{"id":19957,"date":"2024-12-15T22:05:09","date_gmt":"2024-12-15T13:05:09","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=19957"},"modified":"2024-12-15T22:05:39","modified_gmt":"2024-12-15T13:05:39","slug":"pdhj-se-estadu-halo-tratamentu-ba-professional-saude-ho-dignu-sira-sei-hakruk-ba-regra-labele-limite-ema-nia-diretu-umanu-atu-serbisu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2024\/12\/15\/pdhj-se-estadu-halo-tratamentu-ba-professional-saude-ho-dignu-sira-sei-hakruk-ba-regra-labele-limite-ema-nia-diretu-umanu-atu-serbisu\/","title":{"rendered":"PDHJ: Se Estadu Halo Tratamentu Ba Professional Saude Ho Dignu, Sira Sei Hakruk Ba Regra, Labele Limite Ema nia Diretu Umanu Atu Serbisu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Zevonia &amp; David<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cBainhira ita nia kondisaun estadu halo tratamentu ba professional sa\u00fade sira ne\u2019e ho dignu no diak, hau hanoin impozisaun no regra saida deit sei hakruk ba ida ne\u2019e. Impozisaun regra ne\u2019e labele limite ema nia direitu umanu, katak direitu atu serbisu, direitu atu halo pratika\u201d, <\/em>Provedor Virgilio <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Relasiona ho karta sirkul\u00e1r ne\u2019ebe fo sai husi Ministeriu Saude, konaba bandu profesional saude no m\u00e9diku sira ne\u2019ebe hala\u2019o serbisu nudar funsion\u00e1riu p\u00fabliku iha ospit\u00e1l, atu labele halo serbisu iha kl\u00ednika privadu sira, hamosu pol\u00e9mika ka preokupasaun ba professional sa\u00fade sira, nune iha loron 14 Dezembru 2024, Assosiasaun Mediku organiza semin\u00e1riu nasion\u00e1l ho t\u00f3piku <strong>Implementasaun regime kareira dos professional sa\u00fade, iha kontestu estadu de direitu demokr\u00e1tiku\u201d,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ho asuntu ida ne\u2019e iha entrevista ho Neon Metin, Provedor Direitu Umanus no Justisa, Virgilio da Silva Guterres ne\u2019ebe mos sai orador iha semin\u00e1riu ne\u2019e rekomenda ba governu, liu-liu Ministeriu Saude tetu didiak situasaun ne\u2019ebe agora mosu relasiona ho sirkul\u00e1r ne\u2019ebe sai, ikus mai la prejudika presepsaun p\u00fabliku iha setor sa\u00fade, tanba presepasaun p\u00fabliku ba setor sa\u00fade, p\u00fabliku depende ba oins\u00e1 tratamentu professional m\u00e9diku sira, \u201cbainhira ita halo tratamentu diak ba sira. Ne\u2019e haforsa ita nia presepsaun sa\u00fade ba p\u00fabliku.\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan presijza halo dialogu ho assosiasaun mediku sira, atu rona liu-liu konaba implementasaun dekretu lei ne\u2019ebe sai refer\u00e9nsia ba Ministra hodi halo sirkul\u00e1r ne\u2019e, maibe hatete katak iha artigu balun iha laran ne\u2019ebe to agora sedauk aplika konaba progresaun no promosaun.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBainhira ita nia kondisaun estadu halo tratamentu ba professional sa\u00fade sira ne\u2019e ho dignu no diak, hau hanoin impozisaun no regra saida deit sei hakruk ba ida ne\u2019e. Impozisaun regra ne\u2019e labele limite ema nia direitu umanu, katak direitu atu serbisu, direitu atu halo pratika\u201d, <\/em>Provedor Virgilio haforsa liut\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia mos enkoraza m\u00e9diku sira, professional sira ne\u2019ebe afetadu ba desizaun Ministeriu nian, liu-liu sirkular ne\u2019e, atu labele nonok tenke ko\u2019alia, labele tauk.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAmi espera katak autoridade sira la bandu, ita nia sidadaun ka funsion\u00e1riu p\u00fabliku atu koalia sira nia direitu. Se lei funsaun p\u00fabliku koalia konaba limite ema atu koalia konaba asuntu profisaun, maibe lei la bandu ema atu ezije ema nia direitu, kuandu lei ne\u2019e viola ema nia direitu entaun tenke koalia\u201d, <\/em>Provedor konklui.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune mos Prezidente Komisaun ba Seminariu ne\u2019e, Dr. Rui Araujo hatan ba Neon Metin nia perguntas relasiona ho karta sirkul\u00e1r ne\u2019e bele limita set\u00f3r privadu ka kl\u00ednika privadu, atu halo tratamentu ba pasiente sira ne\u2019ebe iha prefer\u00e9nsia atu halo konsulta iha kl\u00edniku privadu sira?