{"id":16021,"date":"2023-05-17T15:26:45","date_gmt":"2023-05-17T06:26:45","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=16021"},"modified":"2023-05-17T15:26:46","modified_gmt":"2023-05-17T06:26:46","slug":"ajtl-realiza-treinamentu-kombate-disinformasaun-no-diskursu-odiu-iha-era-dijital-ba-estudante-no-jornalista","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/05\/17\/ajtl-realiza-treinamentu-kombate-disinformasaun-no-diskursu-odiu-iha-era-dijital-ba-estudante-no-jornalista\/","title":{"rendered":"AJTL Realiza Treinamentu Kombate Disinformasaun no Diskursu \u00d3diu iha Era Dijit\u00e1l ba Estudante no Jornalista"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Umbelina dos Reis<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa&#8217;e (AJTL) realiza treinamentu konab\u00e1 kombate disinformasaun no hate speech ka diskursu odiu ba jornalista, estudante universit\u00e1riu no r\u00e1dio komunidade, oins\u00e1 kombate disinformasaun no diskursu odiu liu-liu iha era dijit\u00e1l, ne&#8217;eb\u00e9 f\u00f3 imaktu ba sosiedade no grupu vulner\u00e1vel sira hanesan feto no ema ho def\u00edsiensia.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidente AJTL, Zevonia Viera iha serim\u00f3nia abertura ne&#8217;e hateten, AJTL hetan apoiu dala rua hosi Embaixada Am\u00e9rika tinan hirak liu, nune&#8217;e hala&#8217;o treinamentu ne&#8217;e. Objetivu hosi treinamentu ne&#8217;e oins\u00e1 kombate konaba disinformasaun, hate speech ka diskursu odiu liu-liu iha era dijit\u00e1l, nune&#8217;e AJTL iha komitmentu katak oins\u00e1 bele suporta membru AJTL sira, radio komunidade, no estudante universit\u00e1riu sira, oins\u00e1 hasa&#8217;e ko\u00f1esimentu no abilidade hodi verifika informasaun falsu no hate speech, ne&#8217;eb\u00e9 f\u00f3 imaktu ba sosiedade no grupu vulnerabel i liu-liu feto no ema ho def\u00edsiensia sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ita hotu iha papel responsabilidade boot hatudu lia-fuan speech atu nune&#8217;e ema bele partilla informasaun ne&#8217;eb\u00e9 pozitivu,\u00a0 atu nune&#8217;e reduz informasaun ne&#8217;eb\u00e9 falsu no faktu la di&#8217;ak ba grupu vulnerabel no liu-liu feto no ema ho def\u00edsiensia.&#8221; <\/em>Dehan Prezidente AJTL, Zevonia, iha Salaun CNC, Balide, 15\/05.<\/p>\n\n\n\n<p>AJTL kontinua f\u00f3 formasaun ne&#8217;e ba membru AJTL no estudante universitariu sira hodi nune&#8217;e ita m\u00f3s kontribui ba dezemvolve iha m\u00eddia iha Timor-leste. Nune&#8217;e bainhira ema asesu informasaun falsu ka espalla ka insultu iha era dijit\u00e1l iha sosial m\u00eddia ne&#8217;e f\u00f3 impaktu la di&#8217;ak iha sosiedade. AJTL iha responsabilidade bo&#8217;ot ba era dijit\u00e1l&nbsp; tanba agora ema hotu uza m\u00eddia sosial, dehan Zevonia.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e AJTL apresiasaun ba embaixada Am\u00e9rika tanba kontinua f\u00f3 fiar ba AJTL hodi organiza treinamentu ne&#8217;e ba jornalista, estudante universit\u00e1riu&nbsp; no radio komunidade iha \u00e1rea rural. &#8220;Tanba verifika informasaun falsu la halo de&#8217;it iha fatin servisu, maib\u00e9 bainhira iha uma de&#8217;it hetan informasaun falsu m\u00f3s ita kontra kedas katak informasaun ne&#8217;e la loos.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Enkaregadu Neg\u00f3siu Estadus Unidus Am\u00e9rika Tom Daley liu hosi nia diskursu hateten, jornalista hala\u2019o kna\u2019ar importante ida iha Timor-Leste nia luta ba independ\u00e9nsia. Dezde restaurasaun independ\u00e9nsia, Timor-Leste halo ona esforsu maka\u2019as hodi harii instituisaun demokr\u00e1tiku sira iha nasaun ne\u2019e, inklui liberdade imprensa no vibrante ida-ne\u2019eb\u00e9 livre.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia informa katak, servisu ne\u2019e hetan reko\u00f1esimentu husi reporteres sein fronteiras, ne\u2019eb\u00e9 foin lalais ne\u2019e klasifika Timor-Leste iha pozisaun da-sanulu ho ambiente m\u00eddia livre liu iha mundu. Maske klasifikasaun aas ne\u2019e buat ida atu selebra, fat\u00f3r hirak hanesan ne\u2019eb\u00e9 loke dalan ba liberdade imprensa m\u00f3s bele halo Timor-Leste vulner\u00e1vel liu ba informasaun ne\u2019eb\u00e9 la loos.