{"id":20414,"date":"2025-03-28T22:35:34","date_gmt":"2025-03-28T13:35:34","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20414"},"modified":"2025-03-28T22:36:38","modified_gmt":"2025-03-28T13:36:38","slug":"pm-xanana-husu-pntl-inspira-timoroan-ba-dezenvolvimentu-sosiedade-pasifika-no-tolerante","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/03\/28\/pm-xanana-husu-pntl-inspira-timoroan-ba-dezenvolvimentu-sosiedade-pasifika-no-tolerante\/","title":{"rendered":"PM Xanana Husu PNTL Inspira Timoroan ba Dezenvolvimentu Sosiedade Pas\u00edfika no Tolerante"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Iha Anivers\u00e1riu &nbsp;Pol\u00edsia Nasion\u00e1l Timor-Leste (PNTL) ba dala-25,&nbsp; Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o husu b\u00e1 Pol\u00edsia Nasion\u00e1l Timor-Leste (PNTL) atu sai hanesan inspirad\u00f3r b\u00e1 Timor-oan tomak iha dezenvolvimentu sosiedade pas\u00edfika, tolerante no pr\u00f3spera.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u husu ba imi hotu atu kontinua sai hanesan motivu orgullu b\u00f3t ba imi-nia komunidade ho familiares. Imi tenke kontinua inspira timoroan tomak ba dezenvolvimentu sosiedade ida neb\u00e9 pas\u00edfika, tolerante no pr\u00f3spera, tuir ita hotu nia mehi tinan 25 liub\u00e1,\u201d dehan Primeiru-Ministru Xanana&nbsp; iha komunikadu Imprensa ne&#8217;ebe Neon Metin asesu husi Gabinete Primeiru-Ministru ohin, Kinta 27\/03.<\/p>\n\n\n\n<p>PM Xanana ho orgullu no onra boot tebtebes tanba bele selebra hamutuk anivers\u00e1riu Pol\u00edsia Nasion\u00e1l Timor-Leste, instituisaun fundament\u00e1l iha seguransa ho estabilidade pa\u00eds. Xefe Governu hato\u2019o parab\u00e9ns tanba ne\u2019e hanesan oportunidade \u00fanika ida hodi reko\u00f1ese no agradese profissionalizmu ho dedikasaun PNTL nian b\u00e1 povu Timor. Loron 27 fulan marsu 2025, la selebra de\u2019it anivers\u00e1riu instituisaun nian, maib\u00e9 m\u00f3s hanesan momentu ist\u00f3riku ida kona-b\u00e1 transformasaun institusion\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>PNTL moris kedan ona bainhira hah\u00fa konstrusaun Estadu ida-ne\u2019e, maski molok restaurasaun ofisi\u00e1l independ\u00e9nsia no hah\u00fa hosi ne\u2019eb\u00e1 instituisaun ida-ne\u2019e hasoru obst\u00e1kulu, krize no dezafiu boot hosi loron b\u00e1 loron, tinan b\u00e1 tinan. Hanesan ho instituisaun sira seluk nasaun ne\u2019e nian, Xanana Gusm\u00e3o dehan, PNTL m\u00f3s mosu mai hosi ahu-kudesan laran, hodi ohin-loron sai hanesan:&nbsp; pil\u00e1r ka ai-r\u00edn boot demokrasia nian hodi serv\u00ed povu no prosessu konsolidasaun responsabilidade kona-b\u00e1 seguransa ho estabilidade pa\u00eds ne\u2019e nian, la sees hosi susar no terus. Maib\u00e9, maski hasoru&nbsp; dezafiu oioin, PNTL hetan susessus barak.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e, ohin, hanesan oportunidade di\u2019ak ida atu selebra hamutuk. La selebra de\u2019it tinan ida t\u00e1n hosi ezist\u00e9nsia PNTL, maib\u00e9 m\u00f3s legadu tomak ida kona-b\u00e1 superasaun ho maturidade iha prestasaun servisu hosi membru PNTL sira b\u00e1 timoroan tomak.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPNTL dezempe\u00f1a ona pap\u00e9l ne\u2019eb\u00e9 vit\u00e1l tebes iha manutensaun \u00f3rdem p\u00fablika, hodi garante ema hotu bele moris iha komunidade ne\u2019eb\u00e9 seguru no moris hakmatek. Kompromissu boot b\u00e1 seguransa p\u00fablika ne\u2019e merese ema hotu nia profundu respeitu,\u201d Primeiru-Ministru hateten.