{"id":18441,"date":"2024-04-22T23:22:18","date_gmt":"2024-04-22T14:22:18","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=18441"},"modified":"2024-04-22T23:22:22","modified_gmt":"2024-04-22T14:22:22","slug":"xefe-suku-leoncia-prontu-apoiu-komunidade-lgbti-nia-atividade-iha-suku-fatuquero","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/04\/22\/xefe-suku-leoncia-prontu-apoiu-komunidade-lgbti-nia-atividade-iha-suku-fatuquero\/","title":{"rendered":"Xefe Suku Leoncia: Prontu Apoiu Komunidade LGBTI nia Atividade Iha Suku Fatuquero"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Xefe Suku Fatuquero, Leoncia Trindade, hateten,&nbsp; iha ninia mandatu iha programa ida kona-ba ema ho LGBT, oinsa maka atu hele ajuda sira hodi dezenvolve sira nia atividade sira iha suku laran. Kona-ba halo diskriminasaun ba iha komunidade LGBT iha suku Fatuquero ne&#8217;e nia rasik seidauk rona&nbsp; maib\u00e9 ema seluk mak halo diskriminasaun ba LGBT nia sei bolu no fo atensaun kedas ba sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Iha ha\u2019u nia mandatu ha\u2019u iha programa ida maka LGBT no ha\u2019u hateten ba sira katak laiha ema ida hasai lia-fuan ne\u2019eb\u00e9 ladi\u2019ak ba LGBT, tanba saida mak sira halo ita bo&#8217;ot sira labele halo, maib\u00e9 iha Fatuquero rasik durante ne\u2019e ha\u2019u laiha ema ida hasai lia fuan deskriminasaun ba LGBT, hanesa ita nia lia fuan kasar bolu feto la\u2019o hanesan ne\u2019e no mane la\u2019o hanesan ne\u2019e ida ne\u2019e maka ha\u2019u rona, ha\u2019u bolu kedas nian no bolu nia inan aman mak tenke responsabilidade, tanba moris ne\u2019e la\u2019os o maka halo, ne\u2019eb\u00e9 ba ha\u2019u rona ema ida halo diskriminasaun ba ema ida nia vida moris ne\u2019e la\u2019os o maka halo, ne\u2019eb\u00e9 o laiha diretu atu ko\u2019alia nia,&#8221;\u00a0<\/em> dehan Xefe Suku Fatuquero, Leoncia ba jornalista sira iha Sede Suku Fatuquero postu Administrativu Railaku Munisipiu Ermera, sexta 19\/04.<\/p>\n\n\n\n<p>Xefe Suku ne&#8217;e esplika liu tan,&nbsp; nia seidauk hatene kona-ba saida mak LGBT sira nia planu no saida mak sira halo, maib\u00e9 se komunidade LGBT sira&nbsp; iha planu ruma atu halo iha Suku Fatuquero nia prontu atu apoiu sira nian atividade sira.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;LGBTI sira nia atividade ha\u2019u lahatene saida maka sira halo no saida maka sira nia planu, maib\u00e9 bainhira mak sira iha planu ruma sira hakat mai sede suku ou sira mensajen ha\u2019u prontu apoiu sira kualk\u00e9r oras no kualk\u00e9r tempu ha\u2019u prontu tanba sira iha maka ha\u2019u iha, laiha sira ha\u2019u la sai Xefe Suku,&#8221;<\/em> Tenik nia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ven\u00e1ncio Ab\u00edlio Soares, ho naran estimado &#8220;Bunda&#8221; hanesan foin sa&#8217;e mane ida ne&#8217;eb\u00e9 mak moris hanesan komunidade LGBT,&nbsp; iha Aldeia Palemanu Suku Fatuquero, Postu Administrativu Railaku, Munis\u00edpiu Ermera. &nbsp;Maske moris ho situasaun hanesna ne\u2019e maib\u00e9 &#8220;Bunda&#8221; ne&#8217;e badinas halo servisu feto nian iha uma laran hanesan tein, haree labarik, suku hena no inklui sai master of cerimony (MC) iha festa viji\u00f1u sira nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Loron ha&#8217;u halo de&#8217;it atividade uma laran nian hanesan tein, har\u00e9 labarik no seluk tan, Al\u00e9m de tein iha uma, ha&#8217;u m\u00f3s tein ba festa,\u00a0 ha&#8217;u transforma hah\u00e1n tradisional sai hahan modernu hanesan transforma ai-farina ba dose bolus, ho badinas sira ne&#8217;e iha eventu ruma, ema sempre mai iha ne ou liga ba ha&#8217;u atu bele tein,&#8221; <\/em>dehan &#8220;Bunda&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, prosesu halo bolu modernu husi aifarina mak dan tiha aifarina, hasai mai, lori fatuk deut, hafoin tau ba fornu, no halo sai ba bolus, ai-farina sira ne&#8217;e nia ke&#8217;e iha sira nia toos rasik, dosi bolus ne&#8217;e nia sabor neb\u00e9 diferente, nia la hetan osan ruma, maib\u00e9 nia hakarak halo ida ne&#8217;e hodi ajuda deit fam\u00edlia uma laran.