{"id":20921,"date":"2025-07-22T13:32:14","date_gmt":"2025-07-22T04:32:14","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20921"},"modified":"2025-07-22T13:32:16","modified_gmt":"2025-07-22T04:32:16","slug":"myanmar-la-apoiu-timor-leste-nian-adezaun-ba-asean-laiha-impaktu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/07\/22\/myanmar-la-apoiu-timor-leste-nian-adezaun-ba-asean-laiha-impaktu\/","title":{"rendered":"Myanmar La Apoiu Timor-Leste nian adezaun ba ASEAN\u00a0\u00a0Laiha Impaktu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, Hatete, Myanmar la apoiu Timor-Leste nian adezaun ba iha ASEAN, laiha Impaktu ba Timor-Leste, tanba deklarasaun fin\u00e1l iha ona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Myanmar laiha impaktu ida, ha&#8217;u rasik ko&#8217;alia ho sira, nu&#8217;udar ita nia Primeiru Ministru ho Prezidente Rep\u00fablika ne&#8217;e laiha. Tanba deklarasaun fin\u00e1l iha simeira 46 ne&#8217;e fin\u00e1l ona, ami enkontru iha ne&#8217;eba, ha&#8217;u m\u00f3s hasoru duni ekipa husi Myanmar ami ko&#8217;alia ba malu nu&#8217;udar maun alin,&#8221;&nbsp;&nbsp;dehan&nbsp;&nbsp;Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, iha Pal\u00e1siu Prezidensi\u00e1l Bairu-Pite, Tersa 22\/07.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba ne&#8217;e tenke moris hamutuk nu&#8217;udar fam\u00edlia ida ba ASEAN nian ne&#8217;eb\u00e9 sira haree ba sira nia prosedimentu internu,&nbsp;&nbsp;tanba sira m\u00f3s husu hakerek karta ba sira, no&nbsp;&nbsp;hakerek ona&nbsp;&nbsp;karta ba sira,&nbsp;&nbsp;laiha ona problema ho Myanmar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Sira husu karik Ministru bele hakerek karta ida ba ami nia Ministru, ida ne&#8217;e m\u00f3s ita halo tiha ona, hakerek karta ba Myanmar ne&#8217;eb\u00e9 ho Myanmar ne&#8217;e kestaun fixadu laiha ona,&#8221; Nia explika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba ne&#8217;e Timor-Leste agora prepara ba adezaun ASEAN nian ne&#8217;e mak tenke hanoin prepara. Karta ne&#8217;ebe Timor-Leste f\u00f3 ba Myanmar ne&#8217;e hanesan relasaun bilater\u00e1l entre nasaun rua ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Karta ne&#8217;e ita hakerek f\u00f3 ba sira tanba hanesan ita nia relasionsmentu bilater\u00e1l, ha&#8217;u hanoin sira m\u00f3s hatene, ita m\u00f3s konkorda no ha&#8217;u ko&#8217;alia m\u00f3s ho sira nia reprezentate mai iha reuniaun iha ASEAN ne&#8217;e di&#8217;ak tebe-tebes. Ami la&#8217;o hamutuk, desizaun sira ne&#8217;e fin\u00e1l tiha ona, Outubro ne&#8217;e ita sai membru ASEAN ona, ita loloos ASEAN hein ba formalizasaun,&#8221; nia esplika liu tan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba Timor-Leste ne&#8217;e komunga it prinsipiu ida ne&#8217;eb\u00e9 Timor nia luta naruk, Timor-Leste f\u00f3 val\u00f3r ba Direitus Umanus, estadu direitu demokr\u00e1tiku, tolerensia justisa sosi\u00e1l, ne&#8217;eb\u00e9 presiza tebe-tebes, Timor-Leste nia valores sira ne&#8217;e mak konstituisaun defende, Tanba ne&#8217;e Timor tenke proteze ida ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ita labele apoiu bainhira ema kontradis ita nia prinsipiu, maib\u00e9 ita m\u00f3s nu&#8217;udar membru rejion\u00e1l ho sira, ita sempre iha ligasaun ho di&#8217;ak sira, la&#8217;\u00f3s kestaun ida ne&#8217;eb\u00e9 forte tebe-tebes. Ha&#8217;u hanoin katak ida ne&#8217;e fin\u00e1l tiha ona ne&#8217;eb\u00e9 naun vale penas ita kesti\u00f3na kona-ba ida ne&#8217;e, ita prepara de&#8217;it atu bele ba iha ne&#8217;eba,&#8221; nia konklui.