{"id":18143,"date":"2024-03-05T23:24:04","date_gmt":"2024-03-05T14:24:04","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=18143"},"modified":"2024-03-05T23:24:05","modified_gmt":"2024-03-05T14:24:05","slug":"menus-profesor-iha-esg-numeru-01-baucau-tomazia-ho-teonito-pasa-tempu-halimar-deit-iha-eskola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/03\/05\/menus-profesor-iha-esg-numeru-01-baucau-tomazia-ho-teonito-pasa-tempu-halimar-deit-iha-eskola\/","title":{"rendered":"Menus Profesor Iha ESG Numeru 01 Baucau, Tomazia ho Teonito Pasa Tempu Halimar Deit Iha Eskola"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa &amp; Filomena da Concei\u00e7\u00e3o<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tomazia estudante iha eskola Sekundariu Jeral (ESG) <\/strong>) numeru 01 iha Munis\u00edpiu Baucau, iha Baucau Vila, menus profesores, halo sira pasa tempu halimar deit iha eskola.<\/p>\n\n\n\n<p>Relasiona ona profesor kontratadu sira nia kontratu nebe remata iha fulan Dezembru, fo impaktu ba prosesu apredizajen, nune\u2019e estudante sira lakon sira nia tempu barak tanba laiha aula.<\/p>\n\n\n\n<p>Bainhira Neon Metin vizita direita eskola ne\u2019e, halo entrevista ho esstudante Tomazia da Silva, konaba situasaune eskola ne\u2019ebe agora sira hasoru, ba Neon Metin Tomazia hateten sira nia eskola hasoru problema boot, tanba agora menus professores, atu hanorin estudantes, ida ne\u2019e f\u00f3 difikulta tebes ba estudante sira, atu aprende ho diak. No Professores sira bainhira la tama, estudante sira ne\u2019e halimar deit no oras to\u2019o estudantes sira ne\u2019e fila ba uma.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAmi hasoru problema menus profesores atu hanorin mateira mai ami, liu-liu iha mateira 4 hanesan, Multimedia, Melayu, Portugu\u00eas no Tetun. Susar tebes ami atu aprende ho diak, s\u00e1tan besik atu tama ba exame ida ne&#8217;e sai difikuldade bo&#8217;ot ida mai ami.Materia hirak ne&#8217;eb\u00e9 professor sira la tama, ami halimar deit, to&#8217;o oras ami fila ba uma mak ami foin fila ba uma. Maib\u00e9 bainbain ami m\u00f3s sempre konsulta ami professor sira, atu bele rezolve lalais problema menus professor ne\u2019e,\u201d <\/em>dehan Estudante Tomazia ba Neon Metin iha ESG numeru 01 Baucau Tirilolo, Kuarta 28\/02.<\/p>\n\n\n\n<p>Alende Menus Professores, Bibloteka mos laiha, &nbsp;bainhira estudante sira atu konsluta materia ruma ne\u2019eb\u00e9 &nbsp;mak professores sira seidauk hanorin, susar ba sira atu buka refer\u00e9nsia<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ami nia eskola ami laiha Biblioteka tanba ne&#8217;e ami sente triste tanba susar tebes ami atu asesu ba siensia hirak ne&#8217;eb\u00e9 mak ami nia professor sira seidauk hanorin mai ami,&#8221;<\/em>Tenik nia.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e nia husi ba governu liuliu ba ME atu bele f\u00f3 oportunidade fila-fali ba professor sira ne&#8217;eb\u00e9 uluk hanorin ne&#8217;e atu nune&#8217;e bele mai fali hanorin estudante sira &nbsp;hodi bele kompleta fali&nbsp; mateira hirak ne&#8217;eb\u00e9 daudaun ne&#8217;e profesores laiha.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesa Estudante Teonito Zakeu Antonio da Costa Soares m\u00f3s haktuir katak menus profesor fo impaktu ba sira direitu atu bele kontinua estuda.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Hanesan estudante ami sente triste ba problema hirak ne&#8217;eb\u00e9 dadaun ne&#8217;e ami nia eskola hasoru mak menus professor no iha mateira balun ne&#8217;eb\u00e9 mak professor la tama maka \u00a0Multimedia, Tetun Portugu\u00eas no Melayu, bainhira latama ami halimar\u00a0 deit iha sala laran to&#8217;o mateira ne&#8217;e nia oras remata,&#8221;<\/em>nia espresa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune nia husu ba governu hodi bele solusiona lalais preokupasaun ida ne&#8217;e, hodi haruka fali professor sira ne&#8217;eb\u00e9&nbsp; uluk hanorin &#8220;atu bele mai hanorin&nbsp; fali ami sira, tanba