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ha&#8217;u gosta ko&#8217;alia ho ema hotu-hotu, ha&#8217;u moris mai, sempre halo buat ne&#8217;eb\u00e9 ha&#8217;u gosta no ha&#8217;u nia fam\u00edlia sira m\u00f3s apoiu ha&#8217;u, iha ami nia bairu, wainhira iha acara ruma mak ha&#8217;u laiha ne&#8217;e, fam\u00edlia sira sempre buka hau hodi partis\u00edpa, ha&#8217;u la konsegue eskola hotu tanba iha momentu ne&#8217;eba ha&#8217;u har\u00e9 av\u00f3 feto, no ha&#8217;u ho av\u00f3 feto hela mesak iha Atsabe, apa ho fam\u00edlia sira hotu mai hela iha Fatuquero, iha Railaku, entaun hakarak ka lakohi, ha&#8217;u tenke para eskola hodi har\u00e9 ha&#8217;u nia av\u00f3 feto, ha&#8217;u para eskola wainhira ha&#8217;u sei iha ensinu pre-sekund\u00e1ria,<\/em>&#8221; nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika liu tan, maske nia gosta halo servisu ka atividade feto nian maib\u00e9 nia nunka hetan deskriminasaun husi fam\u00edlia sira. Tanba nia nu&#8217;udar mane bo&#8217;ot, ne&#8217;eb\u00e9 sira respeita lo&#8221;os no iha sosiedade m\u00f3s la halo diskriminasaun ba nia. Bainhira iha festa ruma, ema barak gosta nia prezensa no nia gosta ajuda ema iha atividade sira hotu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Kuandu iha festa ruma, ema sempre gosta ha&#8217;u nia prezensa tanba ha&#8217;u ne&#8217;e mama dor, songe ten, no ha&#8217;u liga ema hotu, iha festa ruma ema sempre konvida ha&#8217;u ba tein no master of cerimony (MC), ha&#8217;u iha kolega Lesbian, Gay, Bisexual, Transjender(LGBT) ida ne&#8217;eb\u00e9 mak sempre MC iha eventu ka serimonia sira, maib\u00e9 se iha eventu ida nia mak MC entaun ha&#8217;u ba tein,&#8221; <\/em>Tenik nia<\/p>\n\n\n\n<p>Nia konta tuir, naran estimadu <em>&#8220;Bunda&#8221; ne&#8217;e hasai husi nia Tia rasik tanba \u00a0nia ajuda f\u00f3 partus ba nia Tia bainhira partus hela nia subrinho. &#8220;iha momentu ne&#8217;eb\u00e1, to&#8217;o ha&#8217;u nia komunidade tomak bolu ha&#8217;u ho naran ida ne&#8217;e, ema barak ne&#8217;eb\u00e9 rona ida ne&#8217;e sira d\u00favida no sira hakarak hatene se los mak &#8220;Bunda&#8221;ne&#8217;e, no sira dehan katak &#8220;Bunda&#8221; ne mak mana ida mama dor no sempre iha dapur&#8221;<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, Iha bairu laran, maluk sira tauk atu goza &nbsp;ka bully, tanba nia sempre dehan ba sira katak maske ho kondisaun hanesan feto maib\u00e9 nunka &nbsp;halo at ba ema ida nem viola ema seluk nia direitu, maib\u00e9 sempre ajuda&nbsp; fam\u00edlia sira, ho hahalok sira ne&#8217;e, dala ruma halo mane balun gosta fali.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ha&#8217;u iha doben mane ida, maib\u00e9 ha&#8217;u seidauk iha mehi atu forma fam\u00edlia ho nia, \u00a0Dala ruma ami nia kolega sira mai husi fatin seluk dehan nune \u201cBunda, ami sira ne moris tuir mane lolos, tanba s\u00e1 maka o moris fali hanesan ne&#8217;e? O sulan los ne&#8217;e? ha&#8217;u hat\u00e1n ba sira katak moris ne&#8217;e ema ida-idak nian, importante ita tenke respeita malu, suporta malu, atu moris hanusa, hatais hanusa ne&#8217;e ema ida-idak nian, ha&#8217;u gosta liu hatais kalsa luan, wainhira ba festa sira sempre bolu ha&#8217;u atu ba dansa pembukaan ho mane sira, ha&#8217;u prontu de&#8217;it,&#8221;<\/em> nia hateten.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e m\u00f3s &#8220;Bunda&#8221; rasik envolve iha grupu suku roupa nian, hanesan hena meza, pontu cruz no despiadu.