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Direit\u00f3r Ezekutivu Luta Hamutuk, Jos\u00e9 Alves da Costa, Kona-ba Myanmar la apoiu Timor-Leste nian adezaun ba ASEAN ne&#8217;e, ladun hatene&nbsp;&nbsp;karik Prezidente Rep\u00fablika,&nbsp;&nbsp;Jos\u00e9 Ramos-Horta ho MNEK Bendito Freitas mak hatene liu kona-ba ida ne&#8217;e. Mais tuir agreementu ASEAN ninian, bainhira atu simu membru foun ida m\u00f3s tenke hotu-hotu konkorda hotu signifika unaminidade, maib\u00e9 m\u00f3s tenke haree fila fali katak performa Myanmar rasik ne&#8217;e agora halo nusa. Iha ne&#8217;eba junta milit\u00e1r, entaun nasaun membru sira seluk m\u00f3s daudauk ne&#8217;e sira la gosta hela, karik dala ida ka dala rua la partisipa iha konfer\u00e9nsia ASEAN ninian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Entaun ba ha&#8217;u ida ne&#8217;e ladun iha influ\u00e9nsia boot, tanba Myanmar rasik m\u00f3s halo hela viol\u00e9nsia Direitus Umanus iha Myanmar no halo membru ASEAN ne&#8217;e hasoru moe boot ida. Tanba ninia membru sira balun halo hela violasaun Direitus Umanus ne&#8217;eb\u00e9 ba ha&#8217;u nasaun seluk hanesan Singapura, Filipina, Tailandia, Mal\u00e1zia sira ne&#8217;e mak dezkorda ita nia adezaun ASEAN ha&#8217;u hanoin ida ne&#8217;e sai preokupasaun boot,&#8221; nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maib\u00e9 se nasaun Myanmar de&#8217;it&nbsp;&nbsp;maka la apoiu Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN ne&#8217;e laiha kestaun,&nbsp;&nbsp;fiar katak Timor-Leste sei tama ba ASEAN iha fulan Outubro.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Antes ne\u2019e Myanmar ofisi\u00e1lmente informa ona ba Mal\u00e1zia, prezidente atu\u00e1l hosi Asosiasaun Nasaun Sudeste Azi\u00e1tiku (ASEAN), katak sei la apoia adezaun Timor-Leste nian iha fulan-Outubru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozisaun ofisi\u00e1l Naypyitaw foin lalais ne\u2019e hato\u2019o ba prezidente ASEAN, hodi hateten katak Timor-Leste la konsege obedese&nbsp;&nbsp;ba prins\u00edpiu la-interfer\u00e9nsia iha asuntu internu, hanesan konsagra ona iha Karta ASEAN.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, Hatete, Myanmar la apoiu Timor-Leste nian adezaun ba iha ASEAN, laiha Impaktu ba Timor-Leste, tanba deklarasaun fin\u00e1l iha ona. &#8220;Myanmar laiha impaktu ida, ha&#8217;u rasik ko&#8217;alia ho sira, nu&#8217;udar ita nia Primeiru Ministru ho Prezidente Rep\u00fablika ne&#8217;e laiha. Tanba deklarasaun fin\u00e1l iha simeira [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20922,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20921","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20921"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20923,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20921\/revisions\/20923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}