{"id":16213,"date":"2023-06-02T21:43:10","date_gmt":"2023-06-02T12:43:10","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=16213"},"modified":"2023-06-02T21:43:13","modified_gmt":"2023-06-02T12:43:13","slug":"fongtil-politika-leilaun-karreta-parlamentu-nian-konsidera-halo-traisaun-ba-povu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/06\/02\/fongtil-politika-leilaun-karreta-parlamentu-nian-konsidera-halo-traisaun-ba-povu\/","title":{"rendered":"FONGTIL: Pol\u00edtika Leilaun Karreta Parlamentu nian, Konsidera Halo Traisaun Ba Povu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Umbelina dos Reis<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Forum Organizasaun Naun-Governamental Timor-Leste (FONGTIL) husu \u00a0Tribunal Distrit\u00e1l DiIi atu suspende ka anula desizaun Parlamentu Nasion\u00e1l, ne&#8217;eb\u00e9 atu halo leilaun ba karreta deputadu, ne&#8217;eb\u00e9 sira uza iha lejizlativa\u00a0 da-lima nian. Pol\u00edtika Leilaun kareta la hatudu imajen ne&#8217;ebe di&#8217;ak ba povu, no konsidera halo traisaun ba konfiansa povu nian. Deputadu sira tenke moe hanesan ho Ministru sira, bainhira mandatu remata sira husik hela transporte hirak ne&#8217;e hodi kontinua utiliza ba governasaun tuir mai.<\/p>\n\n\n\n<p>Liu hosi konfer\u00e9nsia imprensa, portavoz Maria Dolorosa Boky Fernandes hateten, FONGTIL ho nia membru sira nota katak foin da-dauk ne&#8217;e Parlamentu Nasional deside atu halo lelaun ba karreta 65 ne&#8217;eb\u00e9 durante ne&#8217;e uza hosi membru parlamentu ba V lejizlativa nian ba Deputadu\/a sira ne&#8217;eb\u00e9 sei remata sira nia mandatu iha semana oin. Karreta hirak ne&#8217;e sosa hosi orsamentu estadu nian, maib\u00e9 desizaun Parlamentu Nasional ida ne&#8217;e la tuir artigu 30.2 (d) lei n\u00fa. 15\/2008 kona-ba lei da Organiza\u00e7\u00e3o e funcionamento da Administra\u00e7\u00e3o Parlamentar katak, (Pronunciar-se sobre os actos de administra\u00e7\u00e3o do patrim\u00f3nio imobili\u00e1rio do parlamento nacional, designa- damente a aquisi\u00e7\u00e3o, doa\u00e7\u00e3o, aliena\u00e7\u00e3o, ced\u00eancia e arrendamento, bem como sobre os direitos a ele ine-rentes,) maib\u00e9 lei ida ne&#8217;e la f\u00f3 abrigu ba lelaun ba sasan imobili\u00e1riu parlamentar nomos la hatuur provizaun ne&#8217;eb\u00e9 detallu kona-ba prosedimentu sira ba lelaun nian hanesan preve ona iha dekretu Lei 32\/2011 kona-ba jestaun no alineasaun ba patrim\u00f3niu m\u00f3vel estadu nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ami konsidera katak desizaun Parlamentu Nasional ida ne&#8217;e nakonu ho konflitu interese, abuzu pod\u00e9r, kolesaun, korrupsaun no f\u00f3 pot\u00e9nsia boot ba estadu atu lakon valor sira ne&#8217;eb\u00e9 loloos estadu bele hetan bainhira mekanizmu lelaun sira ne&#8217;e tuir prosedimentu sira ne&#8217;eb\u00e9 preve ona tuir jestaun no alineasaun ba ptrim\u00f3niu movel estadu, karik prado ne&#8217;e la \u00fatil ona, no sei aumenta kustu operasional ba parlamentu nian, ami husu atu membru Parlamentu Nasional entrega ba iha diresaun nasional patrim\u00f3niu estadu nian,\u00a0 atu deside kona-ba patrim\u00f3niu hira ne&#8217;e, &#8221; <\/em>Dehan portavoz Maria liu hosi konfer\u00e9nsia imprensa iha salaun CNC, Balide, Sesta-feira, 02\/06.