{"id":17909,"date":"2024-01-21T22:48:51","date_gmt":"2024-01-21T13:48:51","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=17909"},"modified":"2024-01-21T22:48:52","modified_gmt":"2024-01-21T13:48:52","slug":"sei-realiza-workshop-hametin-sistema-rede-referral-no-jestaun-kazu-violensia-bazeia-ba-jeneru-hodi-apoiu-vitima-sira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/01\/21\/sei-realiza-workshop-hametin-sistema-rede-referral-no-jestaun-kazu-violensia-bazeia-ba-jeneru-hodi-apoiu-vitima-sira\/","title":{"rendered":"SEI Realiza Workshop: Hametin Sistema Rede Referral no Jestaun Kazu Viol\u00e9nsia Bazeia ba J\u00e9neru Hodi Apoiu V\u00edtima Sira"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen Agustinha Amaral<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sekret\u00e1riu Estadu Igualidade (SEI) hala&#8217;o workshop Sektoral ho tema &#8220;Hametin Sistema Rede Referal no Jestaun Kaju ba Viol\u00e9nsia Bazeia ba J\u00e9neru iha Timor-Leste&#8221; ne&#8217;eb\u00e9 hetan suporta husi UNFPA prezensa husi Asosiasaun V\u00edtima Portugal (AVP) husi Portugal nian, mai ho misaun ida haree kona-ba sistema eleitoral nomos resposta ba v\u00edtima sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sekret\u00e1riu Estadu SEI, Elvina de Sousa mos hatete, Asosiasaun V\u00edtima Portugal (AVP) iha esperi\u00e9nsia tinan naruk haree ba v\u00edtima sira nomos no suporta vitima sira bainhira sira hetan viol\u00e9nsia, sira nia prezensa klaru ke sei mai apoiu ita hodi bele haree dezevolve di&#8217;ak liutan sistema apoiu v\u00edtima vitama sira ne&#8217;ebe mak iha. Nia hatete, bazeia ba ita nia Planu Nasional, Planu Asaun Nasional ba iha viol\u00e9nsia bazeia ba&nbsp; jeneru fo serbisu no papel importante ba SEII ne&#8217;eb\u00e9 serbisu iha prevensaun, tanba ida ne&#8217;e mak sira nia prezensa mai hamutuk ho li\u00f1as ministerias sira hanesan Minist\u00e9riu ba Asuntu Sosial, Minist\u00e9riu Sa\u00fade nomos ba iha Sosiedade Sivil sira ne&#8217;ebe durante ne&#8217;e apoiu v\u00edtima sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Importante mos parseiru sira husi UNFPA, apoiu husi AVP, ita bele haree \u00a0dezenvolve di&#8217;ak liu tan hodi bele iha resposta ida ne&#8217;eb\u00e9 adekuadu, resposta ida ne&#8217;eb\u00e9 tau v\u00edtima sentru ne&#8217;e intensaun, tanba v\u00edtima sira prezisa\u00a0 atensaun no resposta ne&#8217;eb\u00e9 mak di&#8217;ak bainhira sira hasoru viol\u00e9nsia bazeia ba j\u00e9neru, dehan katak SEII halo advokasia ba promosaun atu hatete katak sei halo nia serbisu bazeia ba papel ne&#8217;eb\u00e9 atribui mai ami maib\u00e9 sempre hatete iha fatin barak katak papel ba iha serbisu ida ne&#8217;eb\u00e9 atu apoiu v\u00edtima sira ne&#8217;eb\u00e9 serbisu husi ministru ida de&#8217;it,&#8221; <\/em>dehan Sekret\u00e1riu Estadu SEII ba Jornalista iha hotel Timor, 19\/01.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sekret\u00e1riu Estadu ne&#8217;e hatete, sira mai mos sei haree lejislasaun ne&#8217;eb\u00e9 sei prezisa hadi&#8217;a, ami bele avansa ba alterasaun ho proposta ho lei ruma atu hadi&#8217;a mos enkuantu ita sei haree lai no estuda tan lai tanba sei iha lei mak ita implementa di&#8217;ak maibe ne&#8217;e prosesu sei la&#8217;o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia hatutan, tan prosesu ba lei revizaun ba lei viol\u00e9nsia dom\u00e9stika la&#8217;o hela ho apoiu husi entidade sira tomak, husi sosiedade sivil sira nafatin halo komunikasaun ho Parlamentu Nasional atu avansa maib\u00e9 ita hatene katak prosesu barak mak ita la&#8217;o ona, mandatu anterior fulan neen ba kotuk ita hatete katak prosesu la&#8217;o hela klaru ke husi parte SEII hakarak avansa ho revizaun ba lei ne halo hotu, hein de&#8217;it husi Parlamentu nian atu halo diskusaun, dala ida tan atu halo avansa