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Esperi\u00e9nsia rasik kona-ba ida ne\u2019e iha m\u00e9dia sosi\u00e1l ka iha plataforma online sira seluk, bainhira m\u00e9dia no p\u00fabliku sira sein intensaun fahe lia-bosok ka informasaun bosok. Dezinformasaun ne\u2019e ladi\u2019ak duni tanba nia refleta intensaun atu lohi ka manipula ema. Nia bele mai iha formas barak, hanesan not\u00edsias falsas, propaganda, boatus, no rumores, diskursu \u00f3diu, bele m\u00f3s hamosu konseku\u00e9nsia grave barak.&#8221;<\/em> Dehan Tom Daley.<\/p>\n\n\n\n<p>Dezinformasaun bele hafraku konfiansa iha instituisaun demokr\u00e1tika sira, halo grave liut\u00e1n tensaun sosi\u00e1l sira,&nbsp; bele hamosu viol\u00e9nsia.Timor-Leste, Estadus Unidus Am\u00e9rika m\u00f3s luta hasoru informasaun laloos no dezinformasaun, tantu lansa husi at\u00f3r sira iha rai laran nom\u00f3s advers\u00e1riu estranjeiru sira ne\u2019eb\u00e9 buka atu kria dezorden no fomenta divizaun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Primeiru, presiza jornalista no estudante sira ne\u2019eb\u00e9 dedikadu, atu bele komprende oins\u00e1 detekta no hapara informasaun ne\u2019eb\u00e9 laloos no dezinformasaun liuhusi rekursu sira ba verifikasaun faktu no dezenvolvimentu profision\u00e1l. Segundu, presiza m\u00f3s haforsa abilidade literasia m\u00e9dia nian ba ita boot sira no ita boot sira nia audi\u00e9nsia sira, atu nune\u2019e ita bele komprende di\u2019ak liut\u00e1n kona-ba informasaun sa\u00edda mak ita bele fiar no ida ne\u2019eb\u00e9 mak la vi\u00e1vel. No terseiru, ita presiza iha hanoin kr\u00edtiku\u00a0 hodi haree not\u00edsia no informasaun ne\u2019eb\u00e9 ema f\u00f3 sai liuhusi internet no husu ba ita-nia aan se informasaun ne\u2019e mai husi ema ne\u2019eb\u00e9 ita bele fiar ka lae, no informasaun ne\u2019e deze\u00f1adu ho intensaun saida.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nu\u2019udar jornalista no lideransa sira iha futuru, tenki iha&nbsp; pap\u00e9l importante atu kontribui ba sosiedade ida-ne\u2019eb\u00e9 informadu no empe\u00f1adu liut\u00e1n iha Timor-Leste.&nbsp; ha\u2019u enkoraja ita boot sira atu aprende buat barak liut\u00e1n, ko\u2019alia no fahe ita-boot sira-nia esperi\u00e9nsia, no dezafia malu no hato&#8217;o perguntas barak ba ita nia orad\u00f3r sira, louva ita boot sira tanba ita boot sira nia kompromisu ba jornalizmu no ba promove lia-loos.<\/p>\n\n\n\n<p>Partisipante Deonizia Tilman dos Reis hatete, orgullu tebes bele hetan oportunidade\u00a0 bele tuir treinamentu ne&#8217;e hodi aprende kona ba materia disinformasaun, hate speech, hodi nune&#8217;e ba ohin bele implementa iha terenu. &#8220;<em>Tanba sidadaun sira uza m\u00eddia sosial hodi fahe informasaun falsu p\u00fabliku halo ema feto no def\u00edsiensia ka grupu vulnerabel sira sai vulnerabel liu tan iha sosiedade, nune&#8217;e liu hosi formasaun sira ne&#8217;e ami bele kombate lia-los.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Treinamentu ne&#8217;e hala&#8217;o iha Centro Nacional Chega, partisipante hosi treinamentu faze primeiru nian durante loron rua tot\u00e1l ema na&#8217;in 30, faze segundu nian hamutuk&nbsp; na&#8217;in 26. Treinamentu ne&#8217;e fahe ba faze rua, faze&nbsp; primeiru hosi jornalista no&nbsp; estudante universit\u00e1riu, no radio komunidade, faze segundu foka liu ba m\u00eddia nasional iha Dili. Treinador ba grupu ne&#8217;e mak Wahyu Dhyatmika nu&#8217;udar Sekretaris Jenderal Asosiasi Media Siber Indonesia (AMSI) no Xefe Redasaun Tempo.co husi Jakarta Indonesia.<\/p>\n\n\n\n<p>Treinamentu refere hetan apoiu hosi Governu Am\u00e9rika liu hosi Embaixada Estadus Unidus Am\u00e9rika iha Timor-Leste ho total orsamentu 15 mil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Umbelina dos Reis Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa&#8217;e (AJTL) realiza treinamentu konab\u00e1 kombate disinformasaun no hate speech ka diskursu odiu ba jornalista, estudante universit\u00e1riu no r\u00e1dio komunidade, oins\u00e1 kombate disinformasaun no diskursu odiu liu-liu iha era dijit\u00e1l, ne&#8217;eb\u00e9 f\u00f3 imaktu ba sosiedade no grupu vulner\u00e1vel sira hanesan feto no ema ho def\u00edsiensia. Prezidente AJTL, Zevonia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-16021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edutek"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16021"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16024,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16021\/revisions\/16024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}