{"id":20924,"date":"2025-07-22T13:38:20","date_gmt":"2025-07-22T04:38:20","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=20924"},"modified":"2025-07-22T13:38:22","modified_gmt":"2025-07-22T04:38:22","slug":"mnek-atualiza-timor-leste-nian-adezaun-asean-ba-prezidente-republika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/07\/22\/mnek-atualiza-timor-leste-nian-adezaun-asean-ba-prezidente-republika\/","title":{"rendered":"MNEK Atualiza Timor-Leste Nian Adezaun ASEAN Ba Prezidente Rep\u00fablika"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Reportajen Davdi da Costa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, ohin enkontru ho Prezidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos-Horta hodi atualiza preparasaun Timor-Leste nian adezaun ba ASEAN iha fulan Outubru tinan ne\u2019e iha Kuala Lumpur&nbsp;&nbsp;Malaysia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, Ohin&nbsp;&nbsp;mai hasoru ho Prezidente Rep\u00fablika jos\u00e9 Ramos-Horta, atu hato&#8217;o m\u00f3s kona-ba relat\u00f3riu atividade servisu misaun nian, vizita sira ne&#8217;eb\u00e9 iha liu-liu m\u00f3s kona-ba enkontru Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru ba iha ASEAN nian iha Kuala Lumpur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nune\u2019e m\u00f3s Rona&nbsp;&nbsp;orientasaun Prezidente Rep\u00fablika nian ne&#8217;eb\u00e9 foin fila&nbsp;&nbsp;husi simeira CPLP nian iha Gin\u00e9-Bisau. Importante Prezidente Rep\u00fablika partilla&nbsp;&nbsp;viajen Prezidente Rep\u00fablika nian ba fulan sira mai ne&#8217;e to&#8217;o Dezembru. Iha atividade barak maib\u00e9 Prezidente Rep\u00fablika m\u00f3s tenke tetu ba sira ne&#8217;eb\u00e9 importante liu ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Husi parte ha&#8217;u nian mak informa ba Prezidente Rep\u00fablika ita nia preparasaun ba adezaun fin\u00e1l ba ASEAN ne&#8217;eb\u00e9 sei akontese 26 Outubro iha Kuala Lumpur,&#8221;dehan&nbsp;&nbsp;Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, iha Pal\u00e1siu Prezidensi\u00e1l Bairu-Pite, Tersa 22\/07.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia haktuir, Timor-Leste nia reprezentante husi l\u00edder sira nasaun nian ne&#8217;eb\u00e9 halo parte iha jornada ist\u00f3ria pol\u00edtika adezaun Timor-Leste ba ASEAN ne&#8217;e kleur hah\u00fa husi Prezidente Rep\u00fablika rasik kontaktu sira ne&#8217;eb\u00e9 halo momentu ist\u00f3riku desde tempu okupasaun to&#8217;o mai agora, to&#8217;o oras ofisialmente agora hetan ona reko\u00f1esimentu atu tama ba ASEAN ne&#8217;e mak hanoin hela.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Prezidente sei ko&#8217;alia ho ita nia Primeiru Ministru maun boot Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o, atu haree kompozisaun delegasaun, ne&#8217;eb\u00e9 sei bele ba iha ASEAN iha terseira semana iha Outubro tinan ne&#8217;e nian, ida ne&#8217;e hanesan esforsu hotu-hotu ita nia estadu, governu, ita nia povu Timor tomak nia esperansa atu sai membru integrante ba organizasaun rejion\u00e1l ne&#8217;e finalmente konklui. Ofisialmente ema reko\u00f1ese ita ba iha ne&#8217;eba formalizasaun, ha&#8217;u hanoin ida ne&#8217;e mak ohin ko&#8217;alia ho ita nia Prezidente Rep\u00fablika,&#8221; Nia explika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Timor-Leste iha ne&#8217;eba pill\u00e1r importante kona-ba ekon\u00f3miku iha kuaze 66 instrumentu legais ne&#8217;eb\u00e9 Timor-Leste nia Vise Ministra ba Asinatura ASEAN ekipa sira kuaze mai\u00f3r parte Timor prienxe hotu ona. No Informa m\u00f3s katak iha enkontru Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru ASEAN nian iha Kuala Lumpur ne&#8217;e, Estadus membru ASEAN sira hotu deklara atu f\u00f3 apoiu m\u00e1ximu ba Timor-Leste nian adezaun, ne&#8217;eb\u00e9 hanesan Singapura partikularmente nia sei f\u00f3 apoiu sira ne&#8217;eb\u00e9 f\u00f3 formasaun ba rekursu umanus, preparasaun ba area hotu-hotu ne&#8217;eb\u00e9 sei ligadu ba Timor-Leste.