{"id":20912,"date":"2025-07-22T08:06:53","date_gmt":"2025-07-21T23:06:53","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20912"},"modified":"2025-07-22T08:06:55","modified_gmt":"2025-07-21T23:06:55","slug":"fongtil-organiza-konferensia-internasional-tau-hanoin-hamutuk-ba-mitigasaun-risku-mudansa-klimatika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/07\/22\/fongtil-organiza-konferensia-internasional-tau-hanoin-hamutuk-ba-mitigasaun-risku-mudansa-klimatika\/","title":{"rendered":"FONGTIL Organiza Konfer\u00e9nsia Internasion\u00e1l Tau Hanoin Hamutuk ba Mitigasaun Risku Mud\u00e1nsa Klim\u00e1tika"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen Silvino Freitas<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Forum Organizasaun Naun Governament\u00e1l Timor Leste (FONGTIL) realiza konfer\u00e9nsia internasion\u00e1l durante loron 3 hodi akumula konesimentu no esperensia husi peritu internasion\u00e1l sira ba mitigasaun risku mud\u00e1nsa-klim\u00e1tika nian, tanba issue mud\u00e1nsa-klim\u00e1tika nee asuntu glob\u00e1l presiza tau hanoin hamutuk atu resolve.<\/p>\n\n\n\n<p>Diretor FONGTIL Valentim da Costa dehan, konfer\u00e9nsia internasion\u00e1l ne&#8217;e atu akumula p\u00e9ritu internasional sira hodi esplora hanoin sira ba futuru nasaun ne\u2019eb\u00e9 iha risku ba mudansa klimatika nunee politika sira ne\u2019eb\u00e9 kaer ukun bele dezenvolve enkuadramentu ida ne\u2019eb\u00e9 hodi sensibiliza ba impaktu mudansa klimatika nian, atu asegura no jere kualidade ambiental sira atu labele fo impaktu negative ba violasaun direitu ema nian liuliu hahan, ar fresku ba Timor Leste.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cida nee mak motiva ami atu halibur ema matenek nain sira maluk sira husi Papua New Guine no West Papua tanba sira iha ambiente ne\u2019eb\u00e9 diak sai pulmaun ba mundu atu rona sira nia esperensia sira tanba sira iha faze degrasaun balun atu bele ajuda ita, nunee bele dezenvolve diak liu tan ita nia politika ba jestaun klimatika ne\u2019eb\u00e9 iha ita nia rain lao ho diak\u201d dehan Valentim iha salaun Canosa Has-Laran, (21\/07).<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan tan, husi konferensia nee orador sira mai husi internasional, governu, NGO internasional no advogadu sira atu sira bele fahe sira nia hanoin hamutuk atu permiti estudante no partisipante sira bele komprende atu bele implementa iha sira nia organizasaun ida-idak, tanba dadaun nee nasaun boot sira pratika industria nian barak ne\u2019eb\u00e9 produz poluisaun fo impaktu ba nasaun kikoan ne\u2019eb\u00e9 vulnerable bele konsumu poluisaun kontaminadu ho gas kimiku sira, nune mos konferensia durante loron tolu nee sei elabora husi prespetiva akademiku, sosiedade sivik atu dezenvolve politika ida ba mitigasaun ba mudansa klimatika nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatin hanesan Visi-Primeiru Ministru no Ministru Koordenador Asuntu Sosial Mariano \u2018Asanami\u2019 Sabino dehan, koalia konaba mudansa klimatika nee issue global tanba nee ailaran tuan sira hanesan amazona, papua, Kalimantan, no iha timor parke nino Konis Santana area sira nee produz oxijenio ba mundu tomak tanba nee konferensia nee parte ida atu fanu konsensia ema hotu nian atu proteje ailaran tuan sira tanba sei fo impaktu ba mundu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cuniku ailaran deit maka bele halo fali bee ne\u2019eb\u00e9 rai fali iha lalehan hodi tun fali regularmente mudansa klimatika nee mosu tanba dalaruma bee iha leten nee falta ona, dalaruma udan mai barak liu no dalaruma udan la mai halo bailoron naruk tiha tanba nee issue sira nee sai transnasional sai husi timor leste\u201d dehan Asanami iha salaun Canosa Has-Laran, (21\/07).<\/p>\n\n\n\n<p>Nia dehan tan, maski iha lei no regulamentu ba area protejida hamutuk 46 ne\u2019eb\u00e9 rua iha area tasi nian no seluk nee iha area foho nian maibe ita nafatin laiha konsensia atu bele asegura labele tesi no estraga nunee ita mak tenke iha konsensia katak ailaran nee fo moris ba ita anin no fo mos mundasa klimatika ne\u2019eb\u00e9 posetivu ba ita, nunee tenke iha konsensializasaun ne\u2019eb\u00e9 forti, tanba nee husi konferensia ne\u2019eb\u00e9 FONGTIL oraganiza atu bele apela ba lider sira laos iha timor leste deit maibe iha mos mundu tomak proteje ailaran tanba iha fatin barak ne\u2019eb\u00e9 rai monu rai manas tana impaktu husi ema ne\u2019eb\u00e9 laiha konsensia atu tesi ai arbiru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Silvino Freitas Forum Organizasaun Naun Governament\u00e1l Timor Leste (FONGTIL) realiza konfer\u00e9nsia internasion\u00e1l durante loron 3 hodi akumula konesimentu no esperensia husi peritu internasion\u00e1l sira ba mitigasaun risku mud\u00e1nsa-klim\u00e1tika nian, tanba issue mud\u00e1nsa-klim\u00e1tika nee asuntu glob\u00e1l presiza tau hanoin hamutuk atu resolve. Diretor FONGTIL Valentim da Costa dehan, konfer\u00e9nsia internasion\u00e1l ne&#8217;e atu akumula p\u00e9ritu internasional [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20913,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-20912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meio-ambiente"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20912"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20914,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20912\/revisions\/20914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}