{"id":20320,"date":"2025-02-28T12:15:51","date_gmt":"2025-02-28T03:15:51","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20320"},"modified":"2025-02-28T12:15:52","modified_gmt":"2025-02-28T03:15:52","slug":"cnc-lansa-livru-modulu-chega-hodi-introdus-istoria-tl-ba-iha-universidade-sira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/02\/28\/cnc-lansa-livru-modulu-chega-hodi-introdus-istoria-tl-ba-iha-universidade-sira\/","title":{"rendered":"CNC Lansa Livru M\u00f3dulu Chega!\u00a0 Hodi Introd\u00fas Ist\u00f3ria TL Ba Iha Universidade sira"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Centro Nacional Chega! Imprensa Publiku (CNC! I.P) parseria ho GIZ-SAUP (Southeast Asian University Partnership for Peacebuilding and Conflict Transformation) hamutuk ho &nbsp;Minist\u00e9riu Ensinu Superior, Siensia no Kultura (MESSK), ohin halo Lansamentu ba Livru &nbsp;M\u00f3dulu Chega! Manu\u00e1l ba Dosentes P\u00e1s no Konflitu, Ist\u00f3ria no Mem\u00f3ria Direitus Umanus no Justisa Tranzisional. No Import\u00e1nsia Ist\u00f3ria ba Formasaun Identidade no Karakter ba iha Universidade sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Lansamentu Livru Modulu Chega! ne&#8217;e ho objetivu jer\u00e1l mak Mem\u00f3ria ist\u00f3rika prezerva no promove, entidade p\u00fablika no sosiedade sensivel ba val\u00f3r direitus umanus, no objetivu espes\u00edfiku mak, materia edukativu no fasilidade eziste ona ba entidade p\u00fablika no sosiedade atu aprende ist\u00f3ria no espresa val\u00f3r direitus umanus<\/p>\n\n\n\n<p>Alende ne&#8217;e, intensaun seluk husi Lansamentu Modulu Chega! no Konfer\u00e9nsia ne&#8217;e mak atu Minist\u00e9riu Ensinu Superior, Siensia no Kultura (MESSK) &nbsp;iha pol\u00edtika ba ajusta Materia Ist\u00f3riku iha Kurikulu Ensinu Susperio, nune&#8217;e m\u00f3s Instituisaun Ensinu Superior hotu-hotu iha Timor-Leste hah\u00fa husi Dosente no Estudante sira konsiente Materia Ist\u00f3ria, direitus umanus, justisa transit\u00f3riu no estudu dame nia importansia iha prosesu aprendizajen no kontribui ba dezenvolvimentu nasion\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Halo lansamentu livru Modulu Chega!&nbsp; ne&#8217;e hala&#8217;o tanba banati ba artigu 7, paragrafu 3 dekretu lei kona-ba Centro Chega! katak: Centro Chega! iha oportunidade atu estabelese protokolu kooperasaun na kolaborasaun ho entidade internasional sira ho objetivu ba promove no troka esperi\u00e9nsia, hametin institusional, harii kapasidade nune&#8217;e mos objetivu sira seluk ne&#8217;ebe benefisiu di&#8217;ak ba atinji Centro Chega! ninia misaun. Hatan ba knar iha Dekretu lei ne&#8217;ebe atribui mai Centro Chega! hodi uza metodolojia sira ensinu nian atu ema hotu liu-liu estudante sira hatene istoria Timor-Leste periodu 1974- 1999.<\/p>\n\n\n\n<p>Direit\u00f3r ezekutivu Centru Nasion\u00e1l chega! Imprensa Publiku (CNC! I.P), Hugo Maria Fernandes hateten, ohin halo&nbsp; lansamentu ba&nbsp; livru Modulu Chega! atu introd\u00fas ist\u00f3ria Timor-Leste nian ba estudante universitariu sira nom\u00f3s dosente sira para atu hateten kona-ba ist\u00f3ria Timor nian. Tanba ne&#8217;e ohin rekomenda ba governu atu halo politika hodi introd\u00fas kurikulum ida ne&#8217;e ba iha Universidade sira.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ohin ha&#8217;u halo rekomendasaun ida ba Governu, atu halo politika ida atu introd\u00fas kurikulum ida ne&#8217;e kona-ba Ist\u00f3ria Direitus Umanus, Justisa Transit\u00f3riu nom\u00f3s Edukasaun Pas&#8221; dehan Diret\u00f3r Ezekutivu CNC! I.P,&nbsp; Hugo Maria Fernandes iha edifisiu CNC Balide-Dili, Sexta 28\/02.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir,&nbsp; Centru Nasion\u00e1l chega!