{"id":19838,"date":"2024-11-28T18:11:50","date_gmt":"2024-11-28T09:11:50","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=19838"},"modified":"2024-11-28T18:11:51","modified_gmt":"2024-11-28T09:11:51","slug":"kampana-16-ativizmu-kontra-violensia-hasoru-feto-fokupers-husu-publiku-hodi-evita-halo-violensia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/11\/28\/kampana-16-ativizmu-kontra-violensia-hasoru-feto-fokupers-husu-publiku-hodi-evita-halo-violensia\/","title":{"rendered":"Kampa\u00f1a 16 Ativizmu Kontra Viol\u00e9nsia Hasoru Feto, FOKUPERS\u00a0 Husu \u00a0P\u00fabliku Hodi Evita Halo Viol\u00e9nsia"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>\u00a0Reportajen Joanina Casamiro<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kampa\u00f1a Loron 16 Ativizmu Kontra Viol\u00e9nsia Hasoru Feto, Forum Komunikasaun ba Feto Timor-Leste (FOKUPERS), &nbsp;rejista kazu violensia domestika total 557 hasoru fen 301, kazu violensia seksual hasoru feto no labarik-feto hamutuk 256, nune&#8217;e husu ba publiku atu servisu hamutuk hodi evita Viol\u00e9nsia Bazeia Jeneru &#8220;Hamutuk hodi halo Mudansa&#8221; Chega! ba Viol\u00e9nsia Hasoru Feto no Labarik-feto.<\/p>\n\n\n\n<p>Portavoz, Lucia Fatima da Silva hatete, viol\u00e9nsia ba Feto kontinua buras okupasaun hotu, no kanek sira seidauk maran kanek sira seluk mosu tan. Feto nafat\u0131n sai vitima ba violensia. Tuir &nbsp;relat\u00f3riu CNC rejista feto liu atus ualu (800) hetan ona violasaun seksual durante tempu okupasaun iha tinan 1975-1999, dpois ukun-a&#8217;an. Situasaun viol\u00e9nsia sei kontinua hafalun feto no no labarik-feto nia moris, &nbsp;33% feto ho idade 15-49 esperiensia ona viol\u00ebnsia hosi sira-nia parseriu moris, signifika feto na&#8217;in 1 entre na&#8217;in 3 hetan viol\u00e9nsia iha nia moris.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Viol\u00e9nsia la&#8217;os de&#8217;it akontese ba feto adultu, maibe feto hasoru viol\u00e9nsia hahu kedas husi bainhira sei labarik. Iha dadus DHS hatudu mos 66% feto hetan ona esperiensia abuzu fiziku, no 24% feto hetan esperiensia abuzu seksual bainhira sei labarik. Organizasaun fornesedor servisu asistensia ba feto no Labarik-feto sira, inklui polisia VPU-loron-loron simu keixa no f\u00f3 asistensia ba feto no labarik-feto sira ne\u02bceb\u00e9 sai v\u00edtima ba viol\u00e9nsia bazeia ba j\u00e9neru&#8221;, &nbsp;dehan Portavoz, Lucia Fatima da Silva, iha fatin Fokupers farol 27\/24.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan iha Tinan 5 nia laran, Fokupers rejista total kazu 557 violensia dom\u00e9stika hasoru fen no 301 kazu violensia seksual hasoru feto no labarik-feto. Durante tinan 5 nia laran, Feto na&#8217;in 5 mate tan viol\u00e9nsia dom\u00e9stika husi laen no labarik-feto ida mate, &nbsp;tanba violensia seksual no violensia fiziku iha uma laran. Viol\u00e9nala hasoru feto no labarik-feto kontinua a&#8217;as retratu sira ne&#8217;e hatudu mos situasaun problema sosial boot ne&#8217;eb\u00e9 todan iha feto nia moris.