{"id":20255,"date":"2025-02-21T22:22:13","date_gmt":"2025-02-21T13:22:13","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20255"},"modified":"2025-02-21T22:22:16","modified_gmt":"2025-02-21T13:22:16","slug":"cnc-ip-ohin-asina-akordu-ho-asseppol-no-avkp-hodi-apoiu-vitima-sira-iha-konflitu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/02\/21\/cnc-ip-ohin-asina-akordu-ho-asseppol-no-avkp-hodi-apoiu-vitima-sira-iha-konflitu\/","title":{"rendered":"CNC.IP Ohin Asina Akordu ho ASSEPPOL no AVKP hodi Apoiu Vitima Sira Iha Konflitu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Reportajen David Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Centru Nasion\u00e1l chega, Institutu Publiku (CNC.IP)&nbsp; ohin asina nota entendementu ho Asosiasaun Vitima Konflitu Politiku 1974-1999 (AVKP)&nbsp; no Asosiasaun Eis Prizoneiru Politiku (ASSEPPOL)&nbsp; hodi apoiu ba Vitima sira ne&#8217;eb\u00e9 mak iha hela kondisaun ne&#8217;eb\u00e9 mak presiza apoiu finanseiru apoiu oins\u00e1 atu tratamentu ba sira-nia sa\u00fade.<\/p>\n\n\n\n<p>Diret\u00f3r Ezekutivu Centru Nasion\u00e1l chega, Institutu Publiku (CNC.IP) Hugo Maria Fernandes hateten,&nbsp; Ohin CNC.IP selebra nota entendementu entre&nbsp; asosiasaun eis prizioneuru pol\u00edtiku ASSEPOL no m\u00f3s asosiasaun v\u00edtima konflitu politiku, &nbsp;hodi kontinua servisu hamutuk iha implementasaun programa sira ne&#8217;eb\u00e9 mak entidade tolu ne&#8217;e halo hodi implementa primeiru planu estratejiku husi kada instituisaun no m\u00f3s planu no programa anu\u00e1l sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, nota entendementu ida-ne&#8217;e, primeiru foku kona-ba fortalesimentu Instituisional , hah\u00fa kedas CNC harii iha 2017 to&#8217;o agora CNC kontinua halo parseria ho ASSEPOL ho asosiasaun v\u00edtima hodi oins\u00e1 tulun malu hodi hametin liut\u00e1n kapasidade instituisaun, kapasidade instituisaun ne&#8217;e kabe ba instituisaun tolu ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;CNC rasik oins\u00e1 mak liuhusi parseria ne&#8217;e bele aprende oins\u00e1 mak lalaok servisu iha terrenu maib\u00e9 m\u00f3s iha oportunidade hanesan oins\u00e1 mak implementa Programa sira ne&#8217;eb\u00e9 mak entre instituisaun tolu ne&#8217;e iha relasaun ba malu, &nbsp;kapasidade Instituisional iha ambitu ida-ne&#8217;e liuhusi apoiu finansiamentu ne&#8217;eb\u00e9 mak CNC sei atribui ba iha ASSEPOL ho asosiasaun v\u00edtima konflitu, ba tinan-tinan,&#8221; Deham Diret\u00f3r Ezekutivu CNC.IP, Hugo iha salaun CNC Valide, Dili,&nbsp; Sexta 21\/02.<\/p>\n\n\n\n<p>No nota entendementu ida-ne&#8217;e ba tinan tolu, maib\u00e9 ho nota entendementu ida-ne&#8217;e CNC atribui primeiru apoiu finanseiru la&#8217;\u00f3s hotu kedas , balun de&#8217;it tanba organizasaun rua ne&#8217;e m\u00f3s iha parseiru seluk, ne&#8217;eb\u00e9 mak sei fo apoiu m\u00f3s finanseiru. Apoiu finanseiru ne&#8217;e atu asosiaun rua ne&#8217;e bele hala&#8217;o sira-nia atividade.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Segundu &nbsp;asosiaun rua ne&#8217;e m\u00f3s halo sira-nia edifisiu iha ne&#8217;e, ita m\u00f3s fasilita espasu ba servisu,&nbsp; apoiu t\u00e9kniku seluk espasu ba iha servisu , Edifisiu, eletrisidade, fasilidade sira ne&#8217;eb\u00e9 mak bele uza hodi hala&#8217;o atividade asosiaun rua ne&#8217;e nia iha compaun ida-ne&#8217;e,&#8221; Nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika liu tan oins\u00e1 programa sira ne&#8217;eb\u00e9 mak asosiasaun rua ne&#8217;e halo ne&#8217;e alinea m\u00f3s ho programa CNC nia, iha ambitu ida-ne&#8217;e CNC foku mak liuliu atu apoiu asosiaun rua ne&#8217;e iha sira-nia servisu sira dokumentasaun mem\u00f3ria.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ita hotu hatene ASSEPOL foku ba oins\u00e1 dokumenta mem\u00f3ria eis prizioneurus politiku sira durante ita-nia periodu konflitu, oins\u00e1 mak dokumenta halo didiak arkiva halo didiak depois halo dokumentus ne&#8217;e bele asesivel. Nune&#8217;e m\u00f3s ba asosiaun v\u00edtima , sira haree ba v\u00edtima jer\u00e1l liu-liu v\u00edtima ba konflitu politiku la&#8217;\u00f3s v\u00edtima sira ne&#8217;eb\u00e9 depois de ukun rasik an lae. Maib\u00e9 v\u00edtima iha periodu konflitu politiku hah\u00fa iha 1974 to&#8217;o 1999,&#8221; Tenik nia.