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Nune&#8217;e m\u00f3s estadu membru hotu-hotu prontu inkluidu m\u00f3s ita nia parseiru dial\u00f3gu ne&#8217;e, hanesan Japaun, Austr\u00e1lia, Nova Zel\u00e1ndia iha reuniaun enkuantu ASEAN Nova Zel\u00e1ndia, ho Austr\u00e1lia reuniaun ne&#8217;e sira f\u00f3 tebe-tebes pri\u00f3ridade apoiu Timor-Leste ba ita nia preparasaun post adezaun katak, depois adezaun ita partisipa ativamente ona iha enkontru, konfer\u00e9nsia, ita lidera ne&#8217;eb\u00e9 ita presiza duni kuadru ne&#8217;eb\u00e9 ita presiza duni kuadru,&#8221; Nia subli\u00f1a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Tanba ida ne&#8217;e l\u00e1&#8217;os MNEK ne&#8217;e entre li\u00f1a ministeriais hotu-hotu ne&#8217;eb\u00e9 ha&#8217;u hanoin ita prepara didi&#8217;ak, bainhira ita tama ba, ita hatudu ita nia responsabilidade partisipasaun kualidade ho kompet\u00e9nsia tomak atu bele mantein nafatin Timor-Leste nia imajen iha pol\u00edtika rejion\u00e1l no internasion\u00e1l,&#8221;Nia afirma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Prezidente Rep\u00fablika, Jos\u00e9 Ramos-Horta , hatete, Programa Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) nian todan, tanba ASEAN,&nbsp;&nbsp;CPLP, relasaun bilater\u00e1l ho internasion\u00e1l sira selu-seluk. Maib\u00e9 Importante tebe-tebes ba Timor mak serem\u00f3nia adezaun ASEAN nian iha fulan Outubro ne&#8217;e, no iha serim\u00f3nia fulan Outubru ne&#8217;e, Prezidente Rep\u00fablika rasik ho Primeiru Ministru sei marka prezensa iha ne&#8217;eba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Maib\u00e9 ha&#8217;u bele Prezidente Rep\u00fablika ha&#8217;u bele marka prezensa, maib\u00e9 maun Xanana hanesan halo diskursu boot ita nia adezaun ne&#8217;e ha&#8217;u nia hanoin, ha&#8217;u hakarak nia mak halo, ha&#8217;u ba marka de&#8217;it prezensa,&#8221; dehan Ramos-Horta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alende ne&#8217;e, Xefe Estadu ne&#8217;e mos dehan, nasaun oi-oin konvida nia atu ba, maib\u00e9 nia rasik sente todan entaun nia sei kansela ajenda balun no sei la ba tanba todan<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ha&#8217;u m\u00f3s ajenda agora to&#8217;o fulan Dezembru todan tebe-tebes ha&#8217;u sei haree kansela balun, tanba todan demais. Ema oi-oin, rai oi-oin konvida ba to&#8217;o Japaun, Suwesia, Novembru ba Angola, ba rai lubuk ida, COP 30 iha Brazil maib\u00e9 ne&#8217;e ha&#8217;u la hatene maun boot Primeiru Ministru bele ba karik ne&#8217;e ha&#8217;u agradese liu tan,&#8221; nia dehan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen Davdi da Costa Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, ohin enkontru ho Prezidente Rep\u00fablika (PR) Jos\u00e9 Ramos-Horta hodi atualiza preparasaun Timor-Leste nian adezaun ba ASEAN iha fulan Outubru tinan ne\u2019e iha Kuala Lumpur&nbsp;&nbsp;Malaysia. Ministru Neg\u00f3siu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Bendito Freitas, Ohin&nbsp;&nbsp;mai hasoru ho Prezidente Rep\u00fablika jos\u00e9 Ramos-Horta, atu hato&#8217;o m\u00f3s kona-ba [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20925,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-20924","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20924"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20926,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20924\/revisions\/20926"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}