{"id":1904,"date":"2020-02-06T03:57:02","date_gmt":"2020-02-06T03:57:02","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=1904"},"modified":"2020-02-06T04:56:41","modified_gmt":"2020-02-06T04:56:41","slug":"orsamentu-duodesimo-sei-fo-impaktu-ba-iha-area-rural-no-numeru-dezempregu-sei-sae","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/02\/06\/orsamentu-duodesimo-sei-fo-impaktu-ba-iha-area-rural-no-numeru-dezempregu-sei-sae\/","title":{"rendered":"Orsamentu Duodesimo Sei Fo Impaktu Ba Iha Area Rural no Numeru Dezempregu Sei Sae"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Reportazen Zevonia Vieira\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u201cAmi halo konsulta ho ema matenek sira iha area ekonomia no dezenvolvimentu sira, no hare ba dadus sira ne\u2019ebe mak mosu, ami nota katak impase ida ne\u2019e fo duni desvantajen ba dezenvolvimentu tanba ho duadesimal laiha projetu foun ida mak lao, \u00a0OXFAM preokupa liu ba iha asesu ba merkadu, asesu agrikultor sira ba merkadu ne\u2019e sei labele akontese tanba duadesimal la loke oportunidade ba asumtu ida ne\u2019e\u201d. <\/strong><\/em><strong>Fernando da Costa<\/strong><\/p>\n<p>Impase politika sai preokupasaun ba povu ne\u2019ebe mak moris iha situasaun vulneravel liu feto sira iha rural no ema ho difiensia. \u00a0Bainhira Orsamentu Jeral Estadu [OJE] 2020 ne\u2019e hetan sumba iha Parlamentu Nasional. Situasaun ne\u2019e hamosu preokupasaun boot ba grupu marjinal sira.<\/p>\n<p>Situasuan ida ne\u2019e, OXFAM Timor-Lesta hatoo sira nia preokupasaun tanba sei fo desvantazen boot ba dezenvolvmentu.<\/p>\n<p>Bainhira jornalista Neon Metin konfirma karik OXFAM iha dadus relasiona ho problema social ne\u2019ebe akontese, tanba impaktu hosi impase ne\u2019e? ba Neon Metin, Partnerhsip &amp; Influencing Senior Manager, Fernand da Costa ne\u2019ebe nudar portavoz iha konferensia hatan katak, OXFAM antes \u00a0halo karta aberta, estabele taskforce kiik oan ida, bainhira Orsamentu Estadu sumba iha Parlamentu Nasional, taskforce ne\u2019e komesa halo servisu hodi akompanha situasaun ne\u2019ebe halao hela. \u00a0Hosi akompanhamentu sira ne\u2019e laos deit hare publikasaun sira iha media, \u00a0bainhira Prezidente da Republika hasoru malu ho partidu politiku, organizasaun sosiadade sivil no entidade sira seluk.<\/p>\n<p><em>\u201cAmi halo konsulta ho ema matenek sira iha area ekonomia no dezenvolvimentu sira, no hare ba dadus sira ne\u2019ebe mak mosu, ami nota katak impase ida ne\u2019e fo duni desvantajen ba dezenvolvimentu tanba ho duadesimal laiha projetu foun ida mak lao, \u00a0OXFAM preokupa liu ba iha asesu ba merkadu, asesu agrikultor sira ba merkadu ne\u2019e sei labele akontese tanba duadesimal la loke oportunidade ba asumtu ida ne\u2019e\u201d,<\/em> esplika Fernando liu hosi konferensia imprensa, 06\/02.<\/p>\n<p>Fernando nota katak enkonomia Timor ne\u2019e lidera hosi seitor publiku ho orsamentu governu nian, entaun servisu sira ne\u2019ebe hetan osan direitamente hosi governu, liu-liu projetu sira ne\u2019ebe hein governu mak fo projetu, ne\u2019e sei hetan impaktu, tanba se hanesan ne\u2019e signifika katak empregu aumenta, tanba sira labele emprega ema nafatin iha momentu ne\u2019ebe sira mos la hetan rendimentu.<\/p>\n<p><em>\u201cOXFAM laiha dadus konkreta ne\u2019ebe mak hatudu empregu atual \u00a0lolos, maibe hosi konsultasaun ne\u2019ebe mak halo no halo kalkulasaun simplis deit, se ita iha kompania ida mak fo servisu ba ema 10, tanba hosi kompania sira ne\u2019e la hetan projetu foun, entaun bele hamenus ema balun, entaun ema barak sei lakon sira nia serbisu, ne\u2019e laos dadus bazea ba peskiza ruma maibe ne\u2019e hanesan kalkulasaun deit\u201d,<\/em> esplika Fernandos.<\/p>\n<p>Tuir OXFAM nian observasaun katak situasuan agora ne\u2019e, \u00a0ba \u00a0orsamentu ne\u2019ebe gasta iha povu nia leet bele kiik liu, tanba rendimentu hosi ema sira ne\u2019ebe iha serbisu, sira mak \u00a0gasta no sosa povu nia sasan, ida ne\u2019e mak gasta ba povu no sira mos bele hetan oituan, maibe tanba impase ne\u2019e, ema sira ne\u2019ebe iha serbisu mos rai osan oituan. Ida nee mak ami hanoin katak fo desvantajen ba dezenvolvimentu.<\/p>\n<p><em>\u201cBainhira situasaun ne\u2019e lao, sira iha area rural ne\u2019ebe la asesu ba estrada ho diak, ne\u2019e sira hetan impaktu liutan tanba rendimentu menus liutan tanba kompra menus, sira mos labele ba faan sira nia sasan, tanba transporte ba la diak ne\u2019e sei fo efeitu boot liu. Efeitu boot liu tanba hare ba feto, ema ho difisiensia, feto sira iha area rurais, grupu ne\u2019ebe marjinal liu, ne\u2019ebe la dun hetan benefisiu, sira mak sei hetan impaktu boot liu no Oxfam iha preokupasaun makaas ba ida ne\u2019e\u201d,<\/em> esplika Fernando.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Zevonia Vieira\u00a0 \u201cAmi halo konsulta ho ema matenek sira iha area ekonomia no dezenvolvimentu sira, no hare ba dadus sira ne\u2019ebe mak mosu, ami nota katak impase ida ne\u2019e fo duni desvantajen ba dezenvolvimentu tanba ho duadesimal laiha projetu foun ida mak lao, \u00a0OXFAM preokupa liu ba iha asesu ba merkadu, asesu agrikultor sira [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1905,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-1904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1904"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1909,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1904\/revisions\/1909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}