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuir Xefe Governu, promosaun ne\u2019eb\u00e9 ohin halo ne\u2019e la reprezenta de\u2019it sentimentu ida-ne\u2019e, maib\u00e9 m\u00f3s dev\u00e9r hosi Estadu. Reprezenta m\u00f3s kompromissu hosi Governu atu promove kultura institusion\u00e1l ida ne\u2019eb\u00e9 valoriza korazen, sakrif\u00edsiu, disiplina no prestasaun servisu hodi garante kont\u00ednuo reforsu iha kapasidade institusion\u00e1l Pol\u00edsia nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Promosaun hirak-ne\u2019e prev\u00e9 hotu ona iha ida-idak nia Estatutu, hakarak korize dezekil\u00edbriu ist\u00f3riku sira, hametin estrutura komandu, reko\u00f1ese kontributu extraordin\u00e1riu sira no m\u00f3s reko\u00f1ese kapasidade lideransa iha momentu dif\u00edsil sira. Prosessu neb\u00e9 ohin atinje nia pontu m\u00e1simu, reflete esforsu nasion\u00e1l ne\u2019eb\u00e9 foin primeira-vez akontese: liu-2.763 pol\u00edsia mak hetan promosaun, nune\u2019e transforma, kle\u2019an tebes, estrutura PNTL. Transformasaun hosi jerasaun b\u00e1 jerasaun ne\u2019e sei promove forsa seguransa ida ne\u2019eb\u00e9 ho kapasidade profission\u00e1l, ne\u2019eb\u00e9 orienta ho valores fundamentais hanesan ierarkia, disiplina no integridade.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u hakarak m\u00f3s aproveita hodi informa katak prosessu promosaun ne\u2019e tomak hala\u2019o tuir krit\u00e9rius rigorozus, no superviziona hosi komissaun ida ne\u2019eb\u00e9 independente hosi kualk\u00e9r influ\u00eansia ho kar\u00e1kter pol\u00edtiku ka sosi\u00e1l hanesan grupu hosi artes marsiais. Ne\u2019e prosessu ida ne\u2019eb\u00e9 hetan partisipasaun hosi membru PNTL sira hotu, nune\u2019e bele garante tot\u00e1l transpar\u00eansia ho meritokrasia iha kada desizaun,\u201d Xanana Gusm\u00e3o hateten.<\/p>\n\n\n\n<p>Promosaun hirak-ne\u2019e f\u00f3 onra ka valoriza forma servisu oioin b\u00e1 nasaun, inklui antiguidade ho esperi\u00e9nsia, partisipasaun iha luta b\u00e1 independ\u00e9nsia ho lealdade institusion\u00e1l durante krize 2006-2008, ne\u2019eb\u00e9 membru PNTL sira hamr\u00edk metin nafatin, hasoru ameasa b\u00e1 ezist\u00e9nsia instituisaun, no arriska sira-nia moris rasik hodi proteje povu, nu\u2019ud\u00e1r s\u00edmbolu no \u00f3rgaun soberania nasion\u00e1l. Tanba ne\u2019e, iha \u00e1mbitu aperfeisoamentu konstante ka kont\u00ednuo mak renovasaun ier\u00e1rkika ida-ne&#8217;e hanesan fortalesimentu boot ida b\u00e1 estrutura komandu no lideransa, ho efeitu transformador sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Transformad\u00f3r tanba presiza la\u2019\u00f3s de\u2019it assegura kontinuidade iha prestasaun servisu ne\u2019eb\u00e9 halo ona, maib\u00e9 hadi\u2019a frajilidades, liu-hosi transmissaun valor ho pr\u00e1tika fundament\u00e1l sira b\u00e1 jerasaun foun hosi pol\u00edsia. Progressaun hosi jerasaun b\u00e1 jerasaun ne\u2019e sei hametin liu-t\u00e1n estrutura komandu superi\u00f3r no lideransa, nune\u2019e instituisaun PNTL bele konta ho kuadru ofisiais no xefias interm\u00e9dias ne\u2019eb\u00e9 konstitu\u00eddu ka kompostu hosi profissionais ho esperi\u00e9nsia barak no ko\u00f1esimentu institusion\u00e1l kle\u2019an, nu\u2019ud\u00e1r elementus essensiais atu assegura konsolidasaun servisu, profissionalizmu ho disiplina.