{"id":20805,"date":"2025-07-02T14:33:22","date_gmt":"2025-07-02T05:33:22","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20805"},"modified":"2025-07-02T14:33:24","modified_gmt":"2025-07-02T05:33:24","slug":"grupu-deskonesidu-kontinua-naok-komunidade-sira-nian-ai-kameli-iha-caubai-venilale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/07\/02\/grupu-deskonesidu-kontinua-naok-komunidade-sira-nian-ai-kameli-iha-caubai-venilale\/","title":{"rendered":"Grupu Desko\u00f1esidu Kontinua Na\u2019ok Komunidade Sira Nian Ai-Kameli Iha Caubai Venilale"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David Da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Komunidade iha aldeia Caubai, Suku Uai-Laha Postu Administrativu Venilale Munisipiu Baucau, preokupa tanba iha Domingu loron 29 Ju\u00f1u, grupu desko\u00f1esidu kontinua na\u2019ok&nbsp; komunidade sira nian ai-kameli iha Caubai Venilale, no komunidade nia ai-kameli ne\u2019e lakon beibeik ona laos foin mak lakon.<\/p>\n\n\n\n<p>Komunidade to\u2019os nain, Manuel Pinto hateten tuir katak akontesimentu grupu desko\u00f1esidu sira nauk Ai-kameli ne\u2019e iha&nbsp; domingu kalan, dader ba kesi karau mak hetan ai-kameli ne\u2019e grupu desko\u00f1esidu sira tesi tiha ona, laos naun hun ida de\u2019it maib\u00e9 iha fatin barak grupu&nbsp; desko\u00f1esidu sira tesi hotu, sira foti maka iha laran mean ne\u2019e no mutin ne\u2019e sira so\u2019e hela. Ai-kameli laos foin maka lakon maib\u00e9 Kada tinan ai-kameli sempre lakon.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAkontesimentu ne\u2019e akontese iha domingu kalan mak grupu desko\u00f1esidu na\u2019ok ai-kameli, iha dadersan hau ba kesi karau mak hare hetan ema tesi tiha ona ai-kameli, sira laos de\u2019it na\u2019ok hun ida ne\u2019e de\u2019it, kuase iha fatin barak ne\u2019ebe grupu desko\u00f1esidu tesi ida ne\u2019ebe mak mean ona sira lori ida ne\u2019e, ida ne\u2019ebe mak la mean sira Soe hela de\u2019it,\u201d To\u2019os nain Manuel Pinto konta Ba Neon Metin via telefone, Tersa 1\/07.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan seguransa iha maib\u00e9 sira labele perkore ba fatin &nbsp;hotu-hotu liu-liu ba fatin sira ne\u2019ebe maka dook husi Estrada.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMaske seguransa iha maib\u00e9 ami nafatin prekupa tanba kada tinan ami nia ai-kameli sira boot ne\u2019e sempre lakon maib\u00e9 lori ba ne\u2019ebe ita la hatene looos,\u201d Sira prekupa<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e, nafatin rekomenda ba autoridade seguransa atu kontinua buka tuir Grupu desko\u00f1esidu hirak ne\u2019e, tanba kada tinan ai-kameli sempre lakon maib\u00e9 sedauk&nbsp; detekta ai-kameli hirak ne lori ba ne\u2019ebe los.<\/p>\n\n\n\n<p>Nune\u2019e m\u00f3s Xefe Suku Uai-Laha Postu Administrativu Venilale Munisipiu Baucau, Rafael Guterres, konta kornologia husi akontesementu grupu desko\u00f1esidu sira nauk ai-kameli iha aldeia Caubai katak, hodi bainrua kalan ne\u2019e ema desko\u00f1esidu sira nauk komunidade sira nia ai-kameli, se maka nauk ema la haree ho matan, dader komunidade sira ba kesi sira nia animal maka sira haree ai-kameli hun boot &nbsp;ne\u2019e ema foti tiha ona.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHodi bainrua kalan ne\u2019e ema desko\u00f1esidu maka nauk, ita mos la haree hetan, derepente ita &nbsp;ba maka haree ai-kameli ne\u2019e tohar tun de\u2019it, ida-be haree ba hun boot uituan ne\u2019e lakon hotu ona. Ema ta\u2019a ai-kameli ami la haree ho matan, ida ne\u2019e kalan boot maka lakon, dader nain sira ba kesi kuda, karau, bibi&nbsp; maka hetan ai-kameli ema nauk lakon hotu ona,\u201d dehan Xefe Suku Uai-Laha.