{"id":16173,"date":"2023-05-30T20:21:01","date_gmt":"2023-05-30T11:21:01","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=16173"},"modified":"2023-05-30T20:21:04","modified_gmt":"2023-05-30T11:21:04","slug":"tl-ho-indonsia-prezide-reuniaun-forum-rejional-asean-kona-ba-dialogu-ofisiais-defeza-nian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/05\/30\/tl-ho-indonsia-prezide-reuniaun-forum-rejional-asean-kona-ba-dialogu-ofisiais-defeza-nian\/","title":{"rendered":"TL ho Indonsia Prezide Reuniaun F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN Kona-Ba Di\u00e1logu Ofisiais Defeza nian"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rep\u00fablika Demokr\u00e1tika Timor-Leste (RDTL) no Rep\u00fablika Indon\u00e9zia &nbsp;(RI) ohin prezide hamutuk reuniaun F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN kona-ba Di\u00e1logu Ofisiais Defeza-sira (sigla ingl\u00eas \u2013 <em>ARF-DOD<\/em>) no F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN Reuniaun Intersesaun Grupu Apoiu F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN nian ba Medida Hametin Konfiansa no Diplomasia Preventiva (sigla ingl\u00eas \u2013 <em>ARF ISG on CBMs and PD<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p>Diret\u00f3r Jeral politika no kooperasaun Internasional, Ministru Defeza Timor-Leste, Nuno de Carvalho dos Santos, hateten, eventu ida ne&#8217;e hanesan oprtunidade ida ba Timor-Leste, tanba Timor sai membru ARF iha 2005, maib\u00e9 Timor seidauk lidera ka organiza atividade sira hanesan ne&#8217;e, liuliu iha DOD ho ISG. Iha ISG ne&#8217;e &nbsp;haree liu ba iha diplomasia preventiva nian no DOD haree liu ba Defesa nian ne&#8217;eb\u00e9 maka tinan tinan sira ARF halo no membru hotu-hotu simu, Timor-Leste premeira vez simu hodi halo ida ne&#8217;e iha Dili no Timor servisu hamutuk Ministeru Defesa no MNEK Indonesia nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Iha objetivu ba ARF ne&#8217;e maka, oinsa atu haree liu ba prospredade Pas no haree problema atuais ne&#8217;eb\u00e9 agora akontese iha ita nia rejiaun ASEAN ne&#8217;e. No sira sei halo diskusaun kona-ba iha Ekonomia, Mudansa klimatika ne&#8217;eb\u00e9 akontese iha mundu, liuliu iha reijaun ida ne&#8217;e, i depois de covid probelma saida maka iha ASEAN ne&#8217;e no tentariva saida maka haree fali ba iha futuru. Tanba ne&#8217;e maka nasaun hotu-hotu mai iha ne&#8217;e no halo diskusaun no bele hetan solusaun ba problema sira ohin hau temi ne&#8217;e,&#8221; <\/em>dehan\u00a0 Diret\u00f3r Jeral politika no kooperasaun Internasional, Ministru Defeza Timor-Leste, Nuno \u00a0de Carvalho dos Santos ba jornalista sira iha Novu Turismu \u00a0Lesidere, Tersa 30\/05.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Diret\u00f3r Jeral Estrat\u00e9jia no Kooperasaun Internasional, Ministru Defeza Republika Indonesia nian, Brigjen TIN Steve Parengkuan, haktuir m\u00f3s, ohin halo &nbsp;reuniaun F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN kona-ba Di\u00e1logu Ofisiais Defeza nian hamutuk ho Timor-Leste. &nbsp;No indonesia prontu apoiu Timor-Leste iha atividade saida deit, tanba Timor-Leste sai ona membru ASEAN.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ami indonesia iha komitmentu atu ajuda Timor-Leste, tanba tuir dezisaun KTT \u00a0ASEAN iha Kambodia tinan kotuk Timor-Leste resmi ona sai membru ASEAN. Tanba ne&#8217;e maka ami Indonesia atu ajuda Timor-Leste iha ASEAN ne&#8217;e, \u00a0liuhusi atividade ida ohin ita halo dadun ne&#8217;e no ami \u00a0prontu ajuda Timor-Leste,&#8221; <\/em>hateten Brigjen TIN Steve Parengkuan.