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19958\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-300x225.jpg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-768x576.jpg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-560x420.jpg 560w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-80x60.jpg 80w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-100x75.jpg 100w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-180x135.jpg 180w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-238x178.jpg 238w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-640x480.jpg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui-681x511.jpg 681w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/rui.jpg 1333w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong><em>Dr. Rui Araujo halo entrevista ho jornalista sira. [Foto: Zevonia | 14.12.2024]<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Rui hatan katak efeitu husi sirkul\u00e1r ne\u2019ebe bandu mediku, enfermeiru, parteira no professional saude sira seluk, wainhira Minist\u00e9riu Saude bandu professional sa\u00fade sira ne\u2019e atu ezerse profisaun iha privadu, signifika ospit\u00e1l no kl\u00ednika privada sira iha opsaun ida deit, rekruta ka fo serbisu ba sira ne\u2019ebe laos funsion\u00e1riu p\u00fabliku.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cM\u00e9diku sira ne\u2019ebe laos fungsionariu p\u00fabliku ne\u2019e iha duni, maibe oituan deit. Ita mos hatene katak sidadaun barak ne\u2019ebe iha prefer\u00e9nsia, sira prefere ba klinika privada, duke ba hein kleur iha ospital publiku, no ida ne\u2019e direitu ida. Wainhira Minist\u00e9riu limita professional atu halo ezers\u00edsiu iha privadu, signifika halo menus ona opsaun ba ita nia populasaun\u201d<\/em>, esplika Dr. Rui ba Neon Metin.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan katak maioria m\u00e9diku espesialita halo serbisu iha estadu, se sira labele halo konsulta iha kl\u00ednika privadu, signifika populasaun ne\u2019ebe prefere atu halo konsulta lorokraik labele asesu signifika, hotu-hotu tenke ba estadu. Implikasaun seluk se klinika privadu la loke ho limitasaun ida ne\u2019e, signifika todan sira ba asist\u00e9nsia tenke ba hotu p\u00fabliku, tuir loloos ne\u2019e bainhira privadu loke, nia halo menus ona todan balun husi p\u00fabliku nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e mak nia dehan problema ne\u2019e mak hamosu preokupasaun laos deit tanba osan , maibe konaba mos kondisaun serbisu, bainhira professional sa\u00fade ida iha ospit\u00e1l laiha kondisaun serbisu, &nbsp;mak iha setor privadu hamosu kondisaun, tanba sa nia labele halo serbisu iha ne\u2019eba iha fora de traballu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cita nia ekonomia ne\u2019e merkadu livre, portantu oferta ka supply ne\u2019ebe mosu, ne\u2019e tanba iha demand. Pais sira ne\u2019ebe adopta prins\u00edpiu merkadu livre, normalmente set\u00f3r privadu sempre avansadu liu, tanba nia investimentu diak liu, nia jestaun diak liu entaun nia fasilidade diak liu. Agora sei governu hare katak setor privadu kompete fali ho governu, hau hanoin ne\u2019e vizaun ne\u2019ebe salah tanba demokrasia iha merkadu livre, ita tenke loke oportunidade ne\u2019e hotu\u201d,<\/em> esplika eis Ministru Saude<\/p>\n\n\n\n<p>Nune Dr. Rui fo solusaun ba governu katak, &nbsp;laos limite maibe presiza investe liut\u00e1n iha ekipamentus, fasilidade hodi nune\u2019e bele loke oportunidade diak liut\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Hatan ba perguntas seluk konaba karik iha dekretu lei seluk, &nbsp;ne\u2019ebe garante mediku profesional sira atu halo serbisu iha klinika privadu?<\/p>\n\n\n\n<p>Ba Neon Metin Dr. Rui hatan iha dekretu lei ida konaba ezersijiu konaba profisaun saude, ne\u2019e konaba fo lisensa, porezemplu hau hotu iha fakuldade medisina, depois hau fo konsulta ba ita boot, hau tenke iha lisensa.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha dekretu lei la dehan ema ne\u2019ebe iha lisensa labele halo serbisu iha klinika privadu, iha tan dekretu lei seluk, bolu Unidade Privada de Saude, nee&nbsp; regula oinsa atu hari klinika, oinsa atu harii maternidade. Iha dekretu lei ne\u2019e mos la hateten klinika privada sira labele kontrata mediku funsinariu publiku. So dekretu lei ne\u2019ebe foin dadauk sirkula ne\u2019e mak hateten funsionariu publiku labele halo serbisu dupla, maibe ninia interpretasaun ne\u2019e la hanesan.