&nbsp; m\u00f3s dadun ne&#8217;e&nbsp; halo hela formasaun ba dosente sira iha Universidade hotu iha&nbsp; Dili laran ne&#8217;e no Universidade sira mos prontu ona atu introd\u00fas kurikulum ne&#8217;e iha sira nian Universidade sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan, Ministru Ensinu Superior Si\u00e9nsia no Kultura (MESSK),&nbsp; Jos\u00e9 Hon\u00f3rio da Costa, hateten MESSK hamutuk ho CNC produs modulu ne&#8217;e hodi hah\u00fa introd\u00fas ist\u00f3ria Timor ba universidade sira tanba joven barak mak la hatene ist\u00f3ria Timor nia.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Joven barak la hatene ist\u00f3ria Timor, matenek balun m\u00f3s la hatene ist\u00f3ria Timor, ko&#8217;alia arbiru de&#8217;it, ne&#8217;e realidade iha ita-nia sosiedade, tanba ne&#8217;e mak Minist\u00e9riu iha inisiativa hakarak hamutuk ho CNC produs modulu ne&#8217;e para ita bele hah\u00fa dadaun introd\u00fas iha n\u00edvel universitariu sira&#8221;, nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia hatutan, joventude la hatene ist\u00f3ria ne&#8217;e problema boot, tanba atu harii nasaun independente hanesan ohin loron ne&#8217;e la fasil.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Joven barak la hatene ist\u00f3ria, ida-ne&#8217;e problema boot, tanba ne&#8217;e mak ita tenke hah\u00fa introd\u00fas ist\u00f3ria ba ita nia joven sira, ida-ne&#8217;e importante tebe-tebes, se ita haree ita-nia ist\u00f3ria naruk mai iha CNC ita hatene ona, saida mak ita nia aman sira halo hodi husik hela mai ita, buat lubuk ida la fasil atu harii nasaun independente hanesan ohin loron ita goza, istoria sira-ne&#8217;e mak ita atu introd\u00fas ba joven sira atu sira bele hatene&#8221;, nia esplika.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e gradese ba CNC&nbsp; bele kolabora hamutuk hodi produz ona livru no dala ida tan MESSK kompremetidu atu kontinua servisu ne&#8217;eb\u00e9 mak CNC halo no hakarak m\u00f3s tau iha kurr\u00edkulu nasion\u00e1l para bele hanorin nune&#8217;e universitariu sira bele hatene ist\u00f3ria Timor nia.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ha&#8217;u m\u00f3s hah\u00fa ona ko&#8217;alia ho UNTL se bele loke departamentu istoria hodi bele konvida ita-nia autor sira ne&#8217;eb\u00e9 balun sei moris hela ne&#8217;e , hodi loron ruma sira bele partilla saida mak sira hetan iha pasadu ba ita-nia joven sira. Ist\u00f3ria Timor ne&#8217;e importante tebes ba joven sira tanba ita tenke hatene ist\u00f3ria foin bele ko&#8217;alia buat balun, ita la hatene ist\u00f3ria mak lian lian hela de&#8217;it ema sira halo ist\u00f3ria ne&#8217;e hamnasa fali ita tanba ita ko&#8217;alia hanesan bidon mamuk ida&#8221;, tenik nia.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu, Centro Nacional Chega! l.P estabelese ona kooperasaun di&#8217;ak ho Minist\u00e9riu Ensinu Superior, Si\u00e9nsia no Kultura hah\u00fa kedas iha tinan 2018, ho atividade edukativu sira inklui formasaun ba dosente sira kona-ba Chega! no Justisa T ranzision\u00e1l, Workshop sira nom\u00f3s Seminar sira. Iha tinan 2024, Centro Nacional Chega! I.P. extende Memorandum of Understanding (Nota de Entendimentu) ho MESSK hodi bele servisu hamutuk ba integra Chega! iha Materia Edukasaun ba Ensinu Superior iha instituisaun EnsinuSuperior sira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Centro Nacional Chega! Imprensa Publiku (CNC! I.P) parseria ho GIZ-SAUP (Southeast Asian University Partnership for Peacebuilding and Conflict Transformation) hamutuk ho &nbsp;Minist\u00e9riu Ensinu Superior, Siensia no Kultura (MESSK), ohin halo Lansamentu ba Livru &nbsp;M\u00f3dulu Chega! Manu\u00e1l ba Dosentes P\u00e1s no Konflitu, Ist\u00f3ria no Mem\u00f3ria Direitus Umanus no Justisa Tranzisional. No Import\u00e1nsia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20321,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20320","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20320"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20323,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20320\/revisions\/20323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}