{"id":20691,"date":"2025-05-16T20:41:57","date_gmt":"2025-05-16T11:41:57","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20691"},"modified":"2025-05-16T20:44:19","modified_gmt":"2025-05-16T11:44:19","slug":"se-prezidente-horta-fo-indultu-ba-daschbach-fokupers-iha-futuru-kazu-violensia-sexual-bele-aumenta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/05\/16\/se-prezidente-horta-fo-indultu-ba-daschbach-fokupers-iha-futuru-kazu-violensia-sexual-bele-aumenta\/","title":{"rendered":"Se Prezidente Horta Fo Indultu ba Daschbach, FOKUPERS: Iha Futuru Kazu Violensia Sexual Bele Aumenta"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Ekipa Neon Metin<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bainhira Prezidente Rep\u00fablika (PR),Dr Jos\u00e9 Ramos Horta, f\u00f3 indultu ba Richard Daschbach, antigu padre kat\u00f3liku ne&#8217;eb\u00e9 hetan kondenasaun, tanba akuzasaun oioin kona-ba abuzu seksu\u00e1l ba labarik sira, organizasaun naun Governament\u00e1l, Forum Komunikasaun ba Feto Timor-Leste (FOKUPERS), konsidera iha futuru kondenadu ba iha viol\u00e9nsia seksu\u00e1l ne&#8217;e bele repete tan, no n\u00fameru kazu ida ne\u2019e bele aumenta tan iha futuru<\/p>\n\n\n\n<p>Diretora Ezekutiva, Forum Komunikasaun ba Feto Timor-Leste (FOKUPERS),&nbsp; hatete, Sei bainhira Presidente Rep\u00fablika Jos\u00e9 Ramos-Horta maka f\u00f3 indultu ba kondenadu&nbsp; violasaun seksu\u00e1l hanesan eis padre Richard Daschbach ne&#8217;e, sai hanesan ezemplu ida ba kondenadu atu repete tan fali hahalok sira no bele mos numeru kazu violasaun seksu\u00e1l bele aumenta iha futuru.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Se ida ne&#8217;e mak kuandu akontese ida ne\u2019e mos bele f\u00f3 imagens ba p\u00fabliku ba nasaun sira seluk ba ema hotu-hotu. No imagens ne&#8217;e hatudu katak ema sira ne\u2019ebe maka kondenadu ba iha violasaun seksu\u00e1l, ida ne&#8217;e bele repete tan, no numeru kazu ida ne\u2019e bele&nbsp; aumenta tan iha futuru&#8221; dehan Diretora Ezekutiva FOKUPERS, Iha Salaun FOKUPERS, Farol, Dili, Sexta 16\/05.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan,&nbsp; hanoin ema hotu-hotu assiste informasaun kona-ba lista indultu ne&#8217;ebe maka governu submete ba iha Presidente Rep\u00fablika no iha lista ne&#8217;e inklui kondenadu eis padre Richard Daschbach,&nbsp; hanesan organizasaun FOKUPERS ne&#8217;ebe mai ho nia misaun ne&#8217;ebe klaru katak oinsa atu f\u00f3 protesaun ba&nbsp; feto ho labarik feto no vitima forma oi-oin tantu ida ne&#8217;e viol\u00e9nsia fisika, viol\u00e9nsia ekon\u00f3mia, viol\u00e9nsia seksu\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ami kontinua halo aprosimasaun balun&nbsp; ita hamutuk ho Sekret\u00e1riadu NGO Forum no mos hamutuk ho JSMP ita haruka ona karta pareser ida ba PR Jos\u00e9 Ramos-Horta, ita ko\u2019alia atu reprezenta vitima sira, atu Presidente bele koko atu tetu dezisaun sira ba iha indultu ne&#8217;ebe&nbsp; Pressdente sei&nbsp; f\u00f3 sai iha&nbsp; dia 20 agora, liu-liu ita haree ba iha kazu kondenadu husi autor Richard Daschbach halo violasaun sexual ba labarik sira,&#8221; Domingas informa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e hanesan organizasaun sosiedade sivil ne&#8217;ebe maka ho nia misaun klaru, atu kontinua promove protesaun ba feto ho labarik feto sira, karta ne&#8217;ebe maka FOKUPERS halo, &#8220;Ita halo komunikasaun&nbsp; mai husi fuan&nbsp; ba fuan. ita haree kritika barak ona, ema barak ko\u2019alia ona entaun FOKUPERS oinsa ba ho Komunikasaun mais amigavel ho Presidente oinsa nia atu bele&nbsp; uza nia kompet\u00e9nsia ne&#8217;ebe&nbsp; iha bele tetu&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Tanba iha karta ne&#8217;eb\u00e1 ita mensiona se bainhira indultu ne&#8217;e maka f\u00f3 duni, ida ne&#8217;e mos hanesna f\u00f3&nbsp; fila fali trauma&nbsp; ka loke fila fali&nbsp; kanek ne&#8217;ebe maka labarik sira hetan, nomos liu-liu ba&nbsp; familia sira,&nbsp; entaun trauma mosu mai dala rua tan,&#8221; nia esklarese.