{"id":17931,"date":"2024-01-24T18:18:11","date_gmt":"2024-01-24T09:18:11","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=17931"},"modified":"2024-01-24T18:18:12","modified_gmt":"2024-01-24T09:18:12","slug":"polemika-rai-naktuka-rbr-husu-ekipa-negosiador-tenke-esklarese-ba-publiku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/01\/24\/polemika-rai-naktuka-rbr-husu-ekipa-negosiador-tenke-esklarese-ba-publiku\/","title":{"rendered":"Pol\u00e9mika Rai Naktuka, RbR Husu Ekipa Negosiad\u00f3r Tenke Esklarese b\u00e1 P\u00fabliku"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong><em>Reportajen Silvino Freitas <\/em><\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\">Relasiona ho polemika ba desizaun husi negosiasaun fronteira rai-maran entre Timor-Leste ho Indonesia entrega rai Naktuka Oekusse hektar 270 ba nasaun Indonesia nian, nune\u2019e organizasaun sosiedade sivil Rede ba Rai (RbR) konsidera desizaun ne\u2019eb\u00e9 foti hamosu preokupasaun husi sosiedade tanba rai Naktuka pertense ba teritoriu Timor Leste dezde koloni\u00e1l Portugues ne\u2019eb\u00e9 difini husi koloni\u00e1l Portugal no Holanda ne\u2019eb\u00e9 ukun rai Indonesia no Timor Leste, husi desizaun ne\u2019e presiza haree didi\u2019ak no parte negosiad\u00f3r tenke esklarese ba sosiedade Timor Leste kona-ba desizaun refere, tanba husi desizaun refere afeta maka\u2019as ba moris komunidade Naktuka nian liu-liu iha area agrikult\u00f3r.<br>\u00a0<br>Koordenad\u00f3r Nasion\u00e1l Rede ba Rai (RbR), Pedrito Vieira dehan, prosesu negosiasaun ne\u2019eb\u00e9 estadu Timor Leste ho Indonesia la\u2019o kle\u2019ur ona maib\u00e9 ikus hamosu rezultadu ne\u2019eb\u00e9 ho preokupasaun husi komunidade sira iha Naktuka karik ida ne\u2019e negosiasaun ne\u2019e iha naksalak ruma, prosesu ne\u2019e laiha konsltusaun di\u2019ak ho populasaun sira ne\u2019eb\u00e9 hela iha area fronteira iha area Naktuka-Nitibe nian ne\u2019e to\u2019o iha ne\u2019eb\u00e9, maib\u00e9 tuir RbR nia haree katak difinisaun fronteira nian liu liu iha area Naktuka nian ne\u2019e difini tiha ona iha prosesu referendum nian bainhira Timor-Leste ukun an, husi ne\u2019e povu defende tiha ona nia prosesu ne\u2019e iha tempu koloni\u00e1l entre akordu Portugues ho Olanda nian.<br><em>\u00a0<br>\u201cTuir informasaun ne\u2019eb\u00e9 ami hetan iha 1914-1915 difini ona katak fronteira entre Timor-Portugues ho Olanda mak Naktuka maib\u00e9 ikus mai situasaun ne\u2019e muda uituan katak fronteira ne\u2019e muda mai fali iha teritoriu Timor-Leste nian, ida ne\u2019e labele akontese tanba referendun hotu tiha ona, ita Timor Leste indeped\u00e9nsia tiha ona katak fronteira ne\u2019eb\u00e9 nafatin uza konkord\u00e1nsia entre Olanda ho Portugues\u201d <\/em>dehan kordenad\u00f3r RbR Pedrito iha nia kna\u2019ar fatin Far\u00f3l, (24\/01).<br>\u00a0<br>Tuir nia, bainhira iha tempu okupasaun Indonesia nian timor leste sai provinsia entre NTT ho timor timur fronteria nee la muda populasaun Naktuka, nunee husi polemika ne\u2019eb\u00e9 mosu husi rezultadu negosiasaun nee halo komunidade no RbR hakfodak, maski iha tinan hirak liu ba mosu provokasaun husi sidadaun Indonesia kefa meibe RbR nafatin konsidera katak rai nee pertense ba timor nian, tanba bazeia ba dadus ne\u2019eb\u00e9 RbR hetan katak komunidade hela iha neeba nee iha tempu Indonesia kedas, halo moris nuudar vida agrikultor sira hanesan halo natar, toos, hakiak animal hodi kontinua sira nia moris iha rai refere.<br><em>\u00a0<br>\u201cEkipa negosiad\u00f3r presiza haree fila fali karik iha buat ruma laloos karik, desizaun ne\u2019eb\u00e9 la reflete interese estadu nian entaun presiza haree fila fali, tanba ema hotu ne\u2019eb\u00e9 uluk hakarak ukun an la aseita hotu, husik fali 270 hektar ba nasaun Indonesia ne\u2019eb\u00e9 ho teritoriu bo\u2019ot tebes, ita la kontenti atu husik ita nia nasaun ida ki\u2019ik ne\u2019e balun ba nasaun bo\u2019ot, nune\u2019e deizaun refere ita hotu populasaun hotu tenke kontra labele nonook\u201d<\/em> Pedrito subli\u00f1a.<br>\u00a0<br>Koordenad\u00f3r ne\u2019e fundamenta katak, lina fronteria ne\u2019eb\u00e9 dadaun ne\u2019e sai polemika tanba muda tama mai Timor Leste husi teritoriu Indonesia ne\u2019e pozisaun RbR kontra no la konkorda tot\u00e1l desizaun refere, ema ne\u2019eb\u00e9 mate no fakar ra\u2019an iha funu durante okupasaun Indonesia tanba hakarak defende nia teritorio no fronteira nasaun nian.<br>\u00a0<br><em>\u201cEkipa negosiasaun tenke halo esplikasaun ba preokupasaun refere labele nonok de\u2019it, tanba situasaun ne\u2019eb\u00e9 liga ho asuntu nasaun nian tenke halo esplikasaun labele sai hanesan misteriu ida, no presiza nakloke ba publiku\u201d<\/em> dehan Pedrito.<br>\u00a0<br>Nia konklui, situasaun ne\u2019eb\u00e9 sai ona polemika entaun husi parte rua tenke tuur hamutuk hodi onestamente ba komunidade ne\u2019eb\u00e9 afetadu ba desizaun rai Naktuka, hodi esklarese m\u00f3s ba Indonesia katak sosiedade Timor Leste la aseita ho desizaun ne\u2019eb\u00e9 ita foti hamutuk, ita nafatin iha relasaun di\u2019ak ho Indonesia, nune\u2019e husi desizaun refere afeta maka\u2019as ba moris populasaun Naktuka nian iha area agrikult\u00f3r nian.<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Silvino Freitas Relasiona ho polemika ba desizaun husi negosiasaun fronteira rai-maran entre Timor-Leste ho Indonesia entrega rai Naktuka Oekusse hektar 270 ba nasaun Indonesia nian, nune\u2019e organizasaun sosiedade sivil Rede ba Rai (RbR) konsidera desizaun ne\u2019eb\u00e9 foti hamosu preokupasaun husi sosiedade tanba rai Naktuka pertense ba teritoriu Timor Leste dezde koloni\u00e1l Portugues ne\u2019eb\u00e9 difini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6100,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-17931","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17931","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17931"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17931\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17932,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17931\/revisions\/17932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}