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan, sira haree katak iha lei n\u00fa. 15\/2008 kona-ba organizasaun no funsionamentu administrasaun parlamentar nian f\u00f3 autonomia patrimonial ba Parlamentu Nasional (Artigu 3 alineia 1), maib\u00e9 la signifika deputadu\/a sira sai benefisi\u00e1riu bele deside rezolusaun aut\u00f3nomu ida ba lelaun aset mobili\u00e1riu. Desde 2012, Parlamentu Nasional hatuur ona kultura ida ne&#8217;eb\u00e9 korruptu iha mekanizmu servisu parlamentar nian, ne&#8217;eb\u00e9 halo eis deputadu\/a ka deputadu\/a atual sira&nbsp; bele goza sasan p\u00fabliku nian ba interese pesoal.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, korrupsaun no abuzu poder no fakar osan povu nian sei maka&#8217;as bainhira deputadu\/a sira ohin labele evita sira nia aan hosi kultura korruptu ida ne&#8217;e,&nbsp; tanba iha lakuna kona-ba prosedimentu sira iha lei n\u00fa. 15\/2008 ba lelaun nian, sira sujere atu Parlamentu Nasional aplika subsidiariamente rejime jeral ne&#8217;eb\u00e9 vigora iha artigu 4 alinia 1 no 2.&nbsp; &#8220;tudo quanto o parlamento nacional n\u00e3o tiver especialmente disposto relativamente \u00e0 gest\u00e3o dos seus recursos humanos, financeiros e patrimoniais aplica-se subsidiaria-mente o regime geral vigente.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan tan, uza prins\u00edpiu sira ne&#8217;eb\u00e9 aplika iha dekretu lei 32\/2011, la&#8217;os uza poder pol\u00edtiku. Sira m\u00f3s preokupa val\u00f3r ka montante ne&#8217;eb\u00e9 Parlamentu Nasional deside kada karreta ho USD 8.000.00 nu&#8217;udar desizaun ida ne&#8217;eb\u00e9 hatuur vontade mukit ba estadu Timor-Leste nia ekonomia.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatete, Parlamentu Nasional bele dada fali sira nia pol\u00edtika ne&#8217;eb\u00e9 ho sensibilidade mukit ba ita nia nasaun nia situasaun, nune&#8217;e entrega kareta Prado sira ba iha estadu atu jere, FONGTIL m\u00f3s bolu atensaun ba &#8220;C\u00e2mara das Contas&#8221;&nbsp; atu bele halo auditoria ba desizaun deputadu Parlamentu Nasional nomos husu atu iha investigasaun kle&#8217;an hosi komisaun anti korrupsaun, tanba sira konsidera desizaun nakonu ho konflitu ba interese, korrupsaun, halakon povu nia osan.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Pol\u00edtika lelaun kareta la hatudu marsin ne&#8217;ebe di&#8217;ak ba povu no konsidera halo traisaun ba konfiansa povu nian. Ami husu ba Parlamentu Nasional atu utiliza nafatin kareta sira ne&#8217;e, no la utiliza bele halo doasaun ba instituisaun hanesan VPU, Uma Mahon ba defisiente sira. Husu m\u00f3s ba Tribun\u00e1l Distrital Dili atu anula tia desizaun Parlamentu Nasional, ne&#8217;eb\u00e9 deside halo lelaun ba kareta parlamentu nian. Deputadu sira tenke moe hanesan ho Ministru sira, bainhira mandatu remata sira husik hela transporte hirak ne&#8217;e hodi kontinua utiliza ba governasaun tuir mai.&#8221;<\/em> Nia hatete.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Umbelina dos Reis Forum Organizasaun Naun-Governamental Timor-Leste (FONGTIL) husu \u00a0Tribunal Distrit\u00e1l DiIi atu suspende ka anula desizaun Parlamentu Nasion\u00e1l, ne&#8217;eb\u00e9 atu halo leilaun ba karreta deputadu, ne&#8217;eb\u00e9 sira uza iha lejizlativa\u00a0 da-lima nian. Pol\u00edtika Leilaun kareta la hatudu imajen ne&#8217;ebe di&#8217;ak ba povu, no konsidera halo traisaun ba konfiansa povu nian. Deputadu sira tenke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16214,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-16213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16213"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16215,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16213\/revisions\/16215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}