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika&nbsp; ida ne\u2019e mos bele hatudu katak Timor nia prosessu justisa la favoravel&nbsp; ba feto ho labarik vitima viol\u00e9nsia seksu\u00e1l sira, entaun FOKUPERS halo karta&nbsp; komunikasaun ida ne&#8217;ebe mais&nbsp; amigavel ba Presidente Rep\u00fablika no karta to&#8217;o ona nia liman no FOKUPERS hein katak Presidente Rep\u00fablika bele tetu no konsiderasaun&nbsp; ba preokupasaun ne&#8217;ebe mak FOKUPERS hato&#8217;o ona.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ita hotu-hotu respeita kompetensia apropriadu absoluta ne&#8217;ebe maka Presidente tuir Konstituisaun RDTL preve, nia iha kompetensia atu f\u00f3 ida ne&#8217;e, maib\u00e9 ita nafatin husu Presidente atu nakloke atu f\u00f3 espasu ruma ba organizasaun sosiedade sivil liu-liu&nbsp; ba FOKUPERS atu f\u00f3 espasu atu bele halo dialogu atu ami bele&nbsp; ko\u2019alia netik hodi reprezenta labarik vitima&nbsp; para atu bele hato\u2019o preokupasaun vitima sira nian,&#8221; Nia esplika liu tan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia afirma, karta ne&#8217;ebe maka FOKUPERS hakerek ba iha Presidente Rep\u00fablika, bazeia ba Konvensaun ne&#8217;ebe maka&nbsp; ratifika iha Nasion\u00e1l no internasion\u00e1l sira,&nbsp; iha Konvensaun&nbsp; eleminasaun diskriminasaun hasoru feto iha ne&#8217;eba hatete&nbsp; laiha toleransia ba iha kondenadu violasaun seksu\u00e1l hasoru labarik. Entaun FOKUPERS koko f\u00f3 hanoin fila-fali ba Presidente Rep\u00fablika atu tetu&nbsp; uza nia kompet\u00e9nsia ne&#8217;ebe iha&nbsp; no FOKUPERS fiar katak Presidente Rep\u00fablika ema ida ne&#8217;ebe iha prinsipiu ba iha promove justisa pas ba Nasaun ida ne&#8217;e liu-liu asegura direitu ema hotu nia.&nbsp; no Konvensaun sira ne&#8217;ebe maka iha bele loke netik Presidente nia fuan atu tetu, molok nia atu foti desizaun.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne&#8217;e FOKUPERS mos preokupa ba &nbsp;lista indultu ne&#8217;ebe mak eis padre Richard Daschbach nia naran tama hotu ne&#8217;e, ho ida FOKUPERS nafatin ko\u2019alia ho Presidente Rep\u00fablika atu bele konsidera vitima sira molok foti desizaun.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ami preokupa tebes, reprezenta vitima sira ita preokupa no ita nafatin&nbsp; ko\u2019alia husi fuan ba fuan atu nia&nbsp; bele konsidera ida ne&#8217;e,&#8221; FOKUPERS preokupa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Ekipa Neon Metin Bainhira Prezidente Rep\u00fablika (PR),Dr Jos\u00e9 Ramos Horta, f\u00f3 indultu ba Richard Daschbach, antigu padre kat\u00f3liku ne&#8217;eb\u00e9 hetan kondenasaun, tanba akuzasaun oioin kona-ba abuzu seksu\u00e1l ba labarik sira, organizasaun naun Governament\u00e1l, Forum Komunikasaun ba Feto Timor-Leste (FOKUPERS), konsidera iha futuru kondenadu ba iha viol\u00e9nsia seksu\u00e1l ne&#8217;e bele repete tan, no n\u00fameru kazu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20692,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20691"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20693,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20691\/revisions\/20693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}