{"id":17960,"date":"2024-01-28T22:23:12","date_gmt":"2024-01-28T13:23:12","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=17960"},"modified":"2024-01-28T22:25:09","modified_gmt":"2024-01-28T13:25:09","slug":"hapara-profesores-kontradu-nain-5203-hak-husu-governu-prepara-kondisaun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/01\/28\/hapara-profesores-kontradu-nain-5203-hak-husu-governu-prepara-kondisaun\/","title":{"rendered":"Hapara Profesores Kontradu nain 5203, HAK Husu Governu Prepara Kondisaun"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen Joselina dos Santos<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Governu hapara profesores kontratadu na&#8217;in&nbsp; 5203 sein justifikasaun&nbsp; klaru, Sosiedade Sivil liuhosi Asosiasaun Hak husu Ministeriu Edukasaun prepara kondisaun no rekursu ruma hafoin foti desizaun. Labele hapara&nbsp; bazeia ba emosional nomos interese rasik, tanba Edukasaun hanesan xeve importante ba estadu, nune&#8217;e presiza halo asesmentu ho diskusaun klean tanba ne&#8217;e&nbsp; sei f\u00f3 problema ba edukasaun iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diret\u00f3r Ezekutivu Asosiasaun Hak Felisciano da Costa Ara\u00fajo, hateten, ME hapara profesores kontratadu&nbsp; lubuk ida maioria kontratu&nbsp; to&#8217;o 17-20 anos seidauk hetan rejime ida atu transforma ba funsionariu permanente. Tanba s\u00e1 mak Governu hapara kontratu lubuk ida, iha governu Anterior governu la halo ida ne&#8217;e tanba saida mak profesores sira ne&#8217;e simu konsiku\u00e9nsia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Profesores sira nian dedikasaun ne&#8217;e ita la konsidera,\u00a0 maibe tanba deit razaun\u00a0 profesores sira ne&#8217;e la hamutuk ho partidu hapara sira ne&#8217;e sein justifikasun klaru to&#8217;o agora Ministra Edukasaun fase liman.\u00a0 Ne&#8217;e duni husu ME tau atensaun to&#8217;o iha ne&#8217;ebe solusaun ba profesores kontratadu sira nia prblema&#8221;, <\/em>dehan, diret\u00f3r Feliciano ba Neon Metin iha nian knaar fatin Hak Farol, Sexta 19\/01.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">HAK husu ME lori asuntu refere hodi halo debate klean\u00a0 atu konvoka Worshop ida atu bele justifika ka klarifika klaru\u00a0 ba professores kontradu sira nian\u00a0 Nune&#8217;e bele garante tranparansia informasaun. Karik ME atu rekruta\u00a0 ema presiza reko\u00f1ese profesores sira ne&#8217;ebe dedika aan\u00a0 iha tempu naruk nia laran maske sira kontratadu, prsiza reviu fali profesores hira mak foin tama profesores hira mak hanorin kleur ona seidauk sai\u00a0 permanente maibe nafatin kontratadu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Durante ne&#8217;e ami observa katak Tekniku no monitor sira iha ME ne&#8217;e halo asesmentu klean ba prosesu aprendizajen eskola sira iha Teritoriu laran, entaun oinsa mak bele hatene profesores sira ida ne&#8217;ebe mak kualidade no laiha kualidade. Nune&#8217;e ami konsidera katak ME viola ema nia direitu tanba laiha esplikasaun klean no hapara ema sein esklaresimentu&#8221;,<\/em> nia sujere.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha sorin seluk, Porta Voz Profesores Kontratadu 2023 Agustinho Pinto hatutan, ME edukasaun hapara sira sein notifikasaun ruma, entaun sira atu ba eskola hodi hanorin ema la f\u00f3 ho razaun kontratu hotu labele ba tan, entaun servisu ba sira laiha atu&nbsp; bele hala&#8217;o servisu tanba durante ne&#8217;e sira mos hanesan funsion\u00e1riu kontratadu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;ME hatete\u00a0 manten pozisaun katak koloka ami ba iha bolsa kandidatu maibe ami labele\u00a0 bolsa kandidatu, tanba bolsa kamdidatu ne&#8217;e signifika ema ne&#8217;ebe foin kandidatu atu sai profesores agora ami ne&#8217;e sai ona profesor tinan 10 liu ba no ami hetan reko\u00f1esimentu husi governu entaun ne&#8217;e laiha lojika, tanba ne&#8217;e ami sei luta nafatin to&#8217;o hetan solusaun tanba ME hapara ami liha esklaresimentu klaru&#8221;,<\/em> nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hapara Profrsores Kontratadu f\u00f3 impaktu ba kualidade edukasaun,&nbsp; Diretora EBC Farol Filomena Fatima Belo Freitas haktuir Obstakulu ne&#8217;ebe eskola hasoru mak profesores menus&nbsp; entaun tenke abandona aula no estudante sira halo barullu tanba estudante hamutuk Dois Mil Cento Quarenta e Kuatro.