<\/p>\n\n\n\n<p>Promosoens la signifika de\u2019it reko\u00f1esimentu, maib\u00e9 m\u00f3s responsabilidades ne\u2019eb\u00e9 boot liu-t\u00e1n. Ofisiais ho sargentu foun sira-nia missaun maka lidera ho ezemplu no hasa\u2019e padraun sira profissionalizmu PNTL nian. Aumentu boot iha kuadru komandu nian, permite agora implementa reforma operasion\u00e1l ne\u2019eb\u00e9 presiza kleur ona, hodi hadi\u2019a kapasidade f\u00f3 resposta iha territ\u00f3riu nasion\u00e1l tomak.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u fiar katak loron ohin ne\u2019e assina la\u2019\u00f3s de\u2019it konkluzaun hosi prosessu ida, maib\u00e9 in\u00edsiu hosi \u00e9poka foun ida b\u00e1 PNTL,\u201d Xanana Gusm\u00e3o hatutan.<\/p>\n\n\n\n<p>Era ida-neb\u00e9 ho estrutura komandu renovada no fortalesida, signifika preparasaun boot liu-t\u00e1n atu hasoru desafiu instituisaun no pa\u00eds tomak nian, inklui dezafius tanba integrasaun iha organizasaun hanesan ASEAN ho organizasaun multilater\u00e1l sira seluk. Era ida ne\u2019eb\u00e9 signifika mellorias iha kapasidade iha planeamentu, formasaun no administrasaun rekursu ne\u2019eb\u00e9 adekuadu b\u00e1 mundu ida iha mudansa, ne\u2019eb\u00e9 dezafiu ne\u2019eb\u00e9 hasoru mosu ho maneira imprevis\u00edvel ka tekitekir de\u2019it.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u f\u00f3-hanoin, katak PNTL la servisu mesak! Ninia kapasidade ho seguransa nasion\u00e1l rasik depende b\u00e1 koordenasaun esforsu hosi Estadu, hosi Governu no hosi Forsas Defeza no Seguransa, tuir Lei ho Konstituisaun,\u201d Xefe Governu f\u00f3-hanoin.<\/p>\n\n\n\n<p>Primeiru-Ministru f\u00f3 hanoin m\u00f3s katak, Seguransa ne\u2019e ema hotu nian, importante m\u00f3s kolaborasaun hosi komunidade ho lideransa lok\u00e1l sira, iha ambiente parseria ne\u2019eb\u00e9 permite hametin konfiansa b\u00e1 malu, no ema hotu-hotu bele servisu hamutuk b\u00e1 p\u00e1z no b\u00e1 prosperidade pa\u00eds. Ko\u2019alia kona-b\u00e1 parseria, Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o hato\u2019o apresu b\u00e1 pa\u00edzes doadores no amigu sira hotu, liu-hosi kooperasaun internasion\u00e1l, ne\u2019eb\u00e9 importante tebtebes dezde data kriasaun PNTL. &nbsp;Ohin selebra hamutuk m\u00f3s lasus kooperasauno hist\u00f3rika hirak ne\u2019eb\u00e9 permite dezenvolve no kapasita forsas polisiais.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHa\u2019u agradese, liuliu b\u00e1 prezensa hosi GNR iha selebrasaun ne\u2019e no ha\u2019u subskreve kondekorasaun ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3. Iha tinan 25 laran GNR kontribui b\u00e1 p\u00e1z no estabilidade iha pa\u00eds no b\u00e1 formasaun ita-nia forsas seguransa,\u201d Primeiru-Ministru agradese.<\/p>\n\n\n\n<p>Governu Austr\u00e1lia m\u00f3s apoia PNTL iha fortalesimentu ninia kompet\u00e9nsias ho kapasidades liu-hosi programa kona-b\u00e1 Dezenvolvimentu Pol\u00edsia Timor-Leste, ne\u2019eb\u00e9 funsiona ona liu tinan 20. Timor-Leste m\u00f3s agradese b\u00e1 Nova Zel\u00e1ndia b\u00e1 apoiu ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3 b\u00e1 PNTL liu-hosi Programa Apoiu b\u00e1 Polisiamentu Komunit\u00e1riu.