ne&#8217;eb\u00e9 revizaun ba lei kontra viol\u00e9nsia dom\u00e9stika ne&#8217;e klaru sei halo iha tempu badak bazeia ba ajenda husi Parlamentu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha Fatin hanesan Prezidente UNFPA iha Timor-Leste, Presia Arifin Cabo hatete workshop ne&#8217;e nia objetivu prinsipal mak atu identifika no sistema apoiu v\u00edtima, entaun faktu agora ita iha barak hanesan sa\u00fade, justisa, servisu sosial, polisia, ida-idak hala&#8217;o sira nia servisu, proteje v\u00edtima maib\u00e9 ita presija iha kordenasaun ne&#8217;eb\u00e9 ke di&#8217;ak liu, interasaun ne&#8217;eb\u00e9 di&#8217;ak liu, ligasaun ne&#8217;eb\u00e9 ke di&#8217;ak liu entre setor hotu-hotu atu asegura nafatin v\u00edtima tanba v\u00edtima mak sai sentru ba apoiu sira hotu i v\u00edtima nia nesesidade, ninia direitu sai sentru ba ita nia intervensaun hotu-hotu, entaun Worksop ne&#8217;e atu hadi&#8217;a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Labarik feto ne&#8217;ebe que sai v\u00edtima ba viol\u00e9nsia iha ne&#8217;ebe ke kompleksu no dala ruma sira lahatene sa\u00edda mak sira atu halo, entaun dala ruma sira ba iha Pol\u00edsia, sira ba iha fatin seguru selae ba iha fatin abrivu sira uma mahon sira ne&#8217;eb\u00e9 dala ruma sira hetan apoiu maib\u00e9 oins\u00e1 mak ita bele asegura katak vitima sira ne&#8217;e bele hetan informasaun ne&#8217;eb\u00e9 ke naton, sira bele hatene sira nia direitu no depois sira bele asesu ba servisu ne&#8217;eb\u00e9 ke di&#8217;ak liu tan.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan, sei iha mos mudansa balun iha lei, hanesan kazu asaltu seksual sei konsideradu hanesan kazu viol\u00e9nsia dom\u00e9stika, entaun ita presiza iha atensaun espesial ba kazu asaltu seksual ka abuju seksual tanba iha kauza asaltu seksual presiza tratamentu ne&#8217;eb\u00e9 espesial, depois presiza lei ida ne&#8217;eb\u00e9 regula nia ho detalla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Ita presiza atu servisu hamutuk mos ho instituisaun sira seluk para i depois bele mellora servisu sira para bele fo atensaun didi&#8217;ak ba v\u00edtima sira la&#8217;os v\u00edtima de&#8217;it maib\u00e9 dala ruma inan ida hetan sofre viol\u00e9nsia, nia husu apoiu, nia ba ho nia oan sira, entaun nia oan sira mos dala ruma indiretamente esperi\u00e9nsia hela viol\u00e9nsia ne&#8217;e, entaun ita presiza mos atu fo apoiu la&#8217;os ba nia inan de&#8217;it maib\u00e9 maibe ba nia oan sira, tanba iha Timor inan ida iha oan barak entaun dala ruma sira ba iha uma mahon ka ba husu apoiu ne&#8217;e, apoiu ne&#8217;eb\u00e9 sira iha ne&#8217;e mak atu fo ba de&#8217;it nia inan deit la&#8217;os ba nian oan, entaun oinsa mak ita bele haree ida nee hodi fo apoiu ba nia inan nomos ba nia oan no nia familia sira depois mak ba prevensaun, ita la&#8217;os atu responde de&#8217;it ba viol\u00e9nsia maib\u00e9 ita sei investe maka&#8217;as atu halo prevensaun viol\u00e9nsia para labele akontese tan.&#8221;<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Agustinha Amaral Sekret\u00e1riu Estadu Igualidade (SEI) hala&#8217;o workshop Sektoral ho tema &#8220;Hametin Sistema Rede Referal no Jestaun Kaju ba Viol\u00e9nsia Bazeia ba J\u00e9neru iha Timor-Leste&#8221; ne&#8217;eb\u00e9 hetan suporta husi UNFPA prezensa husi Asosiasaun V\u00edtima Portugal (AVP) husi Portugal nian, mai ho misaun ida haree kona-ba sistema eleitoral nomos resposta ba v\u00edtima sira. Sekret\u00e1riu Estadu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17910,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-17909","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17909"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17911,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17909\/revisions\/17911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}