{"id":19265,"date":"2024-09-12T16:45:40","date_gmt":"2024-09-12T07:45:40","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=19265"},"modified":"2024-09-12T21:35:55","modified_gmt":"2024-09-12T12:35:55","slug":"lixu-fatin-iha-tasi-tolu-kiik-la-sufisiente-ekipa-voluntariu-sira-esforsu-an-halo-fatin-sai-moos-fali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/09\/12\/lixu-fatin-iha-tasi-tolu-kiik-la-sufisiente-ekipa-voluntariu-sira-esforsu-an-halo-fatin-sai-moos-fali\/","title":{"rendered":"Lixu Fatin Iha Tasi Tolu Kiik La Sufisiente, Ekipa Voluntariu Sira Esforsu-an Halo Fatin Sai Moos Fali"},"content":{"rendered":"\n<p>Reportajen Juvinal Cabral dos Santos<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi ohin loron mai atividade voluntariu hodi limpeza foer ne\u2019eb\u00e9 mak horseik kalan misa, maibe peregrinu sira soe foer arbiru de\u2019it, dehan Sandra Ximenes husi Organizasaun Estudante Hadomi Natureza, Universidade Nasional Timor Lorosa\u2019e (UNTL), iha Tasi-Tolu ne\u2019eb\u00e9 halo limpeza hela 11\/09\/2024.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Estudante Hadomi Natureza ne\u2019e hateten, lixu ne\u2019e mosu tanba ema la iha konsensia nia mos observa katak realidade lixu fatin mak la sufisiente nune\u2019e labele hakumula hotu lixu sira iha laran hotu<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAgora ita koko para atu hamoos fali lixu sira ne\u2019eb\u00e9 mak iha hodi tau fali iha nia fatin, tanba ita mai fatin moos agora fila mos fatin tenke moos, dehan estudante voluntaria Sandra\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08-1024x576.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19268\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08-300x169.jpeg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08-768x432.jpeg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08-746x420.jpeg 746w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08-640x360.jpeg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08-681x383.jpeg 681w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.08.jpeg 1125w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Joven voluntario Sandra. [Foto: Juvinal | 11.09.2024]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Estudante Hadomi Natureza, Universidade Nasional Timor Lorosa\u2019e (UNTL) nia mos dehan ba Timoroan sira ne\u2019eb\u00e9 mai husi uma lori produtu hahan ruma labele soe iha espasu eventu ne\u2019e, maibe tenke konsiente katak mai fatin moos fila moos nune\u2019e han hotu tau lixu tau bolsu lori fila.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIta koalia kona ba produsaun lisu ne\u2019e mai husi fatores oioin Ida mak Ita koalia kona ba momentu eventuais Sira, Ida mak aumenta populasaun ne\u2019ebe mak liu husi eventu migrasaun katak ema muda husi fatin ida ba fatin seluk no hela ne\u2019eba tanba eventu ruma, dehan&nbsp; Joao Francisco Ruas Hornai husi Organizasaun Estudante Hadomi Natureza, Universidade Nasional Timor Lorosa\u2019e (UNTL), iha Tasi-Tolu ne\u2019eb\u00e9 halo limpeza hela, 11\/09\/202.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Estudante ne\u2019e hatutan liga ho&nbsp; nia fatin ne\u2019e rasik ema hotu hatene katak&nbsp;&nbsp; sua santidade Francisco mai iha ne\u2019e, hakumula ema hotu-hotu husi munisipiu mai peregrinu barak la iha konsensia lori&nbsp;&nbsp; lixu tau iha nia fatin<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"593\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53-1024x593.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19270\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53-1024x593.jpeg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53-300x174.jpeg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53-768x445.jpeg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53-725x420.jpeg 725w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53-640x371.jpeg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53-681x395.jpeg 681w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-20.58.53.jpeg 1125w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong><em>Joven voluntariu Jose Francisco. [Foto: Juvinal | 11.09.2024]<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHanesan estudante hadomi natureza sira ami preukupa lixu, tanba eventu sira hanesan ne\u2019e se Timoroan hotu-hotu mak konsiente katak ha\u2019u lori foer mai iha ne\u2019e, signifika katak ha\u2019u lori produtu laos foer hanesan bee, hahan Sira ne\u2019eb\u00e9 mak produs industria mai konsumu hotu tenke lori fila fali soe iha lixeiru, dehan Joao Francisco iha Tasi-Tolu.