{"id":16553,"date":"2023-06-30T16:56:16","date_gmt":"2023-06-30T07:56:16","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=16553"},"modified":"2023-06-30T16:56:18","modified_gmt":"2023-06-30T07:56:18","slug":"cgt-tl-husu-ix-governu-tenke-implementa-programa-neebe-hatoo-iha-kampana-no-promove-governasaun-inkluzivu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/06\/30\/cgt-tl-husu-ix-governu-tenke-implementa-programa-neebe-hatoo-iha-kampana-no-promove-governasaun-inkluzivu\/","title":{"rendered":"CGT-TL Husu IX Governu Tenke Implementa Programa Ne\u2019eb\u00e9 Hato\u2019o Iha Kampa\u00f1a no Promove Governasaun Inkluzivu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Umbelina dos Reis<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Organizasaun Core Group Transparency -Timor-Leste, (CGT, TL) hamutuk ho&nbsp; Forum Organizasaun Naun-Governamental Timor-Leste (FONGTIL), no Organizasaun Sosiedade Sivil (OSS), husu Partidu Pol\u00edtiku ne&#8217;eb\u00e9 atu ba kaer governu da IX, tenki implementa no kumpri programa ne&#8217;eb\u00e9 durante kampa\u00f1a eleitoral promete ba povu, inklui tau aas transparansia akuntabilidade, no anti korrupsaun hodi promove governasaun inkluzivu no sustentavel iha nasaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Liuhosi Konfernsia Imprensa, Koordenador Core Group Transparency&nbsp; Timor-Leste (CGT, T-L) Sabino Fitun, husu ba Partidu Pol\u00edtiku ne&#8217;eb\u00e9 forma governu ba IX tenki iha autoridade moral, hodi tau pratika ba asuntu transparansia no akuntabilidade, nune&#8217;e labele halo retorika no teoria oin-oin tanba odamatan kampa\u00f1a taka ona, nune&#8217;e governasaun foun tenki implementa programa no kumpri duni&nbsp; promesa ne&#8217;eb\u00e9 durante kampa\u00f1a ne&#8217;e hato&#8217;o ba povu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Konfiansa no esperansa hosi povu Partidu Pol\u00edtiku sira, tenki konsidera hanesan tusan ida ne&#8217;eb\u00e9 partidu politiku sira iha dever moral atu selu tusan ne&#8217;e, hodi bele atinji objetivu nasional ba povu nia prosperiedade nune&#8217;e povu bele hetan ksolok no goza sira nia direitu.&#8221;<\/em> Dehan Koordenador CGT, TL, Sabino Fitun, ba Jornalista sira,\u00a0 liuhosi Konferensia Imprensa iha Salaun FONGTIL Caicol, Sexta 30\/06.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e, Espera governu foun mai sei tane asuntu transparansia no akuntabilidade ba promesa sira ne&#8217;eb\u00e9 halo iha tempu kampa\u00f1a hodi la tolera aktus hotu-hotu ne&#8217;eb\u00e9 halo nasaun hasoru krize financeiru iha futuru,&nbsp; bainhira individu ka grupu balun kontinua lori nasaun ne&#8217;e ba risku nia laran, halo korupsaun no kria lei ba sira nia intereses, ka lei pens\u00e3un vitalisia.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHusu ba IX Governu konstitusional\u00a0 labele kontinua programa ne&#8217;eb\u00e9 sei fo risku ba sustentabilidade finanseiru nasaun Timor-Leste nian tanba buat hotu tenki liu hosi subsidiu. Pratika\u00a0 lala&#8217;ok iha leten hatudu katak governasaun tuan laiha seriedade hodi hadia no dezenvolve rai no povu, ami fiar katak ba oin erru hirak ne&#8217;e sei la hadaet no\u00a0 lakontamina iha politika Governasaun foun mai, maib\u00e9 Governasaun foun tenki proteze an integridade moral hodi nune&#8217;e tau \u00e1s prinsipiu transparansia no akuntabilidade hodi promove rikusoin, nune&#8217;e binhira hetan fiar hodi asumi kargu hanesan\u00a0 Ministru, Vice Ministru, Sekretariu estadu, Membru Parlamentu Nasional,\u00a0 no Orgaun Estadu sira seluk hodi hatudu governasaun foun lori anin presku ba povu Timor-Leste&#8221;<\/em> Nia husu.