{"id":17925,"date":"2024-01-23T14:09:33","date_gmt":"2024-01-23T05:09:33","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=17925"},"modified":"2024-01-23T14:09:35","modified_gmt":"2024-01-23T05:09:35","slug":"me-hapara-profesores-kontratadu-2023-sein-justifikasaun-konsidera-hamate-setor-edukasaun-no-ekonomia-uma-laran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/01\/23\/me-hapara-profesores-kontratadu-2023-sein-justifikasaun-konsidera-hamate-setor-edukasaun-no-ekonomia-uma-laran\/","title":{"rendered":"ME Hapara Profesores kontratadu 2023 Sein Justifikasaun, Konsidera Hamate Set\u00f3r Edukasaun no Ekonomia Uma-laran"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Umbelina dos Reis<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Professores kontratadu sira sente v\u00edtima no la satisfas ba desizaun pol\u00edtika IX governu Liu hosi Minist\u00e9riu Edukasaun (ME) ne&#8217;eb\u00e9 hapara sira nia kontratu sein justifikasaun. Ba sira desizaun ne&#8217;e hanesan hamate setor edukasaun iha Timor-Leste no ameasa labarik sira nia futuru, inklui hamate sira nia ekonomia hodi sustenta sira nia fam\u00edlia.<\/p>\n\n\n\n<p>Profesora Idalina M.M. C. G. Amarah (47) hosi Ensinu B\u00e1ziku Filial (EBF), Riun Yudha Bibileo Rua Ular Rihik, Craras, Viqueque, hateten, hanesan profesora kontratada 2023 sente triste tebes tanba vitima ba desizaun pol\u00edtika IX governu nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Nu&#8217;udar ema edukadora ida sente triste tebes tanba Ministra Edukasaun hapara profesores sira nia kontratadu sein justifikasaun, tanba ha&#8217;u la&#8217;os foin hanorin foin lalais maib\u00e9 hanorin kedas hosi tinan 2014 at\u00e9 a data, pesoalmente hapara kontratu ne&#8217;e sai v\u00edtima ba dala rua ona, primeiru bazeia ba verifikasasaun hosi Minist\u00e9riu Edukasaun hosi 2019 ha&#8217;u naran taka sai tiha maib\u00e9 karta ba primeiru, segundu taka sai maib\u00e9 karta ba terseiru naran derepente lakon fali maib\u00e9 iha momentu ne&#8217;eba ha&#8217;u halo lamentasaun ba Minist\u00e9riu Edukasaun maib\u00e9 hateten katak hein ba faze daruak no hala&#8217;o ho pakote.&#8221; <\/em>Dehan profesora Idalina ba Neon Metin, iha Ponte Habibie, segunda-feira, 22\/01.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e nia hatutan, iha momentu ne&#8217;eba sira pasi\u00e9nsia ho fuan boot hanorin nafatin mezmu volunt\u00e1riu, maib\u00e9 hanoin katak la&#8217;os hanorin ema estranjeiru nia oan maib\u00e9 hanorin ita nia oan no sidadaun Timor-oan hotu, espesial Viqueque oan sira. Nune\u2019e momentu ne&#8217;eba sira la haree ba sal\u00e1riu maib\u00e9 hanoin de&#8217;it katak loron ida governu sei reko\u00f1ese.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e foin lalais sira nia naran fo sai iha Jornal da Rep\u00fablika promulga hosi Prezidente da Rep\u00fablika nune&#8217;e sira asina kontratu iha dia 1 de janeiru to&#8217;o dezembru 2023 iha VIII governu nia mandatu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Iha momentu ne&#8217;eba sente kontente no hamnasa hodi hanoin katak mezmu ita luta tinan naruk nia laran volunt\u00e1riu de&#8217;it maib\u00e9 governu reko\u00f1ese duni ona, maib\u00e9 kuitadu IX governu nia mandatu Ministra Edukasaun hapara ami nia kontratu sein justifikasaun. Maib\u00e9 sira la satisfas liu ba Ministra nia lia-fuan hasai ba profesores kontratadu 2023 katak, Minist\u00e9riu Edukasaun laiha ligasaun ho profesores kontratadu 2023, nune&#8217;e ami husu ba Minist\u00e9riu Edukasaun katak ami la&#8217;os ema estranjeiru nia oan, maib\u00e9 ami nasaun Timor-Leste nia oan, ami nia inan-aman luta hodi fakar ruin no raan sosa ba rai ida ne&#8217;e.