domingas laos naran loloos, afirma katak ema nain rua ne\u2019ebe aprezenta an katak mai husi kompa\u00f1ia Adira iha Jakarta hateten katak kareta ne\u2019ebe uza mai husi Timor, kareta nee lakon kleur ona, husi tinan 2018 kedas.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cEma nain rua ne\u2019e dehan husu kompa\u00f1ia Adira no atu tahan kareta. Hau dehan ba sira objetivu saida mak imi koalia hanesan ne\u2019e, sira dehan kareta ne\u2019e ami buka kleur ona husi tinan 2018, agora mak ami foin hetan fali iha hotel ne\u2019e, ho evid\u00e9nsia entaun ami tenke tahan kareta husi maun ho mana (koalia iha lian Indonesia)\u201d,<\/em> esplika NB ba Neon Metin iha nia serbisu fatin.<\/p>\n\n\n\n<p>Ema nain 2 ne\u2019ebe konfesa ba NB katak husi kompa\u00f1ia Adira esplika katak kareta ho marka Fortuner ho nia produsaun iha tinan 2016, ne\u2019e iha hela problema nia laran katak rejistu hanesan kredit no la selu kredit dezde tinan 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>Ema sira ne\u2019e kontinua esplika ba NB nune\u2019e, \u201ckareta iha hela problema tanba nia rejistu hanesan kredit dezde tinan 2018, ema javan\u00e9s ida nian, nia sosa iha tinan 2018 ho folin Rp. 500 juta maib\u00e9 nia la konsege selu iha tempu ne\u2019eba, entaun kareta ne\u2019e lakon, ohin ami hetan iha hotel ne\u2019e entaun ami hakarak tahan kareta ne\u2019e\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Husi esplikasaun ema nain rua ne\u2019ebe obriga NB hodi entrega kareta ba sira, maib\u00e9 NB mos iha razaun forte hodi la entrega kareta tanba sira mos iha dokumentu legal husi governu Timor-Leste no iha faktu kareta ne\u2019e sosa iha dealer faan kareta.<\/p>\n\n\n\n<p>Situasaun hah\u00fa manas, no laiha konkord\u00e1nsia, nune\u2019e deside lori ba edif\u00edsiu polisia nian iha Kupang. Ema husu atu hato\u2019o keixa konaba kareta ne\u2019ebe durante ne\u2019ebe lakon, maibe polisia iha Kupang halo konfirmasaun ba sira ne\u2019ebe tenta atu foti karreta, katak antes hatama ona keixa konaba kareta lakon? Maibe sira hatan dehan lae, nune Polisia mos esplika ba sira katak kareta husi Timor-Leste ho uza n\u00fameru lisensa (plat) Timor-Leste, inklui ho dokumentu ne\u2019ebe kompletu no legal.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir informasaun ne\u2019ebe Neon Metin rekolla katak karreta ne\u2019ebe hola husi Indonesia sempre hasoru problema iha fronteira Batugade no iha Kupang, tanba kauza husi kareta husi Indonesia ne\u2019ebe lakon no deskonfia ema faan mai Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Neon Metin halo konfirmasun ho alf\u00e1ndega Timor-Leste konaba kazu ne\u2019ebe akontese ba timor-oan sira, bainhira lori kareta tama Kupang, no informasaun&nbsp; ne\u2019ebe publika iha Media Indonesia konaba kareta tama ileg\u00e1l mai Timor-Leste. Ba Neon Metin, Diretor Operasaun Autoridade Aduaneru, Armindo dos Santos informa katak konaba kareta ida ne&#8217;ebe tama iha territ\u00f3riu Timor-Leste , sempre mai ho dukumentus kompletu, ou kareta balun hateten katak ilegal, kareta ne&#8217;ebe tama ilegal iha Timor-Leste ne&#8217;e halo kontrola m\u00e1simu, \u201cparese iha maib\u00e9 ha\u2019u nia hanoin m\u00ednimu, motor mak barak tanba ki\u2019ik, entaun ema bele leba de\u2019it husi fronteira mak tama mai iha territ\u00f3riu Timor-Leste, mezmu ita iha PNTL, F-FDTL no Alfandega. Iha fronteira ne&#8217;e kontrola makas. Mas kareta kuandu tama nia sei liu