{"id":18052,"date":"2024-02-16T22:45:12","date_gmt":"2024-02-16T13:45:12","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=18052"},"modified":"2024-02-16T22:45:14","modified_gmt":"2024-02-16T13:45:14","slug":"pan-1325-tl-iha-progresu-promove-feto-iha-papel-foti-desizaun-promove-igualdade-hodi-haforsa-seguransa-nasional","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/02\/16\/pan-1325-tl-iha-progresu-promove-feto-iha-papel-foti-desizaun-promove-igualdade-hodi-haforsa-seguransa-nasional\/","title":{"rendered":"PAN 1325: TL Iha Progresu Promove Feto Iha Papel Foti Desizaun, Promove Igualdade Hodi Haforsa Seguransa Nasional"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen Umbelina dos Reis <\/em><\/strong><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Governu Timor-Leste apoiu husi UN Women ohin ofisialmente lansa ona Planu Asaun Nasional (PAN) jerasaun daruak (2024-2028) ba implementasaun rezolusaun konsellu Seguransa Nasoens Unidas nian 1325 kona-ba feto, p\u00e1s no seguransa (PAN 1325).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xefe UN Women Timor-Leste, Nishtha Satyam liu hosi nia diskursu hateten,&nbsp; Timor-Leste lansa jerasaun daruak Planu Asaun Nasional 1325 kona-ba feto, p\u00e1s no seguransa (PAN 1325) ba tinan lima nian, ne&#8217;eb\u00e9 sai hanesan estrat\u00e9jia nasional ne&#8217;eb\u00e9 integra no envolve parte interesada oin-oin, hodi asegura ba igualdade j\u00e9neru no lideransa feto nian inkorpora iha aspetu hotu-hotu iha prevensaun, rezolusaun konflitu no harii p\u00e1s ba rekuperasaun hosi pos-konflitu nian, no resposta umanit\u00e1ria iha Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan, konvensaun kona-ba eliminasaun ba forma diskriminasaun hotu-hotu hasoru feto (CEDAW)&nbsp; no rezolusaun konsellu seguransa ONU nian (RKSNU) kona-ba Feto, P\u00e1s no Seguransa (FPS) estabelese obrigasaun importante sira ba protesaun direitu umanu feto sira nian no atinjimentu igualdade j\u00e9neru relasiona ho kestaun p\u00e1s no seguransa internasional nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan, rezolusaun dahuluk feto p\u00e1s no seguransa 1325 ne&#8217;eb\u00e9 aprova ona unanimidade hosi konsellu seguransa ONU iha 31 Outubru 2000, nu&#8217;udar enkuadramentu normativu glob\u00e1l ida ne&#8217;eb\u00e9 inspira hodi reko\u00f1ese import\u00e1nsia hosi feto nia partisipasaun no lideransa ne&#8217;eb\u00e9 signifikativu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reko\u00f1ese kontribuisaun kle&#8217;an husi feto Timor-oan sira ba harii p\u00e1s no dezenvolvimentu sustent\u00e1vel iha jerasaun hotu-hotu iha sira-nia ist\u00f3ria, Timor-Leste hanesan nasaun terseiru iha Sudeste Azi\u00e1tiku hodi halo dezemvolvimentu hah\u00fa husi tinan 2014, Governu Timor-Leste mos partisipa iha Organizasaun Sosiedade Sivil sira (OSS), parseria ho UN Women, dezenvolve no implementa ona PAN 1325 dahuluk nian hodi hasa&#8217;e partisipasaun no lideransa feto Timor-oan sira-nian ne&#8217;ebe igu\u00e1l, inkluzivu no signifikativu iha prosesu foti desizaun, no protesaun hosi viol\u00e9nsia no hametin pr\u00e1tika p\u00e1s ne&#8217;eb\u00e9 sensivel ba j\u00e9neru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8220;UN Women kongratula ba Governu Timor-Leste tanba aprova ona PAN, FPS faze daruak nian, ne&#8217;eb\u00e9 halo kompromisu ida atu hametin liut\u00e1n ajenda feto, p\u00e1s no seguransa iha nasaun. UN Women sei kontinua fo apoiu ba implementasaun no monitorizasaun ne&#8217;eb\u00e9 efetivu ba PAN foun 1325 nian ne&#8217;eb\u00e9 halibur hamutuk feto nia partisipasaun no lideransa iha set\u00f3r hotu-hotu.&#8221;<\/em> Dehan Xefe UN Women Timor-Leste, Nishtha Satyam liu hosi nia diskursu iha Otel Timor, sexta-feira, 16\/02.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia informa, Timor-Leste halo ona progresu signifikativu hodi promove feto nia partisipasaun no lideransa iha papel foti desizaun iha nivel nasional, no promove igualdade j\u00e9neru hodi haforsa seguransa nasional. Nia dehan, ohin loron Parlamentu Nasional Timor-Leste lidera hosi feto ida, no 36.9% hosi kadeira sira (24 husi 65) Iha Parlamentu Nasional, feto sira mak asume. Governu Timor-Leste, liu-hosi&nbsp; Minist\u00e9riu Interior nia lideransa no koordenasaun, kontinua promove igualdade j\u00e9neru no direitu feto no labarik-feto sira tanba Timor-Leste esforsu hela hodi sustenta p\u00e1s no aselera progresu dezenvolvimentu nian iha dekada rua nia laran hafoin restaurasaun independ\u00e9nsia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia informa, 11 Novembru 2021,&nbsp; komemora anivers\u00e1riu ba da-21 RKSNU 1325, Minist\u00e9riu Interior no UN Women ofisialmente inagura estrutura PAN 1325 ba planeamentu no dezenvolvimentu faze daruak husi enkuadramentu nasional FPS nian. Dezenvolvimentu PAN 1325 faze daruak ne&#8217;e hanesan prosesu multi- interesada no partisipativu ne&#8217;ebe lidera husi Ministeriu Interior ho apoiu t\u00e9kniku husi UN Women, hafoin hala&#8217;o semin\u00e1riu konsultasaun no validasaun ho instituisaun governu nian, OSS no parseiru dezenvolvimentu&nbsp; iha nivel nasion\u00e1l no munis\u00edpiu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tot\u00e1l instituisaun governu 15 no organizasaun sosiedade sivil 14 hetan konsulta no envolve iha dezenvolvimentu no elaborasaun PAN 1325 faze daruak nian, aprovasaun PAN 1325 (2024-2028) husi Konsellu Ministrus iha loron 10 Janeiru 2024, hatudu kompromisu boot husi Governu Timor-Leste atu halo planu, dezenvolve, implementa no investe iha avansa ninia ajenda nasional ba FPS iha kontestu pos-rekuperasaun COVID-19 no Timor-Leste ninia adezaun ba Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Umbelina dos Reis Governu Timor-Leste apoiu husi UN Women ohin ofisialmente lansa ona Planu Asaun Nasional (PAN) jerasaun daruak (2024-2028) ba implementasaun rezolusaun konsellu Seguransa Nasoens Unidas nian 1325 kona-ba feto, p\u00e1s no seguransa (PAN 1325). Xefe UN Women Timor-Leste, Nishtha Satyam liu hosi nia diskursu hateten,&nbsp; Timor-Leste lansa jerasaun daruak Planu Asaun Nasional [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18053,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-18052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18052"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18054,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18052\/revisions\/18054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}