<\/p>\n\n\n\n<p>Molok atu hakotu, Xefe Governu halo votus atu ins\u00edgnias sira ne\u2019eb\u00e9 ohin simu ne\u2019e labele hanesan de\u2019it s\u00edmbolu reko\u00f1esimentu b\u00e1 passadu, maib\u00e9 hanesan kompromissu b\u00e1 futuru ida ho esel\u00e9nsia, integridade, disiplina no dedikasaun b\u00e1 povu timor tomak.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha fatin hanesan, Komandante Jer\u00e1l PNTL, Komis\u00e1riu Jer\u00e1l Henrique da Costa hateten, tema b\u00e1 komemorasaun anivers\u00e1riu PNTL tinan ne\u2019e nian maka \u201cHamutuk Ita Hametin Konfiansa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tema ne\u2019e ho ninia sentidu katak, PNTL presiza servisu hamutuk ho entidades hotu, komunidade, jovens, feto no mane, veteranu, l\u00edder relijiozu, eskola, l\u00edder komunit\u00e1riu sira, atu nune\u2019e bele fornese atendimentu di\u2019ak no lais hodi hetan konfiansa hosi povu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIta tenki unidu iha Instituisaun nia laran, disiplina, lealdade, hodi rona de\u2019it b\u00e1 ierarkia komandu. Labele mete b\u00e1 politiku sira-nia servisu, labele mete t\u00e1n grupu arte marsi\u00e1l no arte ritu\u00e1l sira, tanba ita halo juramentu bebeik ona maib\u00e9 komunidade sei nafatin ko\u2019alia Kona-b\u00e1 ita-nia neutralidade b\u00e1 atendementu sira iha terrenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Husu b\u00e1 Komandante sira tenki inovativu, buka aprende barak hodi kria atividades sira tuir&nbsp; prioridade lima (5) Komandu nian iha ida-idak nia komandu. Iha oportunidade ne\u2019e m\u00f3s halo hela Promosaun Diviza b\u00e1 membru PNTL liu-hosi rejime tranzit\u00f3riu ne\u2019eb\u00e9 rejistu hosi Estatutu espesi\u00e1l PNTL no aprovadu hosi Dekretu Lei n\u00fameru 35\/2024 18 fulan Outubru.<\/p>\n\n\n\n<p>Membru PNTL ne\u2019eb\u00e9 mak promovidu kompostu hosi Superintendente Asistente na\u2019in-120, Inspet\u00f3r Xefe na\u2019in-211, Inspet\u00f3r na\u2019in-228, Superintendente Asistente na\u2019in-793, Sarjentu Xefe na\u2019in-817 no Primeiru Sarjentu na\u2019in 569.<\/p>\n\n\n\n<p>Partisipa iha serim\u00f3nia ne\u2019e, Prezidente Parlamentu Nasion\u00e1l, Maria Fernanda Lay, Prokurad\u00f3r-Jer\u00e1l Rep\u00fablika, Alfonso Lopez, Deputadu sira, Membru Governu, Korpu Diplom\u00e1tiku, Sosiedade Siv\u00edl, Konvidadu sira hosi Forsa Polisia Estranjeira no Guarda Nasion\u00e1l Republikana (GNR), Komandante-Jer\u00e1l Pol\u00edsia Nasion\u00e1l Timor-Leste, Komandante Unidade no Xefe Servisu, Ofisiais, Sarjentus, Ajentes ho Funsion\u00e1riu Siv\u00edl PNTL nian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Iha Anivers\u00e1riu &nbsp;Pol\u00edsia Nasion\u00e1l Timor-Leste (PNTL) ba dala-25,&nbsp; Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o husu b\u00e1 Pol\u00edsia Nasion\u00e1l Timor-Leste (PNTL) atu sai hanesan inspirad\u00f3r b\u00e1 Timor-oan tomak iha dezenvolvimentu sosiedade pas\u00edfika, tolerante no pr\u00f3spera. \u201cHa\u2019u husu ba imi hotu atu kontinua sai hanesan motivu orgullu b\u00f3t ba imi-nia komunidade ho familiares. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20415,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20414"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20418,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20414\/revisions\/20418"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}