{"id":18024,"date":"2024-02-13T19:49:03","date_gmt":"2024-02-13T10:49:03","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=18024"},"modified":"2024-02-13T19:49:04","modified_gmt":"2024-02-13T10:49:04","slug":"hak-deskobre-prizioneiru-balun-la-konese-nian-advogadu-rasik-neebe-maioria-husi-defensoria-publiko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/02\/13\/hak-deskobre-prizioneiru-balun-la-konese-nian-advogadu-rasik-neebe-maioria-husi-defensoria-publiko\/","title":{"rendered":"HAK Deskobre Prizioneiru Balun La Ko\u00f1ese nian Advogadu Rasik Ne&#8217;ebe Maioria Husi Defensoria P\u00fabliko"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen Zemila Calau<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Asosiasaun HAK realiza diskusaun p\u00fabliku konaba direitu prizioneiru hodi asesu justisa formal, nune\u2019e bele hametin liut\u00e1n instituisaun relevante sira hodi formula planu programa husi orgaun estadu liga ho servisu judisi\u00e1riu iha Timor-Leste.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nune\u2019e liuhusi diskusaun ne\u2019e, Diretor Ezekutivu <\/strong>HAK Felisberto de Ara\u00fajo haktuir katak husi atividade ne\u2019e atu partilha fila-fali deskobrimentu ne\u2019eb\u00e9 mak HAK halo iha prizaun tolu hanesan Becora, Gleno no Suai, f\u00f3 atensaun liu-liu asist\u00e9nsia ba iha prizioneiru sira iha fatin tolu, no HAK deskobre katak situasaun balun ne\u2019eb\u00e9 mak presiza tau atensaun hanesan fasilidade rasik iha prizaun sira. Nune\u2019e m\u00f3s haree ba justisa formal no prizioneiru sira.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan kapela ne\u2019eb\u00e9 durante ne\u2019e Nailulik kapelaun sira f\u00f3 asistensia konaba espiritual ninian ba iha prizioneirus sira, maibe kondisaun grave ona, ida ne\u2019e presiza tau atensaun, no essensial ida fali mak garante ba justisa formal ba priozionerios sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;Ami deskobre buat ida maka sai essensial tebes-tebes mak prizioneirus lubuk ida, la konese sira nia advogado rasik no advogado sira ne\u2019e maioria mai husi defensoria p\u00fabliko\u201d<\/em> dehan Diretor HAK ba jornalista banhira partisipa iha diskusaun p\u00fabliku ho tema Direitu Prizionerus hodi asesu ba justisa formal iha salaun CNE Kaikoli, Tersa 13\/02.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia haktuir Ministerio Justisa sesante VIII Governo nian, hatuun ona dekretu lei f\u00f3 ba defensoria P\u00fabliku sira iha kompetensia hanesan, independente hamrik hanesan instituisaun sira seluk ne\u2019ebe bele jere sira nia osan rasik, maib\u00e9 defensoria p\u00fabliku sira la hatudu responsabilidade maximo hodi atende prizioneiros sira .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cAgora ita hatene katak defensoria p\u00fabliku sira hetan benefisiu ne\u2019eb\u00e9\u00a0 ita nia estadu preveva iha sira, maib\u00e9 defensoria p\u00fabliku la hatudu nia vontade no responsabilidade ba nia kliente sira, defensoria p\u00fabliku barak liu hateten imi ba kumpri lai prizaun preventiva depois mak buka dalan, maib\u00e9 na realidade ema balun hetan to tinan rua nia laran la resolve ba ida ne\u2019e, ida ne\u2019e mak husi hak nia dezkobrementu ne\u2019e hatudu katak defensoria p\u00fabliko\u00a0 hatudu violasaun direitus humanus ba prizioneiros sira,\u201d<\/em> nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha fatin hanesan Proved\u00f3r Direitus Umanus e Justisa (PDHJ), Virgilio Da Silva Guterres hateten governu presiza foti medida, hodi hadia kondisaun&nbsp; iha prizaun sira, liu-liu ba fatin sira ne\u2019eb\u00e9 mak kloot demais liu hanesan iha Becora.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan Prizioneiru sira iha direitu atu garante ba asist\u00e9nsia sa\u00fade, direitu hetan komunikasaun ho fam\u00edlia, direitu ba asist\u00e9nsia legal ba advogadu, ida ne\u2019e tuir lei estabelese defensora publika, ho obrigasaun atu f\u00f3 asist\u00e9nsia ba sidadaun sira ne\u2019eb\u00e9 ekonomikamente labele trata, ka labele foti prosesu iha tribun\u00e1l atu defende sira nia direitu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia haktuir prizioneiru balun hateten, sira hetan tiha ona sentensa no hanoin atu halo rekursu, maib\u00e9 advogado la marka prezensa sira laiha kontaktu entaun difisil ba sira, sira hein ho inserteza deit kona-b\u00e1 kazu ne\u2019e, iha parte seluk prizioneirus tama iha ne\u2019eb\u00e1 ona sira lahatene bainhira mak sira nia kazu ne\u2019e atu hetan resolve no hetan aud\u00edensia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia salienta, iha Lei hateten atu garante sidadaun nia direitu iha parte tolu, atu foti asaun legal direitu ba asesu prosesu legal e direitu ba desizaun husi tribun\u00e1l tuir tempo ida ne\u2019eb\u00e9 razoavel. <em>\u201cTempo razoavel ne\u2019e katak ita labele husik ita nia sidadaun ida hein ho inserteza kona-b\u00e1 ninia kazu, se ita husik to\u2019o tinan ida ka rua ne\u2019e ita viola ona sira nia direitus umanus.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Zemila Calau Asosiasaun HAK realiza diskusaun p\u00fabliku konaba direitu prizioneiru hodi asesu justisa formal, nune\u2019e bele hametin liut\u00e1n instituisaun relevante sira hodi formula planu programa husi orgaun estadu liga ho servisu judisi\u00e1riu iha Timor-Leste. Nune\u2019e liuhusi diskusaun ne\u2019e, Diretor Ezekutivu HAK Felisberto de Ara\u00fajo haktuir katak husi atividade ne\u2019e atu partilha fila-fali deskobrimentu ne\u2019eb\u00e9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18025,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-18024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-justisa"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18024"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18026,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18024\/revisions\/18026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}