<\/p>\n\n\n\n<p>Maib\u00e9 CGT,TL akompa\u00f1a katak, lei pensaun mensal Vital\u00edsia, parte ida hosi asaun krime, organizada no dezumanu tanba lei ne&#8217;eb\u00e9 koruptu no hamosu injustisa sosial, pergunntas maka ne&#8217;e, oins\u00e1 atu lori povu ba moris di&#8217;ak bainhira rikusoin ne&#8217;e benefisia deit ba grupu balun?&nbsp; No laran todan tebes CGT konsidera Lei pens\u00e3o mensal Vital\u00edsia ne&#8217;e hanesan Pol\u00edtika barukten, nune&#8217;e husu ba governu foun ninia responsablidade moral no aktu politika akuntabilidade hodi reforma fila fali lei ne&#8217;e hodi bele atinji objetivu nasional ba povu nia prosperidade.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho ida ne\u2019e, rekomenda ba Prezidente Rep\u00fablika (PR) haree di-di&#8217;ak&nbsp; proporsionalidade lista esturtura IX governu nian, &#8220;CGT nia observasaun konaba proporsionalidade lista strutura IX governu ne&#8217;eb\u00e9 tuir sira nia hare&#8217;e strutura ida mak bo&#8217;ot nafatin (kuaze 43) kompostu hosi Ministru 23, Vice Ministru (12), no Sekret\u00e1riu estadu (13), fontes Jornal STL 29 de Junho 2023, ne&#8217;e laiha diferente ho strutura membrus governu iha VIII governu konstitusional (46 kompostu hosi&nbsp; Ministru 23, Vice Ministru (12), no Sekret\u00e1riu estad (11),&nbsp; tanba ne&#8217;e automatikamente nafatin fo pezu ba Orsamentu Jeral do Estado (OJE) kada tinan fiskal, nune&#8217;e tuir&nbsp; CGT nia pontu de vista Minist\u00e9riu ho Sekretariu Estado ida ne&#8217;eb\u00e9 mak iha funsaun hanesan la presija iha Vice Ministru.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e m\u00f3s rekomenda ba governasaun foun tenki respeita lei aprovizionamentu no labele iha intervensaun ba kualker desizaun iha nia prosesu tanba deit iha interese partidaria, individual no grupu,relasiona ho prinsipiu transparansia no akuntabilidade hodi promove governasaun saudavel hodi hafasil orgaun judisiariu no halo investigasaun ba membru governu sira ne&#8217;eb\u00e9 nakar bainhira deskonfia halo krime frauda ho tentasaun korupsaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, komprimisiu pol\u00edtika governante sira atu halakon ka hamenus lei pensaun vital\u00edsia, nune&#8217;e CGT rekomenda nafatin autoridade kompetente governu espesifiku ba Minist\u00e9riu das finansas atu bele p\u00fablika lista benef\u00edsiariu pensaun vital\u00edsia hosi governasaun da-huluk ate oitavo governu, nune&#8217;e bele hatudu katak Timor-Leste opta ona pratika.<\/p>\n\n\n\n<p>Entertantu, membru Core Group Transparency Timor-Leste (CGT, TL), mak hanesan Mata Dalan Institute (MDI), La&#8217;o Hamutuk (LH), Haburas Fundation (HF), Asosiasaun HAK, Luta Hamutuk Institute (LHI), Etadep, Kadalak Sulimutuk Institute (KSI), Fundasaun Baloos, Permatil, Haberan Institute, Feto Hadomi Familia, Community Development Interest (CDI), Raes Hadomi Timor Oan (RHTO), Asosiasaun Esperansa Feto Defisi\u00e9sia (AEFD).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Umbelina dos Reis Organizasaun Core Group Transparency -Timor-Leste, (CGT, TL) hamutuk ho&nbsp; Forum Organizasaun Naun-Governamental Timor-Leste (FONGTIL), no Organizasaun Sosiedade Sivil (OSS), husu Partidu Pol\u00edtiku ne&#8217;eb\u00e9 atu ba kaer governu da IX, tenki implementa no kumpri programa ne&#8217;eb\u00e9 durante kampa\u00f1a eleitoral promete ba povu, inklui tau aas transparansia akuntabilidade, no anti korrupsaun hodi promove [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16554,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-16553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16553"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16555,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16553\/revisions\/16555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}