{"id":1910,"date":"2020-02-06T06:25:56","date_gmt":"2020-02-06T06:25:56","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=1910"},"modified":"2020-02-06T06:26:20","modified_gmt":"2020-02-06T06:26:20","slug":"grupu-marjinal-hanesan-feto-no-ema-ho-difisiensia-mak-sofre-liu-ba-iha-impase-politika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2020\/02\/06\/grupu-marjinal-hanesan-feto-no-ema-ho-difisiensia-mak-sofre-liu-ba-iha-impase-politika\/","title":{"rendered":"Grupu Marjinal Hanesan Feto no Ema Ho Difisiensia Mak Sofre Liu Ba Iha Impase Politika"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Reportazen Zevonia Vieira\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Situasaun politika rai laran, depois de Orsamentu Jeral Estadu [OJE] 2020, ne\u2019ebe sumba iha Parlamentu Nasional, sai diskusaun publiku tanba problema ne\u2019ebe akontese sei afeita ba moris ema barak nian, liu-liu grupu marjinal sira hanesan feto no ema ho difisiensia.<\/p>\n<p>Situasaun ida ne\u2019e bainhira OXFAM Timor-Leste halo konferensia imprensa hodi deklara ba prezidente da Repubika, katak situasaun ne\u2019e sei fo desvanzaten ba proses dezenvolvimentu rai laran, liu-liu ba grupu marjinal sira.<\/p>\n<p>Tuir OXFAM Timor-Leste nia vizaun katak Timor-Leste nudar pais ida mak goza prosperiodade no igualdade, iha ne\u2019ebe ema hotu feto no mane ativamente partisipa iha prosesu dezenvolvimentu hodi goza ba bem-estar ne\u2019ebe suli hosi prosesu dezenvolvimentu mezmu iha tempu krize.<\/p>\n<p>Bainhira jornalista Neon Metin husu relasiona ho relatoriu diversifikasaun ekonomika Timor-Leste katak maioria povu moris hosi agrikultura, karik impase ne\u2019e nia impaktu sei fo problema boot iha diversifikasaun ekonomika?<\/p>\n<p>Ba Neon Metin, OXFAM Partnership &amp; Influencing Senior Managerl, Fernando da Costa hanesan portavoz iha konferensia ne\u2019e hateten,<\/p>\n<p>OXFAM lansa nia relatoiru diversifikasaun ekonomika relatoriu ida ne\u2019e fo sai importansia konaba ekonomia inklusivu. OXFAM hare liu ba oinsa mak ekonomia ne\u2019ebe bele fo benefisiu ba ema sira ne\u2019ebe mak merese duni hetan tanba feto, ema ho difisiensia, sira ne\u2019ebe mak marjinal liu, sira ne\u2019e mak barak liu tama iha numeru kiak katak 42%, tuir dadus estatiska dehan kiak liu.<\/p>\n<p>Fernando hatutan ho situasaun ne\u2019ebe agora la dadauk, se sira uluk ne\u2019e kiak ho deit naton $1.90 cent kada loron, agora bele tun liutan no rendimentu ne\u2019e sei menus liutan.<\/p>\n<p><em>\u201cRefleksaun ne\u2019ebe halo hosi relatoriu ne\u2019e, lolos ami halo mos advokasia ba OJE 2020 nian, ami halo submisaun ba Parlamentu hodi hare situasaun ida ne\u2019e, ami foka ba asesu agrikultur nian ba merkadu, hodi nune\u2019e bele hasae sira nia rendimentu, ami foka ba \u00a0ema ho difisiensia nia asesu ba orsamentu ne\u2019ebe ba sira ho justu, ba sira nia edukasaun no empregu. Buat sira ne\u2019e hotu ami tau hanesan parte importante, ami mos inklui asumtu direitu ba rai nian, maibe ita hotu hatene orsamentu ne\u2019e sumba ona\u201d,\u00a0<\/em>esplika Fernando ba Neon Metin<\/p>\n<p>Neon Metin mos konfirma karik ne\u2019ebe mak sai vitima liu mak grupu feto vulneravel no ema ho difisiensia? Ba Neon Metin Fernando hatan, <em>\u201cita atu dehan ema hotu hetan sofre hosi impase ne\u2019e, maibe nivel sofre ne\u2019e diferente, ho nivel idak-idak, laos ema hotu sofre hanesan, ita labele dehan ita sira ne\u2019ebe serbisu sofre liu ema sira ne\u2019ebe la serbisu, se impase nee akontese, sira ne\u2019ebe la serbisu sofre liu, se sira ne\u2019e mak feto, ema sira ne\u2019e mak hela iha area rurais no ema ho difisiensia sira ne\u2019e sofre liu kompara ho ita sira ne\u2019e\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Tuir dadus hosi Disability Monograph hatudu katak numeru dezempregu ba ema ho difisiensia, hosi total populasaun 8,3%, ne\u2019ebe prefere liu ba foinsa\u2019e sira. 39% ema timoroan idade menus hosi tinan 20 \u00a0ema ho difisiensia ne\u2019ebe mak serbisu laiha.<\/p>\n<p>Menus hosi 5% feto ho idade 60 ba leten ho difisensia ne\u2019ebe uluk konsege eskola. Ba mane ho nia 13%. Kuaze \u00be mane ho difisiensia ho idade 60 ba leten nudar kaben nain. Timor-Leste iha nia populasaun menus hosi sidadaun 100 , ne\u2019ebe mak nudar ema ho difisiensia ne\u2019ebe hela iha organiasaun difisiente nian. 70% ema ho difisiensia ne\u2019ebe iha nia limitasaun fiziku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportazen Zevonia Vieira\u00a0 Situasaun politika rai laran, depois de Orsamentu Jeral Estadu [OJE] 2020, ne\u2019ebe sumba iha Parlamentu Nasional, sai diskusaun publiku tanba problema ne\u2019ebe akontese sei afeita ba moris ema barak nian, liu-liu grupu marjinal sira hanesan feto no ema ho difisiensia. Situasaun ida ne\u2019e bainhira OXFAM Timor-Leste halo konferensia imprensa hodi deklara ba [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1911,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-1910","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1910"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1912,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1910\/revisions\/1912"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}