mateira barak mak ami laiha professor, ida nee difikuldade boot mai ami tanba ami besik ona atu tama exme primeiru periode,&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Hatan ba preokupasaun husi Tomazia no Teonito, Neon Metin halo entrevista ho Professora Silvina Sarmento, nia hateten durante ne&#8217;e eskola Sekundariu Geral 01 Baucau, desde inisiu 2024, eskola ne\u2019e enfrenta problema menus professores, hodi hanorin estudante sira liu-liu ba iha materia Teknologia Multimedia, Ingl\u00eas, Portugu\u00eas, lingua Melayu, Tetun Geografia, mateira hirak ne&#8217;e professor menus teb-tebes.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Geologia ninian agora hau mesak de&#8217;it, no iha m\u00f3s mateira teknologia multimedia, ingl\u00eas, portugu\u00eas no lingua melaiu, tetun geografia mateira hirak ne&#8217;e professor menus teb-tebes. Maib\u00e9 dadaun ne&#8217;e, materia Geologia hau mesak mak hanorin \u00a0estudante sira husi 10 ano to&#8217;o 12 ano no iha sala hamutuk 16, no iha sala ida ho total estudante 43 to&#8217;o 55. Nu&#8217;udar feto Sente todan tebes tanba hanorin estudante barak loos, Maib\u00e9 pasiensia kontinua hanorin husi dader to&#8217;o lokraik. Maib\u00e9 m\u00f3s hau Presiza tebes profesor para ajuda hau hodi hanorin mateira Geologia tanba hau mesak deit hodi fahe tempu ba estudante sira hamutuk sala 16 ne&#8217;e difisl tebes ba hau atu domina sira no hanorin ho diak. Tanba loron ida hau Tenke hanorin sala 4 husi dader to&#8217;o lokraik, maib\u00e9 \u00a0Antes ne&#8217;e iha professor nain rua\u00a0 mak ami rua ajuda malu lori mateira Geologia maib\u00e9 iha 2023 sira nia kontratu remata entaun sira hela hau mesak de&#8217;it mak lori mateira ne&#8217;e,&#8221;<\/em> nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho Problema ne&#8217;e, nia sujere ba Ministeriu Edukasaun (ME) se bele professor sira ne&#8217;eb\u00e9 iha ona rekrutamentu pelumenus aselera lalais hodi bele koloka mai iha eskola ida ne&#8217;e atu bele ajuda profesores sira hodi &nbsp;hanorin mateira hirak ne&#8217;eb\u00e9 dadaun ne&#8217;e iha problema nian laran.Tanba &nbsp;estudante sira mak futuru nasaun nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Hanoin hanesan mai husi Professor Manuel Alvares Pereira,nia haktuirsituasaun&nbsp; ne&#8217;eb\u00e9 eskola hasoru mak menus professor, no professores balun abandona alunus tanba professores sira hanorin sala 11 kedas no nu&#8217;udar&nbsp; professor funsionario iha eskola ne&#8217;e l\u00e1bele halo buat ruma, tanba profesores nian kakutak laos&nbsp; komputador&nbsp; atu akumula estudante sira iha sala 11 ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Loron ida hau hanorin sala 5 dala ida no dalruma iha oras ne&#8217;eb\u00e9 hanesan ha&#8217;u fahe deit catatan de&#8217;it ba sira tanba ha&#8217;u labele halo buat ruma,&#8221;<\/em>nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, professor kontratadu nia kontratu hotu fo impaktu boot ba set\u00f3r edukasaun iha eskola hotu-hotu liu-liuliu ba eskola ESG Numeru 01 Baucau nian no professores&nbsp; m\u00f3s labele halo buat ida tanba ida ne&#8217;e kompetensia governu nian. Maib\u00e9 iha Tinan 2023, eskola ESG numeru 01 Baucau lai problema kona-ba ba professores tanba professores sira Kompleitu hela hodi hanorin materia sira hotu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Iha 2023 ami sente kontente tanba profesores\u00a0 kontratadu sira hamutuk ho ami maib\u00e9 ikus mai sira laiha direitu ona, hodi hamrik iha estudante sira nia oin tanba ne&#8217;e Edukasaun sai difikuldade bo&#8217;ot ba ema hotu, liuliu estudantes sira mak sai v\u00edtima\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia m\u00f3s husu ba ME atu bele rezolve problema sira ne&#8217;e ho lalais norekrutamenta fila-fali professor ne&#8217;eb\u00e9 mak iha ona vizaun no iha esperiensia ka aplikasaun ba hanoroin, &#8220;atu nunee&#8217;e hatumutuk ho ami, tanba governu sira lakohi atende problema ida ne&#8217;e ho lalais