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, apoiu ba asosiaun rua ne&#8217;e m\u00f3s oins\u00e1 sira bele halo servisu dokumentasaun , halo servisu fo apoiu ba v\u00edtima sira ne&#8217;eb\u00e9 mak iha hela kondisaun ne&#8217;eb\u00e9 mak presiza apoiu finanseiru apoiu oins\u00e1 atu tratamentu ba sira-nia sa\u00fade, para depois bele fo resposta ba saida mak mandatu ne&#8217;eb\u00e9 mak CNC hetan husi dekretu lei&nbsp; 48\/2016.<\/p>\n\n\n\n<p>Durasaun nota entendementu ne&#8217;e ba tinan tolu, depois sei kontinua fali ho asina akordu servisu hamutuk, akordu servisu hamutuk ne&#8217;e mak sei deskreve detallu liut\u00e1n apoiu ne&#8217;eb\u00e9 fo ne&#8217;e atu halo saida. No apoiu osan hira CNC sei haree fila fali tanba&nbsp; orsan ne\u2019e mai husi orsamentu Jeral estadu nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e nu&#8217;ud\u00e1r estadu demokr\u00e1tiku Timor-Leste &nbsp;iha obrigasaun atu tau matan ba v\u00edtima funu nia, tanba iha &nbsp;ratifikasaun konvensaun barbarak ona,&nbsp; obrigasaun estadu nia atu tau matan ba sira, tanba sei iha auzensia husi lei reparasaun entaun apoiu sira-ne&#8217;e sei tulun eis prizioneirus politiku sira, v\u00edtima konflitu politiku sira oins\u00e1 mak sira bele sobrevive . Sira liu tiha ona terus naruk durante tempu konflitu nia maib\u00e9 to&#8217;o agora balun sei iha kondisaun ne&#8217;eb\u00e9 mak seidauk bele sobrevive.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan, Diret\u00f3r Ezekutivu Asosiasaun&nbsp;&nbsp; eis prizioneiru pol\u00edtiku, (ASSEPPOL), Martinho R. Perreira,&nbsp; agradese ba CNC.IP, tanba bele apoiu sira hodi halo servisu tuir akordu ne&#8217;ebe maka iha.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ami nia fuan hakarak agradese de&#8217;it biban ne&#8217;eb\u00e9 f\u00f3 mai ami ho apoiu operasion\u00e1l ida ne&#8217;e. Ami bela halo buat ne&#8217;eb\u00e9 tuir akordu ne&#8217;eb\u00e9 iha ona,&#8221; Nia agradese.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune&#8217;e mos,&nbsp; Koordenad\u00f3r Nasion\u00e1l Asosiasaun V\u00edtima, 1974-1999, Domingos Pinto de Ara\u00fajo, hatete, Prosesu nota intendementu ohin asina hamutuk, ne&#8217;e hanesan legalidade ida ne&#8217;eb\u00e9 bele kesi organizasaun tolu ne&#8217;e,&nbsp; no banati tuir saida maka organizasaun tolu ne&#8217;e haktuur ona iha ne&#8217;e, ida ne&#8217;e kabe ba servisu no haree ba responsabilidade ne&#8217;eb\u00e9 maka organizasaun tolu aseitasaun hamutuk iha nota intendementu ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Iha tinan ida ne&#8217;e hetan apoiu husi sentru chega hodi&nbsp; kontinua tau matan ba v\u00edtima vulner\u00e1vel sira. Nune&#8217;e bele servisu hamutuk ho sentru chega hodi sai tau forsa hamutuk hatu bele koresponde ba rekomendasaun ne&#8217;eb\u00e9 maka husi CVR ho CVA nian.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Nota entedimentu sai guia para lori ita eleva saida maka la bele ses husi guiam, ita hatene ita nia direitu maka ida ne&#8217;eb\u00e9 maka ita nia dever maka tenkeser nakonu,&#8221; Nia hateten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David Costa &nbsp;Centru Nasion\u00e1l chega, Institutu Publiku (CNC.IP)&nbsp; ohin asina nota entendementu ho Asosiasaun Vitima Konflitu Politiku 1974-1999 (AVKP)&nbsp; no Asosiasaun Eis Prizoneiru Politiku (ASSEPPOL)&nbsp; hodi apoiu ba Vitima sira ne&#8217;eb\u00e9 mak iha hela kondisaun ne&#8217;eb\u00e9 mak presiza apoiu finanseiru apoiu oins\u00e1 atu tratamentu ba sira-nia sa\u00fade. Diret\u00f3r Ezekutivu Centru Nasion\u00e1l chega, Institutu Publiku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20256,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20255"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20258,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20255\/revisions\/20258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}