husi dalan ida, to\u2019o agora seidauk nota informasaun ida ne&#8217;ebe dehan katak ka seidauk iha ema ruma mai halo kazu, katak ami sosa karreta tiha depois ami ba fali Indonesia, iha Indonesia prende\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Diretor Armindo hatutan kareta sira ne&#8217;ebe mak volta mai iha territ\u00f3riu Timor-Leste, tuir dekretu lei numeru 30\/2011 kotuk nian, iha mudansa mos ba dekretu lei n\u00fameru 64\/2022, hatete klaru katak kareta ne&#8217;ebe mak importa mai Timor-Leste,&nbsp; presiza aprezenta mai Alfandega iha Timor-Leste mak Pemberitahuan Expor Barang (PEB) ou nia mai ho Ro nia mai ho invoice.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e Alfandega&nbsp; kobra taxa ba estadu, ne&#8217;e bazeia ba buat sira ne&#8217;e, presiza dokumentu legal, tinan produsaun mak tinan 5 liu husi progresaun maibe kareta sira ne&#8217;ebe tama mai ne&#8217;e, mai ho dokumentu sira hanesan ne&#8217;e, Alfandega bele prod\u00faz bazeia de\u2019it ba sira nia dokumentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Armindo mos esplika ba Neon Metin katak konaba kareta Indonesia nian mak lakon, no deskonfia ema lori mai Timor, ne\u2019e kompet\u00e9nsia Polisia Indonesia nian, sira mak presiza halo kontrolu, se tama mai territ\u00f3riu Timor-Leste, komunika ho Polisia Indonesia, hodi bele hetan n\u00fameru mesin, no partai polisia Timor bele halo check point, ou bele mai Alfandega atu bele check data base, iha Diresaun Nasional Transporte Terestre nian, nune\u2019e bele detekta ema nia kareta ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir Alfandega nia dadus konaba kompa\u00f1ia faan kareta no motor iha Timor-Leste mak Motor Bery Auto Timor, Oki, City Auto.<\/p>\n\n\n\n<p>Lei n\u00fameru 60\/2011 muda ona ba lei 64\/2022 ida ne&#8217;e konaba &nbsp;artigu 1, artigu 2, artigu 3, artigu 4 ko\u2019alia konaba tipu kareta sira ne&#8217;ebe atu tama, kareta sira atu tama mai ne\u2019e ho&nbsp; kondisaun tenke di\u2019ak. Iha lei foun 64\/2022 kondisaun tenke di\u2019ak, nia ano produsaun tenke tinan 5 produsaun tinan 2018 bele tama mai Timor, no tinan 2017 labele tama mai Timor<\/p>\n\n\n\n<p>Iha lei Artigu 1, 2, 3, hateten katak se ita ba halo servisu iha rai li\u2019ur no eskola iha rai li\u2019ur, nia sosa kareta tau nia naran ona iha ne\u2019eba liu ona fulan 12, nia iha direitu atu mai Timor-Leste. Lei ne\u2019e hateten katak, nia data ida husi tinan lima ne&#8217;e la kona. Maib\u00e9 ba kareta sira ne&#8217;ebe durasaun liu parese mai Timor suporta ba Ministeriu Sosial hanesan ambulansia ou kareta sira ne&#8217;ebe tama parte kareta antik ne\u2019e la kona.<\/p>\n\n\n\n<p>Diretor Armindo mos esklarese katak sas\u00e1n importasaun ne\u2019ebe liga ho bisnis, tenke hetan lisensa husi SERVE ho Minist\u00e9riu Turizmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kazu husi akontesimentu ba v\u00edtima NB bainhira halo viazen ba Kupang, bainhira Neon Metin halo konfirmasaun ba nia, katak kareta refere nia hola iha kompania Bandidu Kualidade, ho informasaun ne\u2019e Neon Metin halo konfirmasaun ho Kompania Bandidu Kualidade iha Rai Kotu, Tasi Tolu, maibe nain ba kompa\u00f1ia refere lakohi hat\u00e1n ka fo entrevista ho Neon Metin.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha&nbsp; karta Termu da Verifikasaun ne\u2019ebe NB simu husi Bandidu Kualidade, informa katak kareta ho kondisaun diak no la iha problema ho kondisaun kareta.