{"id":20710,"date":"2025-05-20T14:52:28","date_gmt":"2025-05-20T05:52:28","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20710"},"modified":"2025-05-20T14:52:31","modified_gmt":"2025-05-20T05:52:31","slug":"prezidente-relata-pobreza-multidimensional-aas-too-45-8-no-insidensia-aas-ba-violensia-domestika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/05\/20\/prezidente-relata-pobreza-multidimensional-aas-too-45-8-no-insidensia-aas-ba-violensia-domestika\/","title":{"rendered":"Prezidente Relata Pobreza Multidimensional \u00a0Aas to\u2019o 45.8% no\u00a0 Insid\u00e9nsia Aas Ba Viol\u00e9nsia Dom\u00e9stika"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Presidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos-Horta, hatete, Timor-Leste iha redusaun signifikante iha pobreza hah\u00fa kedas iha tinan 2002, Timor-Leste nia pobreza ne&#8217;e multidimension\u00e1l nafatin aas iha 45.8%. Timor-Leste mos iha insid\u00e9nsia aas kona-ba viol\u00e9nsia dom\u00e9stika.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Maski iha redusaun signifikante iha pobreza dezde 2002, pobreza multidimension\u00e1l nafatin aas ho 45.8%. Ita iha insid\u00e9nsia aas ba viol\u00e9nsia dom\u00e9stika,&#8221; Dehan Presidente Rep\u00fablika Ramos-Horta Iha nian Diskursu Anivers\u00e1riu Restaurasaun Independ\u00e9nsia Timor-Leste Ba dala-23 iha Pal\u00e1siu Prezidensi\u00e1l Bairu-Pite, Dili, Tersa 20\/05.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, maib\u00e9, UN Women reko\u00f1ese katak Timor-Leste halo progresu signifikativu iha implementasaun instrumentu leg\u00e1l internasion\u00e1l sira, hanesan Konvensaun kona-ba Eliminasaun forma diskriminasaun hotu-hotu hasoru Feto, Konvensaun kona-ba Direitu Ema ho Defisi\u00e9nsia no Rezolusaun Konsellu Seguransa Nasoins Unidas 1325, ho relasaun ba promosaun igualdade j\u00e9neru no empoderamentu ba feto joven no feto adulta sira iha dom\u00edniu edukasion\u00e1l, sosi\u00e1l no pol\u00edtiku.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ha\u2019u hein katak iha tinan 5 to\u2019o 10 oin mai ita sei halo progresu liut\u00e1n iha kriasaun empregu ba foin-sa\u2019e sira, hadi\u2019a edukasaun no sa\u00fade, habelar investimentu iha agrikultura, seguransa ai-han no halakon stunting, malnutrisaun infantil no mortalidade infantil no inan,&#8221; Ramos-Horta nia esperansa.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ita integradu tomak iha ita-nia rejiaun Sudeste Azi\u00e1tiku. Liu metade hosi ita-nia importasaun sas\u00e1n no m\u00e1kina sira mai hosi Indon\u00e9zia, Austr\u00e1lia, Singapura no Xina,&#8221; Nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia esplika, maski Timor nia medida modestu, tuir dadus ikus liu hosi Gabinete Nasion\u00e1l Estat\u00edstika Indon\u00e9zia nian (BPS), ne\u2019eb\u00e9 f\u00f3 sai iha Outubru 2024, Timor-Leste hetan fatin daneen entre nasaun sanulu ho n\u00fameru vizitante aas liu ba Indon\u00e9zia.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha de\u2019it fulan ida, Agostu 2024, sidadaun timoroan hamutuk 68.142 maka rejista vizita Indon\u00e9zia. N\u00fameru vizitante timoroan sira ba Indon\u00e9zia hetan klasifikasaun dalima hafoin de\u2019it Mal\u00e1zia, Austr\u00e1lia, Xina no Singapura.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha tinan 2002, Timor iha de\u2019it m\u00e9diku na\u2019in 20 ba ema millaun ida. Agora daudaun Timor iha liu 1,200 ba populasaun ida ho maizumenus 1,500,000. Iha tinan ne\u2019eb\u00e1, eletrisidade to\u2019o de\u2019it iha kapit\u00e1l ho intermitente. Ohin loron, liu 98% hosi terit\u00f3riu ne\u2019e kobre ona. Lakleur tan Timor-Leste sei iha ligasaun glob\u00e1l liuhosi kabel submarinu ida, ne\u2019eb\u00e9 maka f\u00f3 forsa ba Timor nia esperansa atu atinji lalais dijitalizasaun kompletu no ligasaun eletr\u00f3niku ho mundu.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Iha fulan-novembru 2022, ita inaugura Portu modernu Tibar nian ho parseria p\u00fabliku-privadu (PPP) da-huluk ne\u2019eb\u00e9 asina entre Timor-Leste, Banku Mundi\u00e1l no empreza Bollor\u00e9, ne\u2019eb\u00e9 sei jere portu ne\u2019e durante tinan 35 nia laran,&#8221; Nia hatete.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e mos&nbsp; iha tempu badak serbisu atu habelar Aeroportu Internasion\u00e1l D\u00edli, ho finansiamentu nasion\u00e1l no kontribuisaun jeneroza husi Austr\u00e1lia no Japaun. kontinua investe, liuhusi Timor-Leste nia rekursu rasik, iha jestaun bee-hemu nian, lixu urbanu no kriasaun eskola exelente ba formasaun ba profes\u00f3r sira.<\/p>\n\n\n\n<p>Prioridade sira ba investimentu nasion\u00e1l no estranjeiru iha infraestrutura sira inklui ot\u00e9l fitun lima oioin, sentru konvensaun ida, marina ida iha portu antigu D\u00edli nian no dezenvolvimentu ba tasi-ibun tomak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Presidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos-Horta, hatete, Timor-Leste iha redusaun signifikante iha pobreza hah\u00fa kedas iha tinan 2002, Timor-Leste nia pobreza ne&#8217;e multidimension\u00e1l nafatin aas iha 45.8%. Timor-Leste mos iha insid\u00e9nsia aas kona-ba viol\u00e9nsia dom\u00e9stika. &#8220;Maski iha redusaun signifikante iha pobreza dezde 2002, pobreza multidimension\u00e1l nafatin aas ho 45.8%. Ita iha insid\u00e9nsia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20710","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20710"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20711,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20710\/revisions\/20711"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}