{"id":18420,"date":"2024-04-20T21:38:58","date_gmt":"2024-04-20T12:38:58","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=18420"},"modified":"2024-04-20T21:39:00","modified_gmt":"2024-04-20T12:39:00","slug":"fjde-tulun-ema-ho-defisiensia-iha-suku-fatuquero-dezenvolve-negosiu-hodi-hatutan-moris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/04\/20\/fjde-tulun-ema-ho-defisiensia-iha-suku-fatuquero-dezenvolve-negosiu-hodi-hatutan-moris\/","title":{"rendered":"FJDE Tulun Ema ho Defisi\u00e9nsia iha Suku Fatuquero Dezenvolve Neg\u00f3siu Hodi Hatutan Moris"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Forum Juventude Defisi\u00e9nsia Ermera (FJDE) ho nia inisiativa rasik, apoiu Ema ho Defisi\u00e9nsia sira iha Suku Fatuquero, Postu Administrativu Railaku, Munis\u00edpiu Ermera, hodi dezenvolve rasik sira nian neg\u00f3siu, hodi hatutan sira nian moris, atu nune\u2019e labele depend\u00e9nsia hodi buka moris rasik<\/p>\n\n\n\n<p>Koordenad\u00f3r Forum Juventude Defisi\u00e9nsia Ermera (FJDE), Marcos de Deus Martins ho idade 33 hanesan m\u00f3s Defisi\u00e9nsia f\u00edziku, iha tinan 2019 Setembru hamutuk ho belun nain ha\u2019at (4) konsege hari ona FJDE hodi apoiu ona ema ho defisi\u00e9nsia atu bele partisipa iha dezenvolvimentu set\u00f3r produtivu sira liu-liu ba emprendedorizmu no Agrikultura liu-liu ba iha ortikultura nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cKuaze organizasaun barak ko&#8217;alia advokasia, maib\u00e9 seidauk ko&#8217;alia atividade produtivu no espes\u00edfiku ne\u2019eb\u00e9 ema ho defisi\u00e9nsia sira bele halo, nune\u2019e mak FJDE kria grupu atu ita bele liga ba ema ho defisi\u00e9nsia maski ho kondisaun diferente, \u00a0maib\u00e9 ita haree katak sira bele hola parte ba servisu agrikultura, tanba dalaruma ema hanoin katak ema defisi\u00e9nsia hein simu de\u2019it,\u201d<\/em> dehan Koordenad\u00f3r FJDE Marcos\u00a0 Martins ba Jornalista iha Aldeia Palemanu, Suku Fatuquero, sexta 19\/04.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika, Grupu FJDE ne\u2019e harii iha tinan 2019 ne\u2019eb\u00e9 akumula husi ema nain 5 inklui nain tolu ho kondisaun defisi\u00e9nsia tolu ne\u2019e konsege halao atividade sira hanesan produsaun kafe u\u2019ut, suku hena no ortikultura. Iha grupu produsaun kafe u\u2019ut nian FJDE kordena ho kliente ka kafe nain hamutuk 12 hodi sai hanesan distribuid\u00f3r kaf\u00e9 kada tinan ba FJDE ho folin kuaze $0.40\/kilograma ida, &nbsp;bazeia ba presu iha merkadu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cPresu kaf\u00e9 ita sosa ne\u2019e haree ba folin kaf\u00e9 iha merkadu, kuandu NCBA sosa kaf\u00e9 kulit tasak ne\u2019e\u00a0 $0.35\/kilo ida,\u00a0 entaun ita ba fali $0.40\/kilo ida para ita atu asegura sira labele f\u00f3 lai, bain-bain kaf\u00e9 ho kulit ne\u2019e nia folin tun, maib\u00e9 ita halo fali \u00a0inovasaun fali folin sa\u2019e.\u201d<\/em> Nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Koordenad\u00f3r FJDE ne\u2019e hateten iha tinan 2022, konsege rekolla ona kaf\u00e9 kulit tasak hamutuk 48kg ho folin kuaze $20 hafoin prod\u00faz fila fali ba kaf\u00e9 uut hodi fa\u2019an ho folin sira hanesan 0.5kg\/$5.00 no 1kg\/$10.00.<\/p>\n\n\n\n<p>Grupu rasik mos hetan apoiu husi membru la permanente nain ne\u2019en (6) inklui ema defisi\u00e9nsia tolu ne\u2019eb\u00e9 hanesan m\u00f3s nain ba kaf\u00e9, hodi kolleta kaf\u00e9 to\u2019o ba produsaun kafe u\u2019ut durante fulan ne\u2019en nia laran. Husi kaf\u00e9 u\u2019ut kada fulan bele hetan rendimentu kuaze $80.00.<\/p>\n\n\n\n<p>FJDE m\u00f3s involve feto sira ne\u2019eb\u00e9 produz hena suku sira hanesan kartera, pasta, maskara no seluk tan ho folin $1.00 to\u2019o $5.00. Nune\u2019e m\u00f3s ba produsaun hortikultura sira hanesan modo mutin, repollu, brinjela no seluk tan bele hetan $60.00 to\u2019o $70.00 bainhira kolleta kantadeiru sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e m\u00f3s&nbsp; Carlito Soares hanesan membru husi FJDE ho idade 51, ne\u2019eb\u00e9 ho kondisaun defisiente fiz\u00edku iha ain no liman, hateten, nia agradese tebes ba ezistensia grupu ne&#8217;e, tanba bele &nbsp;f\u00f3 oportunidade hodi desenvolve a\u2019an liu-liu ba maneja osan no sustenta nesesidade familia nian loron-loron.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHodi grupu mak ita hetan buat oin-oin, tenke hanoin ba futuru, ita mos sei bele hela, labele fo kuitadu tanba matenek ne\u2019e subar hela no liu husi grupu mak bele aumenta ita nia ko\u00f1esientu, motiva no tutan liman ain ba defisi\u00e9nsia sira. Hanesan ami ho keluarga oan nain 8, hein deit husi estadu ne\u2019e la to\u2019o, maib\u00e9 husi grupu ne\u2019e, ami bele dada tan ami nia maluk Defisi\u00e9nsia sira seluk hodi mai buka moris,\u201d<\/em> dehan membru FJDE.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hateten, envolve iha grupu ne\u2019e hetan osan hodi suporta oan sira ba eskola no husi grupu ne\u2019e motiva ema ho disifisi\u00e9nsia sira hodi bele lao rasik.<\/p>\n\n\n\n<p>Maske ho esforsu hirak ne\u2019e FJDE rasik to\u2019o agora seidauk hetan apoiu direita hudi governu liu husi parte sosi\u00e1l no agrikultura hodi dezenvolve sira nia atividade ba oin.<\/p>\n\n\n\n<p>Programa Media Tour ne&#8217;e hetan apoiu fundus husi DFAT ka Governu Australia, liuhusi projetu HAKFOUN no kolabora entre Oxfam iha Timor-Leste ho AJTL.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Forum Juventude Defisi\u00e9nsia Ermera (FJDE) ho nia inisiativa rasik, apoiu Ema ho Defisi\u00e9nsia sira iha Suku Fatuquero, Postu Administrativu Railaku, Munis\u00edpiu Ermera, hodi dezenvolve rasik sira nian neg\u00f3siu, hodi hatutan sira nian moris, atu nune\u2019e labele depend\u00e9nsia hodi buka moris rasik Koordenad\u00f3r Forum Juventude Defisi\u00e9nsia Ermera (FJDE), Marcos de Deus Martins [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18421,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-18420","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18422,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18420\/revisions\/18422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}