{"id":17595,"date":"2023-11-27T21:40:55","date_gmt":"2023-11-27T12:40:55","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=17595"},"modified":"2024-03-18T22:09:26","modified_gmt":"2024-03-18T13:09:26","slug":"munisipiu-6-menus-bee-moos-hak-bee-moos-no-saneamentu-parte-husi-direitu-umanu-labele-haketak-ho-ema-nia-moris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2023\/11\/27\/munisipiu-6-menus-bee-moos-hak-bee-moos-no-saneamentu-parte-husi-direitu-umanu-labele-haketak-ho-ema-nia-moris\/","title":{"rendered":"Munis\u00edpiu 6 Menus Bee Moos, HAK: \u00a0Bee Moos no Saneamentu Parte Husi Direitu Umanu Labele Haketak Ho Ema nia Moris"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Filomena da Conceicao<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Porta-Voz Asosiasaun HAK, Carlito da Costa hateten, bee moos nafatin sai preokupasaun ba komunidade sira, liuliu ba komunidade iha Munis\u00edpiu neen maka hanesan Baucau, Vikeke, Aileu, Ainaru D\u00edli no Ermera tanba ne&#8217;e, Asosiasaun husu Governu atu investe bee, saneamentu no ijene-Besi ho orsamentu jeral &nbsp;estadu tenke aloka 3% ba iha problema ne&#8217;eb\u00e9 maka komunidade sira hasoru ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Bee moos saneamentu, no&nbsp; ijene nu&#8217;udar direitu umanu ne&#8217;eb\u00e9 la bele&nbsp; haketak ho ema nia moris, tanba ne&#8217;e investe iha bee moos no saneamentu hanesan meus ida atu melhora diak liu tan iha set\u00f3r sa\u00fade, agrikultura, edukasaun, meiu-ambiente hodi haburas kresimentu ekon\u00f3mika moris diak sidadaun sira-nian, inklui&nbsp; hadia oportunidade ba empregu no produtividade nasaun nian,&#8221;<\/em> dehan Porta-Voz Asosiasaun HAK, Carlito da Costa, liuhusi Konfer\u00e9nsia Imprensa iha &nbsp;Asosiasaun HAK Farol, segunda 27\/11.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika, rezultadu deskobrimentu Asosiasaun \u00a0HAK nian, ba kondisaun asesu bee ba\u00a0 komunidade iha Munis\u00edpiu 6 mak hanesan\u00a0 Baucau, Vikeke, Aileu, Ainaru, D\u00edli no Ermera ho tot\u00e1l suku 56,\u00a0 Aldeia 338, tot\u00e1l populasaun hamutuk 308, 213 no uma kain hamutuk 66,363. No Uma kain ne&#8217;eb\u00e9 asesu kanalizasaun ho tot\u00e1l\u00a0 46,210 ka\u00a0 69,63 %, uma kain ne&#8217;eb\u00e9 asesu bee matan ho tot\u00e1l 9,849 ka 14, 84% no uma kain ne&#8217;eb\u00e9 la asesu ho tot\u00e1l hamutuk 10,304 ka 15,53%<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;HAK &nbsp;ho Parseiru realiza auditoria sosi\u00e1l liuhusi mekanismu diskusaun kartaun pontuasaun komunidade KPK iha sista bee rurais 41, iha Munis\u00edpiu Manufahi 21 no Likisa 20, husi rezultadu auditoria sosi\u00e1l hatudu katak sistema bee ne&#8217;eb\u00e9 harii ona ih tinan rua ba leten, hasoru dezafiu iha ninia operasaun no manutensaun tanba barak mak aat no la funisiona&#8221;, <\/em>Nia esplika liu tan.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e, durante HAK hala&#8217;o nia observasaun jer\u00e1l&nbsp; kondisaun komunidade nian asesu ba bee matan no bee posu kontinua akontese tamba investimentu orsamentu jeral Estadu, ba asuntu infrastrutura seidauk adekuadu, asuntu mudansa klim\u00e1tika. Mudansa Klim\u00e1tika no rekursu natureza ne&#8217;eb\u00e9 afetadu liu ba bee, tanba iha tempu bailoron bee matan menus no iha tempu inundasaun halo estragus ba bee matan protezidu sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia Akresenta, Problema bee ne&#8217;eb\u00e9 akontese fo impaktu ba komunidade sira hodi labele asesu bee ho diak, liuliu ba labarik no feto sira tanba sira sei gasta tempu barak liu ba kuru bee hodi lakon servisu produtividade ne&#8217;eb\u00e9 lolos tenke halo.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu,&nbsp; HAK rekomenda ba Governu&nbsp; atu investe ba bee no saneamentu no ijene-Besi liuhusi orsamentu jeral Estadu tenke liu 3% hodi materializa programa Governu nain no husu ba Parlamentu Nasion\u00e1l komisaun E, hodi apoiu Minist\u00e9riu obras p\u00fablika hodi diskuti investimentu orsamentu jeral estadu ne&#8217;eb\u00e9 natoon ba asuntu bee ba tinan 2024.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Filomena da Conceicao Porta-Voz Asosiasaun HAK, Carlito da Costa hateten, bee moos nafatin sai preokupasaun ba komunidade sira, liuliu ba komunidade iha Munis\u00edpiu neen maka hanesan Baucau, Vikeke, Aileu, Ainaru D\u00edli no Ermera tanba ne&#8217;e, Asosiasaun husu Governu atu investe bee, saneamentu no ijene-Besi ho orsamentu jeral &nbsp;estadu tenke aloka 3% ba iha problema [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17596,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-17595","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17595"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18212,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17595\/revisions\/18212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}