<\/p>\n\n\n\n<p>Enkuantu iha Reuniaun ne&#8217;e durante &nbsp;loron rua, no ofisiais hosi pa\u00eds partisipante sira iha <em>ARF <\/em>sei diskute asuntu oin-oin kona-ba seguransa rejion\u00e1l no planu sira atu hasa&#8217;e no hametin seguransa no estabilidade rejion\u00e1l liu hosi Reuniaun Inter-sesaun Grupu Apoiu F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN nian ba Medida Hametin Konfiansa no Diplomasia Preventiva, inklui m\u00f3s enkoraza diskusaun hirak ne\u2019eb\u00e9 nakloke no promove kolaborasaun iha \u00e1rea hirak ne\u2019eb\u00e9 relasiona ho asuntu defeza nian.&nbsp;&nbsp;&nbsp; <em>&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Liuhosi tema &#8220;Paz, Prosperidade no Seguransa&#8221;, partisipante-sira ARF-DOD sei fahe sira-nia hanoin no esperensia hotu kona-ba asuntu-sira ne&#8217;eb\u00e9 relasiona ho ekonomia az\u00fal, akesimentu glob\u00e1l no p\u00f3s pandemia Covid-19. Estadu partisipante-sira sei troka hanoin kona-ba oinsa seit\u00f3r Defeza bele apoia ekonomia az\u00fal no alkansa paz no prosperiedade ida ne\u2019eb\u00e9 sustent\u00e1vel, dezafiu seguransa sira ne&#8217;eb\u00e9 mosu tamba rezultadu hosi impaktu akesimentu glob\u00e1l, esforsu sira hotu atu explora \u00e1rea kooperasaun hirak ne&#8217;eb\u00e9 bo\u2019ot liut\u00e1n atubele hasa\u2019e reziliensia rejiaun nian iha p\u00f3s pandemia Covid-19.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e m\u00f3s partisipante sira hosi <em>ARF ISG on CBMs and PD <\/em>sei diskute kona-ba dezenvolvimentu seguransa rejion\u00e1l, relat\u00f3riu kona-ba rezultadu sira hotu hosi servisu ARF ISGs no atividade sira seluk, inklui m\u00f3s planu-sira hotu ba sesaun tinan tuirmai, 2023\u20132024.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN hari&#8217;i iha tinan 1994 no sai nu&#8217;udar f\u00f3rum di\u00e1logu no konsulta entre pa\u00eds partisipante-sira kona-ba asuntu hirak ne&#8217;eb\u00e9 relasiona ho pol\u00edtika no seguransa iha rejiaun. F\u00f3rum ne\u2019e hari\u2019i ho objetivu ida atu minimiza ameasa sira ba estabilidade no seguransa rejion\u00e1l. F\u00f3rum ne&#8217;e kompostu hosi membru hamutuk 27 mak hanesan: Brunei Darussalam, Kambodia, Indon\u00e9zia, Laos, Mal\u00e1zia, Mianmar, Filipina, Singapura, Tal\u00e1ndia, Vietnam, Austr\u00e1lia, Kanad\u00e1, Xina, Uniaun Europeia, \u00cdndia, Japaun, Nova Zelandia, Rep\u00fablika Kor\u00e9a, R\u00fasia, Estadu Unidus Am\u00e9rika, Timor-Leste, Papua Nova Guin\u00e9, Bangladesh, Rep\u00fablika Popul\u00e1r Demokr\u00e1tika Kor\u00e9a, Mong\u00f3lia, Pakistaun no Sri Lanka, nom\u00f3s Sekretariadu ASEAN.<\/p>\n\n\n\n<p>Timor-Leste sai nu\u2019udar membru F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN iha tinan 2005 no Timor-Leste foin prezide reuniaun DOD no ISG ne\u2019e ba dala-uluk.&nbsp; Delegasaun 80 resin hosi nasaun partisipante ARF 20, Sekretariadu ASEAN no Uniaun Europeia mak &nbsp;partisipa iha reuniaun loron rua ne\u2019e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Rep\u00fablika Demokr\u00e1tika Timor-Leste (RDTL) no Rep\u00fablika Indon\u00e9zia &nbsp;(RI) ohin prezide hamutuk reuniaun F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN kona-ba Di\u00e1logu Ofisiais Defeza-sira (sigla ingl\u00eas \u2013 ARF-DOD) no F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN Reuniaun Intersesaun Grupu Apoiu F\u00f3rum Rejion\u00e1l ASEAN nian ba Medida Hametin Konfiansa no Diplomasia Preventiva (sigla ingl\u00eas \u2013 ARF ISG on CBMs and PD). [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16174,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-16173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16175,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16173\/revisions\/16175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}