&nbsp; Pior liu mak sala walu mamuk dala ida, entaun hakarak ka lakoi estudante sira labele tuir prosesu aprendizajen ho diak nomos la aprende buat ida.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Dadaun ne&#8217;e\u00a0 laiha solusaun imediata atu rezolve profesores sira nia problema entaun ami labele hanorin profesores sira lamai sala mamuk materia lala&#8217;o. Materia sira ne&#8217;ebe profesores iha sei kontinua hanorin maibe ba materia sira ne&#8217;ebe profesores kontratadu sira hanorin ne&#8217;e tenke abandona tanba profesores sira ne&#8217;e hanorin bazeia ba ida-idak nia \u00e1rea entaun hakarak ka lakoi tenke abandona aula&#8221;,\u00a0 dehan<\/em>, diretora EBC Farol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diretor Geral Edukasaun no Ensino iha Ministeriu Edukasaun\u00a0 Deolindo da Cruz esklarese, Relasiona ba preokupasaun publiku kona-ba ME haparan profeaores kontratadu iha fulan Dezembru ne&#8217;e fo impaktu ba eskola taka no abandona eskola mak ME liuhosi Diresaun\u00a0 Geral Ensino Pr\u00e9-Escolar, Ensino B\u00e1sico no Ensino Recorente hamutuk ho Diresaun Ensino Secund\u00e1rio katak sirkular refere la koalia ka f\u00f3 orientasaun ba publiku atu hapara profesores ne&#8217;ebe durante ne&#8217;e selu husi kontribuisaun inan aman\u00a0 Asosiiasaun no voluntariu sira\u00a0 ne&#8217;e laloos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Kontribuisaun ne&#8217;eb\u00e9 entre eskola publika no inan aman bazeia ba akordu ne&#8217;e kontinua lao tanba dekretu lei\u00a0 no. 32\/2023 artigu 87 ba ensinu baziku nian no dekretu lei no. 33\/2023 artigu 93 iha 31 de maio revistu. Kontribuisaun refere ne&#8217;ebe inspetor eskolar sira rekolla\u00a0 provizoriamente sei entrga fila hodi asegura no deside liuhosi reuniaun entre eskola inan aman no Asosiaun atu hetan akordu hamutuk no prezensa inspetor eskollar sira&#8221;,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0Ministeriu Edukasaun labele hasai notifikasaun ba profesores kontratadu sira antes ne&#8217;e tanba, tuir dekretu lei sistema juridiku nasional ensinu pr\u00e9-eskolar, ensino b\u00e1sico no ensino Secund\u00e1rio Geral\u00a0 koalia kona-ba provisaun kontradisaun. Tuir loloos iha loron 1 fulan jullu\u00a0 2023 laiha ona kontratu iha eskola sira tanba iha justifikasaun ne&#8217;e baze ba dekretu lei\u00a0 sira, tanba ne&#8217;e ME halo dizeminasaun atu\u00a0\u00a0 dirijente eskolar sira bele\u00a0 intende. ME dadaun ne&#8217;e toma responsabilidade hodi buka solusaun no kumpri nia desizaun katak iha tempu badak sei realiza prosesu selesaun teste atu responde ba problema ne&#8217;ebe publiku kestiona.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Joselina dos Santos Governu hapara profesores kontratadu na&#8217;in&nbsp; 5203 sein justifikasaun&nbsp; klaru, Sosiedade Sivil liuhosi Asosiasaun Hak husu Ministeriu Edukasaun prepara kondisaun no rekursu ruma hafoin foti desizaun. Labele hapara&nbsp; bazeia ba emosional nomos interese rasik, tanba Edukasaun hanesan xeve importante ba estadu, nune&#8217;e presiza halo asesmentu ho diskusaun klean tanba ne&#8217;e&nbsp; sei f\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17961,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-17960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17960"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17964,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17960\/revisions\/17964"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}