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00abInterpretasaun ne\u2019ebe juridiku sira uluk halo nee hateten konseitu xavi ne\u2019e mak akumulasaun de funsaun no inkompatibilidade, akumulasaun de funsaun ne\u2019e signfika termu ida, se ita halo buat ida iha oras hanesan. Jurista balun nia interpretasaun dehan bainhira mediku ida serbisu iha privadu laos serbisu iha oras estadu nian ne\u2019e laos akumulasaun. Entaun numeru 2 iha artigu 31 nee hateten la bandu, nia so bandu bainhira iha akumulasaun\u00bb, <\/em>dehan Dr. Rui.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha abertura ba seminariu refere, Vise Primeiru Ministru, Ministru Koordenador Assuntos Sociais, Ministru&nbsp;Desenvolvimento Rural e Habitasaun Komunit\u00e1ria,&nbsp; Mariano Assanami Sabino hateten iha&nbsp; Konstituisaun RDTL dehan ema ida labele iha dupla serbisu, para simu osan estadu nian dupla,&nbsp; maib\u00e9 Konstituisaun mos la bandu kuandu iha ona oras ne&#8217;ebe&nbsp; liu serbisu&nbsp; nian, ema hotu livre hanesan sidadaun hodi hala&#8217;o serbisu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19959\" srcset=\"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-560x420.jpg 560w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-80x60.jpg 80w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-100x75.jpg 100w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-180x135.jpg 180w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-238x178.jpg 238w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-640x480.jpg 640w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1-681x511.jpg 681w, https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Asanami-1.jpg 1333w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Vise Primeiru Ministru, Ministru Koordenador Assuntos Sociais, Ministru\u00a0Desenvolvimento Rural e Habitasaun Komunit\u00e1ria,\u00a0 Mariano Assanami Sabino<\/em>. [Foto: Zevonia | 14.12.2024]\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e Assaname dehan &nbsp;profision\u00e1l saude sira, tenke tur hodi haree duni diagnosa, lei sira ne&#8217;ebe maka iha, ho sira nia esperiensia duni, ho sira nia dezafiu sira hasoru. Tanba ne\u2019e governante hakarak&nbsp; tur hamutuk hodi halo diskusaun ho Profisionais sa\u00fade para hadi&#8217;a sa\u00fade. No haree mos Funsion\u00e1riu Publiku sira ne&#8217;eb\u00e9&nbsp; serbisu keleur ona maib\u00e9 ho sal\u00e1riu ne&#8217;ebe maka ki&#8217;ik, governu&nbsp; presiza hadi&#8217;a ida ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Nu&#8217;udar governante ita hakarak f\u00f3, ita hakarak tur para diskuti, ita hakarak rona malu para hadi&#8217;a sa\u00fade ne&#8217;e, iha responsabilidade\u00a0 sira iha ne&#8217;e, maib\u00e9 kuandu sira asume\u00a0 iha difikuldade ba sira para atu implementa loloos. Tanba ne\u2019e, ha&#8217;u hanoin tempu ona para ita atu ko\u2019alia tanba 20 ital anos ita ukun-an,\u00a0 atu halo loloos saida maka ita interpreta ba regime espesi\u00e1l, regime kareira no ba lei sira ne&#8217;ebe Funsaun Publiku implementa\u201d,<\/em> dehan Assanami<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Zevonia &amp; David \u201cBainhira ita nia kondisaun estadu halo tratamentu ba professional sa\u00fade sira ne\u2019e ho dignu no diak, hau hanoin impozisaun no regra saida deit sei hakruk ba ida ne\u2019e. Impozisaun regra ne\u2019e labele limite ema nia direitu umanu, katak direitu atu serbisu, direitu atu halo pratika\u201d, Provedor Virgilio Relasiona ho karta sirkul\u00e1r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19960,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[64],"tags":[],"class_list":["post-19957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saude"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19957"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19957\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19963,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19957\/revisions\/19963"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}