ita la hatene futuru estudante sira nian ne ita atu lori ha ne&#8217;eb\u00e9&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e m\u00f3s Diret\u00f3r Eskola Sekund\u00e1ria Geral 01 Baucau<a><\/a>, Jos\u00e9 Clementino da Silva m\u00f3s rekoinese katak iha eskola ne&#8217;e hasoru hela problema falta de professores tanba professor kontratu foun 2023 nian ne&#8217;e la fo ona \u00f3rario ba sira, para hanorin no iha m\u00f3s professores tempu parsiais nain 5, no nain 5 ne&#8217;e mos la f\u00f3 ona tanba dadaun ne&#8217;e eskola la halo kontribusaun ba Inan no Aman hodi ajunda&nbsp; professores Kontratadus sira atu auguenta.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kona-ba hanorin mateira ba estudante sira, daudaun ne&#8217;e ami hetan problema bo&#8217;ot konserteza mateira ida ne&#8217;eb\u00e9 mak nia professores laiha hanesan Multim\u00e9dia nia oras ami husik mamuk deit, no ami hein fila-fali prosesu bolsa kandidatura ne&#8217;eb\u00e9 la&#8217;o dadaun baseia ba politika Minist\u00e9riu Edukasaun nian, ami nafatin hein to&#8217;o bainhira mak iha kolokasaun ida ba mateira refere tuir mak foin bele hala&#8217;o fila fali prosesu aprendizagem,&#8221; nia esplika<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, Aliende materia Multimedia sei iha mos mateira lubuk ida hanesan, Geografia, Geologia, Ingl\u00eas, Portugu\u00eas, Drsporto, Tetun no l\u00edngua Melayu ida ne&#8217;e&nbsp; problema boot, tanba professores la to&#8217;o atu hanorin estudante. Mateira hirak ne&#8217;e la la&#8217;o depois de professores Kontratadu 2023 nia kontratu remata iha dezembru no sira m\u00f3s la hetan \u00f3rario husi eskola hodi hanorin, tanba ne&#8217;e materia hirak ne&#8217;eb\u00e9 sira hanorin daun-daun ne&#8217;e husik mamuk hela.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Profesores ne&#8217;eb\u00e9 laiha dadaun ne\u2019e ami halo ona estrat\u00e9gia ida hodi bele koloka fali Professor sira seluk atu bele aproxima ho sira hodi bele taka fali oras balun ba mateira hirak ne&#8217;eb\u00e9 Professores sira menus,&#8221; <\/em>nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Alende Menus Professores iha ESG Numero 01 Baucau laiha Biblioteka, maib\u00e9 iha armagen ba livru sira mak iha tanba ne&#8217;e mak rekomenda ba Minist\u00e9rio kompetente para bele kria Biblioteka ruma ba estudante&nbsp; sira bele asesu hodi bele hasae sira nia koinsementu ba mateira hirak ne&#8217;eb\u00e9 sira aprende.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Relasiona ho problema hirak ne&#8217;eb\u00e9 eskola enfrenta, ami mos halo ona aproximasaun ba diret\u00f3r eduksaun Munis\u00edpipal no Diret\u00f3r nasional ensinu sekundariu atu bele foti alternativas no ami sei hein nafatin kolokasaun husi eskola filial sira, atu bele ajuda hodi lori mateira hirak ne\u2019ebe profesor laiha tanba bele difikulta estudante atu tuir exame promeiru trimestre nian,&#8221;T<\/em>enik nia.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir dados ESG numeru 01 Baucau Tot\u00e1l, hamutuk 1.610 no iha 43 Professores permanente, nain 3&nbsp; husi diretiva da escola no nain 3&nbsp; husi gabinete apoiu tekniku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa &amp; Filomena da Concei\u00e7\u00e3o Tomazia estudante iha eskola Sekundariu Jeral (ESG) ) numeru 01 iha Munis\u00edpiu Baucau, iha Baucau Vila, menus profesores, halo sira pasa tempu halimar deit iha eskola. Relasiona ona profesor kontratadu sira nia kontratu nebe remata iha fulan Dezembru, fo impaktu ba prosesu apredizajen, nune\u2019e estudante sira lakon [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18144,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-18143","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edutek"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18143"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18145,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18143\/revisions\/18145"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}