<em> &#8220;Ha&#8217;u envolve iha grupu suku nian, foin hari&#8217;i iha fulan ida ne&#8217;e, ami suku hena hanesan hena meza, pontu cruz no despiadu, bele suku hanesan ne&#8217;e maib\u00e9 ha&#8217;u la uza vestidu, iha ami nia grupu ne&#8217;e ami hetan osan ami tabung de&#8217;it, to&#8217;o osan barak, no ami nia membru ne&#8217;eb\u00e9 mak presiza, bele foti osan, ema ida bele foti to&#8217;o $ 50 d\u00f3lar se ema sosa hena ne hotu, entaun bele simu osan bo&#8217;ot itoan, ami nia grupu ne kompostu husi ema 12, ha&#8217;u ho kolega Ken ami LGBT hotu mak iha inisiativa atu hari&#8217;i depois nia ba tiha D\u00edli, ha&#8217;u mak lidera, ami hari&#8217;i tiha mak ami envolve m\u00f3s feto nain 11, ha&#8217;u iha inisiativa atu hari&#8217;i grupu ne no konta ho ajuda husi ami nia chefe suku, nia mai enkoraja ha&#8217;u no ajuda atu kria grupu ne&#8217;e, grupu ne&#8217;e naran Marua, ha&#8217;u hanesan xefe no ha&#8217;u kontrola de&#8217;it&#8221;.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Aman husi &#8220;Bunda&#8221; David Xavier Amaral, konta, nia oan mane ne&#8217;e nia mak mane primeiru iha uma, maib\u00e9 h &nbsp;husi kiik to&#8217;o bo&#8217;ot&nbsp; nia hatudu ona hahalok hanesan feto husi ki&#8217;ik kedas. To&#8217;o agora nia alin sira forma hotu ona familia maib\u00e9 nia rasik mak lakoi forma familia.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ha&#8217;u nia oan <em>\u00a0&#8220;Bunda&#8221; desde sei ki&#8217;ik to&#8217;o nia tinan lima nia fu&#8217;uk\u00a0 la tesi no nia hatudu hahalok hanesan feto husi kiik to&#8217;o bo&#8217;ot, nia iha alin mane nain rua\u00a0 ne&#8217;eb\u00e9 mak\u00a0 forma ona\u00a0 fam\u00edlia, &#8220;Bunda&#8221; de&#8217;it mak seidauk iha hanoin atu\u00a0 forma fam\u00edlia tanba nia hakarak iha uma de&#8217;it ajuda\u00a0 fam\u00edlia iha uma laran hanesan tein, fase bikan, fase roupa ha&#8217;u nian, nia ama nian no nia alin feto sira nian,&#8221;<\/em> Bunda nia aman konta tuir.<\/p>\n\n\n\n<p>Aman husi &#8220;Bunda&#8221; hatutan tan katak, Babain viji\u00f1u sira konvida nia ba foru meza, tein halo modo, no MC, nia m\u00f3s envolve an iha grupu suku hena karik nia hetan osan ruma hodi nia ajuda fali nia alin mane sira nia oan nia la f\u00f3 mai ami tanba ema selu nia osan ki&#8217;ik hanesan $20&nbsp; dala ruma nia sosa mak sigaru ba nia apa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nu&#8217;udar aman David sempre suporta nia oan no husik nia oan livre hodi halo nia atividade no ajuda ema seluk, no sei hirus bainhira ema ruma bolu nia oan ho lia funa &#8220;panleru&#8221;, nia rasik la autoriza bunda atu forma fam\u00edlia ho mane, tanba mane ba la halo servisu uma laran.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ha&#8217;u hanesan aman ida ha&#8217;u suporta de&#8217;it no husik nia livre hodi ba ajuda ema seluk ka halo nia servisu, ha&#8217;u la hirus nia, ha&#8217;u nafatin hadomi nia tanba &#8220;Bunda&#8221; mak oan mane bo&#8217;ot iha uma laran, iha ami nia jerasaun iha tempu uluk ha&#8217;u nia tiu ida m\u00f3s halo nia hahalok hanesan feto entaun tiu ne&#8217;e la hola feto to ami halai ba ailaran iha tinan 1975 ema tiru mate nia, tanba ne&#8217;e ha&#8217;u rona ema ruma dehan ha&#8217;u nia oan panleru ne&#8217;e ha&#8217;u la gosta no hirus ema sira ne&#8217;e, karik iha futuru mak bunda hakarak forma fam\u00edlia ne&#8217;e ha&#8217;u hatan maib\u00e9 nia mak hola fali mane ne&#8217;e labele tanba mane ne&#8217;e mai la halo servisu uma laran karik nia hola feto ne&#8217;e di&#8217;ak liu tanba feto ne&#8217;e mai kaer servisu uma laran,&#8221; <\/em>dehan David<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Xefe Suku Fatuquero, Leoncia Trindade, hateten,&nbsp; iha ninia mandatu iha programa ida kona-ba ema ho LGBT, oinsa maka atu hele ajuda sira hodi dezenvolve sira nia atividade sira iha suku laran. Kona-ba halo diskriminasaun ba iha komunidade LGBT iha suku Fatuquero ne&#8217;e nia rasik seidauk rona&nbsp; maib\u00e9 ema seluk mak halo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-18441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18441"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18443,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18441\/revisions\/18443"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}