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia lamenta, bainhira Ministra Edukasaun hapara profesores kontratadu 2023 hodi hasai lia-fuan katak profesores kontratadu 2023 lalika tan ona hamriik iha estudante sira nia oin. &#8220;<em>Bainhira hapara ona ami nia kontratu ne&#8217;e sente difikulta tebes mai ami nia moris, no sente Ministra Edukasaun taka ona ami nia bikan tanba labarik sira atu kontinua ba eskola moos nesesidade la sufisiente, tanba kaben hanesan ema agrikultor.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e mos professor Manuel dos Santos, ne&#8217;eb\u00e9 hanorin mat\u00e9ria Relijiaun hosi eskola Ensinu B\u00e1ziku Filial (EBF) Atos, Bobonaro, postu Lolotoe, hateten, <em>&#8220;bainhira rona dehan Minist\u00e9riu Edukasaun hapara profesores kontratadu 2023 sente triste tebes tanba pesoalmente hanorin tinan sanulu resin ona maib\u00e9 hapara kontratu sein justifikasaun.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, hanesan xefe da fam\u00edlia uma laran sente triste tebes tanba idade moos avansadu ba da-dauk ona maib\u00e9 Ministra Edukasaun hapara ona kontratu no nia kaben mos dona de casa oins\u00e1 nia buka osan hodi sustenta fam\u00edlia no oan sira nia futuru, nune&#8217;e husu ba nafatin Ministra Edukasaun bele rezolve lalais problema ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>Profesor Celestino Julio Belo hosi Ensinu B\u00e1ziku 3\u00b0 siklu Sagrado Cora\u00e7\u00e3o de Jesus (SACROJES), liu hosi Konfer\u00e9nsia Imprensa mos lamenta hodi dehan, profesores kontratadu 2023 ne&#8217;e maioria volunt\u00e1riu tinan sanulu resin ona mak foin hetan kontratu hosi loron 1, fulan janeiru to&#8217;o dezembru 2023, maib\u00e9 governu nusa la rezolve tiha problema setor edukasaun ne&#8217;e, maib\u00e9 nafatin aumenta be-beik problema edukasaun nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Isu p\u00fabliku ne&#8217;eb\u00e9 espalla iha Timor laran tomak katak, IX governu agora ne&#8217;e estraga setor edukasaun nune&#8217;e ita povu ki&#8217;ik no kiak nia oan ne&#8217;e kontinua kiak no beik ba nafatin, maib\u00e9 na&#8217;i-ulun sira nia oan mak eskola iha fatin di&#8217;ak nune&#8217;e kontinua ukun no hanean povu ki&#8217;ik sira.&#8221;<\/em> Nia kestiona.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, iha Timor-Leste ne&#8217;e problema iha setor edukasaun ne&#8217;e barak loos por ezemplu hanesan iha eskola p\u00fabliku sira ne&#8217;e menus material hanesan biblioteka, bee-moos, casa de banho, maib\u00e9 kontinua soke tan profesores sira entaun labarik no estudante kontinua sai v\u00edtima, ne&#8217;e signifika katak viola labarik nia direitu no krime.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia rekomenda ba Minist\u00e9riu Edukasaun rezolve lalais problema iha setor edukasaun, se lae fo ameasa ba labarik sira nia futuru no bainhira labarik sira la simu aprendizajen, ne&#8217;e viola labarik nia direitu. Tuir nia, parte m\u00e9diku no profesores labele politiza, tanba sira servi sidadaun no nasaun Timor-Leste.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Umbelina dos Reis Professores kontratadu sira sente v\u00edtima no la satisfas ba desizaun pol\u00edtika IX governu Liu hosi Minist\u00e9riu Edukasaun (ME) ne&#8217;eb\u00e9 hapara sira nia kontratu sein justifikasaun. Ba sira desizaun ne&#8217;e hanesan hamate setor edukasaun iha Timor-Leste no ameasa labarik sira nia futuru, inklui hamate sira nia ekonomia hodi sustenta sira nia fam\u00edlia. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17926,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-17925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17925"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17927,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17925\/revisions\/17927"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}