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir maioria Timoroan barak mak seidauk iha konsensia atu bele kuidadu ambiente katak, \u201cha\u2019u mai antes ne\u2019e fatin moos fila tenke moos, ida ne\u2019e mak seidauk\u201d ida ne\u2019e fanun sira nu\u2019udar juventude voluntariu ba hadomi natureza nune\u2019e sira ba halo limpeza atu nune\u2019e\u00a0 bele rekupera fila fali mantein fatin ne\u2019e moos hanesan antes ne\u2019e<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAmi hanesan Organizasaun voluntariu la iha komisaun Organizasaun ida mak konvida ami, ami hatene katak ami sarani, ami mos iha responsabilidade maske laos ami mak soe fo\u2019er, maibe ami tenta limpeza atu ajuda mos komisaun sira atu bele rekupera fali fatin. No ami nia dezeju ba kolega sira ne\u2019eb\u00e9 simu kaos voluntariu katoliku espera katak sira hotu-hotu ohin loron mai fali hamutuk ho kolega organizasaun voluntariu sira seluk hanesan juventude hadomi natureza, estudante hadomi natureza, no sira seluk atu bele hamos fali foer\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Estudante hadomi natureza ne\u2019e hateten sira ladeside loron hira mak hamoos hotu, maibe sira mantein limpeza ne\u2019e atu bele fatin ne\u2019e moos fila fali<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNu\u2019udar estudante no voluntariu ida ne\u2019eb\u00e9 mak ami bele kontribui hodi ami hamoos, ami limpeza nafatin\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos hato\u2019o mensagen ba Timoroan sira karik loron seluk interese atu partisipa iha eventu ruma presiza konsiente katak antes ba fatin refere moos lori hahan produtu sira konsumu karik foer ne\u2019e tenke lori fila.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cita dehan ita hadomi ita nia rai Timor-Leste ita tenke hahu kontribui ho asaun kikoan mak labele soe foer arbiru ne\u2019e, dehan estudante hadomi natureza UNTL\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan Frater Fanzelino Izaias Ximenes&nbsp; hanesan koodenador ekipa voluntariu katolika dehan sira nia ekipa kuaze rihun ida neen nulu resin, sira nia grupo ne\u2019e atu servisu ba Amo Papa nia vizita, molok mai sira hahu servisu ona<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"582\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-1024x582.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19271\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-1024x582.jpeg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-300x171.jpeg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-768x437.jpeg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-739x420.jpeg 739w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-640x364.jpeg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-681x387.jpeg 681w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45-1021x580.jpeg 1021w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-21.00.45.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong><em>Frater Fanzelino Izaias Ximenes. [Foto: Juvinal | 11.09.2024]<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDepois de vizita misa hotu fila ami nuudar voluntariu ami nafatin interese halao ami nia knaar haree lixu sira ne\u2019eb\u00e9 ema soe arbiru hela iha fatin santu ida ne\u2019e, ami nia knaar nuudar voluntariu ami nafatin mai servisu ami grupu boot ida ne\u2019e hotu-hotu servisu, no ami sei halo servisu ne\u2019e too hotu depois mak fahe malu, dehan Fanzelino iha limpeza fatin Tasi-Tolu, 11\/09.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e mos nia informa misa boot hanesan horseik loloos ema hotu iha vontade rasik tenke aprende oinsa tau lixu iha nia fatin, atu nune\u2019e rai Timor ne\u2019e moos nafatin bele fo ezemplu mos ba ema seluk<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDala barak ita la hanoin too ne\u2019eba&nbsp; ita soe lixu arbiru de\u2019it, ne\u2019e mak ita ninian kostume maibe ha\u2019u fiar katak eventu ne\u2019eb\u00e9 ami hatudu ema hotu bele banati tuir sira bele aprende oinsa tau lixu iha nia fatin\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos preukupa lixu fatin ne\u2019eb\u00e9 la sufisiente atu tau fo\u2019er ne\u2019e mak ema soe arbiru, maibe ho hanoin ida ne\u2019e nia hakrak hatoo mensagen ba ekipa ne\u2019eb\u00e9 prepara lixu fatin pelumenus tau lixu fatin ne\u2019eb\u00e9 boot nune\u2019e natoon ba lixu<\/p>\n\n\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Lixu sira namkari iha Tasi Tolu. [Foto: Juvinal | 11.09.2024]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tanba lixu fatin ne\u2019eb\u00e9 naton&nbsp; kikoan de\u2019it ne\u2019e labele hakumula lixu sira ne\u2019e ho nune\u2019e sira ho inisiativa sevisu no sira buka rasik plastiku hodi sira hamoos hakarak atu moos fila fali hanesan antes Amu Papa mai ne\u2019e<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir observasaun iha mos komunidade balun hela besik ida-idak hamoos lixu sira ne\u2019eb\u00e9 peregrinu sira soe namkari, husi Tasi-Tolu too iha Raikotu komunidade, joven no labarik sira hamoos tuir lixu sira iha estrada.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Juvinal Cabral dos Santos \u201cAmi ohin loron mai atividade voluntariu hodi limpeza foer ne\u2019eb\u00e9 mak horseik kalan misa, maibe peregrinu sira soe foer arbiru de\u2019it, dehan Sandra Ximenes husi Organizasaun Estudante Hadomi Natureza, Universidade Nasional Timor Lorosa\u2019e (UNTL), iha Tasi-Tolu ne\u2019eb\u00e9 halo limpeza hela 11\/09\/2024.\u201d Estudante Hadomi Natureza ne\u2019e hateten, lixu ne\u2019e mosu tanba [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19267,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-19265","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meio-ambiente"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19265"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19291,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19265\/revisions\/19291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}