{"id":19092,"date":"2024-08-30T12:17:22","date_gmt":"2024-08-30T03:17:22","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=19092"},"modified":"2024-08-31T10:25:14","modified_gmt":"2024-08-31T01:25:14","slug":"loron-referendum-signifika-povu-liuhosi-hadia-kualidade-edukasaun-saude-agrikultura-ambiente-no-tane-aas-kultura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/08\/30\/loron-referendum-signifika-povu-liuhosi-hadia-kualidade-edukasaun-saude-agrikultura-ambiente-no-tane-aas-kultura\/","title":{"rendered":"Loron Referendum: Signifika Povu Liuhosi Hadi\u2019a Kualidade Edukasaun, Sa\u00fade, Agrikultura, Ambiente no Tane aas Kultura"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Umbelina do Reis<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Selebrasaun loron konsulta Popular 30 Agostu ba dala 25 (1999-2024), juventude sira husu ba governu, atu ho s\u00e9riu hadi\u2019a povu nia moris hodi dignifika luta-na\u2019in sira nia sakrifisu mak halo durante okupasaun to\u2019o referendum\/konsulta popular iha tinan 1999. Presiza dignifika hodi hadi\u2019a povu nia moris liu hosi hadi\u2019a kualidade edukasaun, sa\u00fade no agrikultura. Presiza tau atensaun mos meiu ambiente. Hasa\u2019e mos kapasidade t\u00e9kniku joven nian liu hosi investe iha formasaun profisional hodi garante servisu iha futuru ba foinsa\u2019e sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Egidio dos Reis (24), hateten, referendum ne\u2019e hanesan opsaun ida atu ita hili hodi hakotu problema ruma, wainhira ita hili hakarak ka lakohi rejime ida ho ita nia razaun fundamental, nue\u2019e iha loron 30 fulan agostu 1999 Timor-Leste hala\u2019o ninia referendum hodi determina ninia destinu rasik iha futuru, tamba povu Timor-Leste hetan okupasaun husi invajores Indonesia hodi halo terus povu sira durante 24 anus. Prosesu referendum ou independensia nebe povu Timor-Leste hetan ne\u2019e liu husi kosar been, ran suli, lakon vida, hetan torturasaun no viol\u00e9nsia oioin mak determina ninia auto-determinasaun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Esperansa ba futuru nasaun nian, loron referendu ne\u2019e hanesan opsaun ida ne\u2019ebe mak pozitivu tebes ba povu Timor-Leste. Iha loron 30 fulan agosto 1999 timor-oan determina nia votus ba nia rai hodi sai husi konflitus invasores sira nia liman.\u00a0 Hanesan joven ohin loron ha\u2019u senti orgullu no privilengiu boot ida ba ha\u2019u nia rai tanba sira nia sakrifisiu mak ohin loron ita hetan ona independensia 25 anus.\u00a0 sai ona hanesan nasaun joven ida hodi kontinua dezenvolve no lori nia povu sai husi nakukun ba naroman&#8221;. <\/em>Dehan Egidio Neon Metin, iha Becora, Kinta-feira, 29\/08.<\/p>\n\n\n\n<p>Joven foinsa&#8217;e husu ba estadu, liu-liu ba lider resist\u00e9nsia sira presiza kria unidade no estabilidade ba iha rai ida ne\u2019e no hatudu ezemplu di\u2019ak ba jerasaun foun sira nune\u2019e bele&nbsp; banati tuir, tanba&nbsp; unidade la bele ho liafuan de\u2019it maib\u00e9 presiza ho asaun, nune\u2019e bele hametin relasaun lider sira nia hodi lori Timor ba futuru ne&#8217;eb\u00e9 nabilan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia rekomenda ba parte relevante, tenki tau prioridade ba seitor edukasaun tanba rai ida ne\u2019e atu ba oin presiza prepara rekurus ida ne\u2019ebe mak kualidade, atu garante rekursu nia kualidade iha futuru presiza dezenvolve uluk edukasaun hodi kria espasu ba joven sira atu bele aprende. Alein de ne&#8217;e governu presiza tau importasia ba seitor saude nia ekipamentus, hasa\u2019e kualidade rekursu umanu no ekipamentus saude nian, nune\u2019e sidadaun hotu-hotu bele ba hala&#8217;o tratamentu saude di\u2019ak iha ita nia rai rasik. Nune\u2019e mos governu tenki tau prioridade ba setor agrikultura tanba ita nia rai moos iha natar lubuk ida mak abandona tanba menus irigasaun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ohin loron Timor-Leste selebra loron referendu ba dala 25 ona, signifika rai ne&#8217;e sai hanesan nasaun joven ida lo-loos iha mundu internasional nia matan, maib\u00e9 povu barak mak seiduak senti Timor nia ukun-an lo-loos ne&#8217;e mak