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Iha ambitu kampa\u00f1a loron 16 ativizmu kontra viol\u00e9nsia hasoru feto no labarik-feto, Fokupers bolu nafatin ema hotu nia atensaun atu hamutuk halo mudansa ba Timor-Leste ida ne&#8217;eb\u00e9 hakribi violensia hasoru feto no labarik-feto. Ema hotu tenke iha responsabilidade hodi halo asaun ki&#8217;ik ne&#8217;eb\u00e9 bele kontribui ba Paz iha familia, sosiedade no nasaun hodi hatete no halo hamutuk mudansa&#8221;, nia informa.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan mudansa presiza liuhusi muda liafuan, atetude no hahalok ne\u02bceb\u00e9 suporta viol\u00e9nsia hamutuk ba mudansa kumpri vitima sira-nia direitu, hodi asegura vitima sira hodi asesu lalais no adekuadu ba servisu rekuperasaun, kompa\u00f1amentu legal no justisa. Hapara impunidade, ejize responsabilidade ba autor viol\u00e9nsia sira hamutuk ba mudansa estabelese toler\u00e1nsia zero ba viol\u00e9nsia hasoru feto no labarik-feto sira. Halo investimentu ho seriedade iha pervensaun no responde sedu ba viol\u00e9nsia, feto moris laiha diskrimasaun no viol\u00e9nsia mak sei kontribui ba familia nia haksolok no saudavel komunidade no sosiedade moris iha armonia no dame&nbsp; hatudu loloos fiar ne&#8217;eb\u00e9 sai kultura hamenus taxa mortalidade inan ne\u02bceb\u00e9 la&#8217;os kauza husi moras loloos no hamenus gastus orsamentu estadu ba tratamentu sa\u00fade.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan, Prezidente Board Fokupers, Maria Domingas F. Alv\u00e9s, hatutan realidade iha mundu prinsipalmente iha Timor ne&#8217;e la akontese Fokupers halo buat barak ona Fokupers servisu hamutuk ho organizasaun Xefe Suco sira to&#8217;o&nbsp; ohin katak iha fatin tolu 3, ne&#8217;eb\u00e9&nbsp; Viol\u00e9nsia barak liu mak, Laclo, Ermera, Suai, depois iha Liquisa, Bobonaro, nomos iha Viqueque Kararas.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;lta nia atetude sira hanesan ne&#8217;e, &nbsp;sei la hapara kontinua nafatin tanba kazu, faktor barak la&#8217;os&nbsp; ema gosta atu baku malu, la&#8217;os tan Fen ho Laen de&#8217;it maibe tanba hare mos ba Ekonomia, la iha servisu, la iha paseinsia ba malu. Fokupers triste tanba uluk feto mane labarik&nbsp; hamutuk hodi luta ba ukun rasik-a&#8217;an agora sai tiha soseidade feto no labarik mak sai vitima nafatin,&nbsp; mane mak iha fali kolonialista ema ukun nain sira nia fatin. 557 kazu ne&#8217;eb\u00e9 Fokupers hetan ne&#8217;e hanesan ema mai f\u00f3 hatene ka informa, seidauk tan sira ne&#8217;eb\u00e9 iha uma loron-loron akontese maibe ema la informa&#8221;, nia salenta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Reportajen Joanina Casamiro Kampa\u00f1a Loron 16 Ativizmu Kontra Viol\u00e9nsia Hasoru Feto, Forum Komunikasaun ba Feto Timor-Leste (FOKUPERS), &nbsp;rejista kazu violensia domestika total 557 hasoru fen 301, kazu violensia seksual hasoru feto no labarik-feto hamutuk 256, nune&#8217;e husu ba publiku atu servisu hamutuk hodi evita Viol\u00e9nsia Bazeia Jeneru &#8220;Hamutuk hodi halo Mudansa&#8221; Chega! ba Viol\u00e9nsia Hasoru [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19839,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-19838","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19838"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19841,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19838\/revisions\/19841"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}