<\/p>\n\n\n\n<p>Husi refer\u00e9nsia media Indonesia nian ne\u2019ebe sira p\u00fabliku iha internet husi Kompas.com relata katak Tentara Nasioal Indonesia (TNI), husi Satuan Tugas Pengaman Perbatasan (Satgas Pamtas) Indonesia ho Timor-Leste, konsege hapara kareta ileg\u00e1l husi Timor-Leste ba Indonesia, ho marka Mazda tipu RX5 (<a href=\"https:\/\/regional.kompas.com\/read\/2022\/12\/23\/094949778\/satgas-pamtas-gagalkan-penyelundupan-rangka-mobil-dari-timor-leste-pelaku\">https:\/\/regional.kompas.com\/read\/2022\/12\/23\/094949778\/satgas-pamtas-gagalkan-penyelundupan-rangka-mobil-dari-timor-leste-pelaku<\/a>). Publikasaun refere akontese iha loron 23 Dezembru 2022.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha mos not\u00edsia husi Detik News iha tinan hirak liu (2016), katak Polda Metro mos konsege hapara kareta ileg\u00e1l husi Indonesia tama ba Timor-Leste. Iha kazu ne\u2019e hatudu katak Polisia sita kareta hamutuk 5 ne\u2019ebe manda mai Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha not\u00edsia ne\u2019e hateten katak hatama kareta ileg\u00e1l ba Timor-Leste komesa hah\u00fa husi tinan 2010, ne\u2019ebe tuir dadus katak iha veiklu rihun tolu ne\u2019ebe tama mai Timor-Leste, ne\u2019ebe deskonfia rezultadu husi aktu krime. Kareta ne\u2019ebe hatama ileg\u00e1l mak hanesan kareta ho marka Suzuky Carry 3, kareta Suzuki APV 2.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Informasaun ne\u2019ebe publika iha media Indonesia mos katak kazu kareta ileg\u00e1l tama Timor-Leste, tanba ema Indonesia sira ne\u2019ebe halo kr\u00e9ditu ba kareta no sira la iha kbiit atu selu hotu, nune sira oferese ba ema seluk ne\u2019ebe lao tuir prosesu normal, hodi manda mai Timor, hodi faan ileg\u00e1l iha ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Kareta sira ne\u2019ebe Polda Metro Jaya sita mak kareta 13 ne\u2019ebe baze iha Jawa Weste, ho marka Toyota Rush, Honda Jazz, Avana no Mitsubishi Colt &nbsp;<br><br>husi CNN Indonesia ne\u2019ebe publika iha 11 Fevereru 2021, mos publika katak Polisia kaptura ema sira ne\u2019ebe hatama motor ileg\u00e1l liu atus&nbsp; ba Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Polisia husi Java Leste (Jawa Timur) deteta katak iha motor&nbsp; atus resin husi asaun krime hodi lori mai Timor, no konsege kaer ema nain 5. Husi investigasaun ne\u2019ebe Polisia Indonesia halo katak suspeitu hetan benef\u00edsiu husi asaun ileg\u00e1l total Rp. 50 juta ($5000 resin) kada fulan no deskonfia iha kareta liu ona atus ida resin mak hatama mai Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>Bainhira kaptura suspeitu ne\u2019e, hatudu faktus katak iha motor 76 ho marka oin-oin, kareta 7 ho tipu pick up, truck 3, 5 mobile no laptop rua.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David, Adroaldo, Agustina, Joselina Timoroan ida, NB, laos naran loloos, bainhira hakat ba Nusa Tenggara Timur \u2013 Kupang\u00a0 hodi pasa ferias iha Kupang\u00a0 iha Dezembru \u2013 Janeiru 2023, hasoru problema tanba teki-teki iha ema nain rua ho jeitu hanesan Polisia Indonesia nian mai hasoru iha hotel on The Rock iha Janeiru 2023, husu atu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15984,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-15983","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15985,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15983\/revisions\/15985"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}