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan, Atu lori kazu ne\u2019e ba oin maib\u00e9 ema nauk ai-kameli ne\u2019e se la hatene hotu, tanba grupu desko\u00f1esidu sira mai fati ai-kameli ne\u2019e lori ba ne\u2019ebe komunidade no autoridade iha ne\u2019e mos la hatene hotu. Tanba parte seguransa tenke tau atensaun masimu ba ida ne\u2019e lae komunidade nia ai-kameli sei lakon hotu<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIta atu lori kazu ne\u2019e ba oin ita lahetan ema nauk ne\u2019e, ne\u2019e ita ba mos horsida ema husu se maka mai aprezenta kestiona ba se, ne\u2019e desko\u00f1esidu, tanba nauk ten sira lori ne\u2019e sai husi fatin ne\u2019ebe ami mos la hatene, tanba ne\u2019e mak prezisa tau atensaun ba ida ne\u2019e,\u2019\u2019 nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan seguransa Floresta nian ne\u2019e iha, maib\u00e9 sira la loron, ai-kameli ne\u2019e lakon iha kalan, se guransa &nbsp;sira lao kalan maka hanesan ida ne\u2019e, sira lao ho liman mamuk, ema sira desko\u00f1esidu dala-ruma ba ne\u2019e ho grupu maka ba, sira ba mesak maka ema oho tan tiha ne\u2019eba, se maka atu lori kulpa ida ne\u2019e. tanba sira nauk ai-kameli ne\u2019e sira nia ekonomia la supesente ne\u2019e maka sira foti ne\u2019e.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba iha Venilale ne\u2019e laos suku Uai-Laha aldeia Caubai de\u2019it maka lakon ai-kameli maib\u00e9 kuaze komunidade nian ai-kameli ne\u2019e lakon barak, iha suku Uai-Laha ho Uato-Hako, suku rua ne\u2019e nia aldeia hamutuk ualu maka hanesan, Cau-bai, Luha-Oli, Caihurulale-Debaixo, Caihurulale-Decima, Lia-Bala, Osso-Gori, Uato-Assa no Uaitalibo&nbsp; ne\u2019e lakon nia ai-kameli hotu, tanba komunidade sira hela iha ne\u2019e misturadu mas admistrasaun maka keta-ketak.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanba ne\u2019e, bainhira seguransa sira la\u2019o kontrola grupu desko\u00f1esidu sira para no la nauk, pois seguransa para grupu desko\u00f1esidu sira mos kontinua fali nauk komunidade nia ai-kameli, tanba ne\u2019eu rekomenda ba parte relevante sira atu tau seguransa masimu&nbsp; iha fronteira sira, tanba grupu sira nauk ne\u2019e sei lori sai ba liur, ne\u2019ebe tau seguransa masimu iha fronteira deit.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHau rekomenda ba governu tau seguransa masimu iha fornteira, atu nune\u2019e bele halo check poin iha fronteira, tanba ai-kameli ne\u2019e ema foti iha rai laran pasti iha fatin sai ne\u2019e iha, fatin sai ne\u2019e mak iha fronteira sira ne\u2019e, atu ita bele detekta ema nia ligasaun ne\u2019e to\u2019o iha ne\u2019ebe,\u201d nia rekomenda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David Da Costa Komunidade iha aldeia Caubai, Suku Uai-Laha Postu Administrativu Venilale Munisipiu Baucau, preokupa tanba iha Domingu loron 29 Ju\u00f1u, grupu desko\u00f1esidu kontinua na\u2019ok&nbsp; komunidade sira nian ai-kameli iha Caubai Venilale, no komunidade nia ai-kameli ne\u2019e lakon beibeik ona laos foin mak lakon. Komunidade to\u2019os nain, Manuel Pinto hateten tuir katak akontesimentu grupu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20805"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20806,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20805\/revisions\/20806"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}