oins\u00e1? Tanba povu ai-leba nia oan kontinua terus no susar halerik ba bee-moos, edukasaun no saude. Povu kontinua mout iha promesa falsu nia laran, nune\u2019e ha\u2019u hanesan joven foinsae ida hakarak husu ba governu la bele bosok bei-beik povu iha tempu kampa\u00f1a nia laran hodi mai ho programa oi-oin hodi hada\u2019u povu nia konfiansa, to&#8217;o hetan tiha kargu haluhan imi nia promesa ne&#8217;ebe koalia momentu de kampai\u00f1a. Tanba ukun-an ida ne\u2019e kontribuisaun makas husi povu, estadu presiza dignifika povu hotu-hotu nia moris, nune\u2019e povu bele senti ukun-an ida ne\u2019e iha valor duni ba sira nia moris.&#8221;<\/em> Nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha Parte sorin Jufriana Da Cruz do Santos (21), hateten, loron konsulta popular ne&#8217;eb\u00e9 akontese iha 30 Agostu 1999 hanesan loron ist\u00f3riku ba Timor-oan sira tanba iha momentu ne&#8217;eba Timor-Leste vota hodi hetan independ\u00e9nsia hosi Indon\u00e9zia. Husi votasaun ida ne&#8217;e, maioria vota ba independ\u00e9nsia, ne\u2019e maka hah\u00fa prosesu ba Timor-Leste atu sai nasaun ida ne&#8217;eb\u00e9 independente lo-loos.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Esperansa ba futuru nu&#8217;udar joven foinsa&#8217;e, loron konsulta popular iha pontus 5, Soberania Nasion\u00e1l, loron Konsulta Popular hatudu vontade povu ba independ\u00e9nsia. Juventude bele kontinua luta ba soberania no dezenvolvimentu no dentidade nasion\u00e1l, juventude hetan inspirasaun husi loron ne&#8217;e atu valoriza kultura no identidade Timor-Leste nian. Partatisapaun motiva juventude atu envolve iha prosesu pol\u00edtiku no dezenvolvimentu sosiedade, paz no esstabilidade no juventude nia papel importante tebes ba iha desenvolvimentu sustent\u00e1vel no kontribui ba ekon\u00f3mia, edukasaun, no inovasaun hodi garante futuru<\/em>.&#8221; Dehan feto foinsa&#8217;e Jufriana ba Neon Metin, kinta-feira, 29\/08.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia rekomenda ba parte relevante, tenki tau prioridade ba setor edukasaun ne&#8217;eb\u00e9 kualidade no investe formasaun profesionais no teknika ba joven Timor-oan. Alen de ne&#8217;e oins\u00e1 f\u00f3 motiva ba joven sira bele proteje meiu ambiente hodi implementa pol\u00edtika ba sustentabilidade ambiental nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e, mos joven foinsa&#8217;e Natalino Soares Guteres (25) hateten, loron referendu ne&#8217;e hanesan prosesu ba demokrasia ida ne&#8217;eb\u00e9 maka bele fo oportunidade ba ema ou sidadaun sira atu hili ou vota ba opsaun sira ne&#8217;eb\u00e9 bele f\u00f3 vantajem ba sidadaun hotu, nune&#8217;e mos ligadu ba loron importante referendu Timor-Leste, hanesan loron ne&#8217;eb\u00e9 importante tebes ba povu Timor iha tinan 1999 atu bele deside destinu Timor-Leste nian ba independensia.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Hanesan joven ha&#8217;u nia esperansa ba futuru ligadu ba loron referendu nian, Timor-Leste presiza moris iha ambiente ne&#8217;eb\u00e9 hakmatek no dignu nune\u2019e povu ki&#8217;ik bele moris saudavel iha ita nia ambiente nasaun ne&#8217;e nian. Presiza tau atensaun seriu ba povu nia moris, setor ekonomia, saude, seguransa no polit\u00edka no sosial tanba povu maioria mak sei moris iha li\u00f1a pobreza.&#8221;<\/em> Nia espresa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Umbelina do Reis Selebrasaun loron konsulta Popular 30 Agostu ba dala 25 (1999-2024), juventude sira husu ba governu, atu ho s\u00e9riu hadi\u2019a povu nia moris hodi dignifika luta-na\u2019in sira nia sakrifisu mak halo durante okupasaun to\u2019o referendum\/konsulta popular iha tinan 1999. Presiza dignifika hodi hadi\u2019a povu nia moris liu hosi hadi\u2019a kualidade edukasaun, sa\u00fade [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19093,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-19092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19092"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19098,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19092\/revisions\/19098"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}