{"id":21040,"date":"2025-08-02T21:11:35","date_gmt":"2025-08-02T12:11:35","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21040"},"modified":"2025-08-02T21:39:43","modified_gmt":"2025-08-02T12:39:43","slug":"tribunal-rekursu-dehan-nomeasaun-presidente-tribunal-viola-lei-pr-horta-dehan-la-iha-impaku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/08\/02\/tribunal-rekursu-dehan-nomeasaun-presidente-tribunal-viola-lei-pr-horta-dehan-la-iha-impaku\/","title":{"rendered":"Tribunal Rekursu Dehan Nomeasaun Presidente Tribunal Viola Lei, PR Horta Dehan La Iha Impaktu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Reportajen David da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tribunal rekursu deklara inkonstitusionalidade ba alterasaun lei organizasaun judis\u00e1ria loron tolu liuba (31\/07), no mos nomeasaun Presidente Tribunal Rekursu viola lei. Maski nune\u2019e Prezidente Rep\u00fablika Jos\u00e9 Ramos Horta&nbsp; konsidera desizaun Tribun\u00e1l Rekursu nian laiha impaktu, la kesti\u00f3na legalidade konstitusion\u00e1l nomeiasaun Prezidente Tribun\u00e1l Rekursu Afonso Carmona&nbsp; ne&#8217;e mantein.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Ha&#8217;u hanoin balun m\u00e9dia interpreta desizaun ne&#8217;e sala karik. Ha&#8217;u lee, ita boot sira tanba la estuda didi&#8217;ak desizaun husi Tribun\u00e1l nian ne&#8217;e, depois konfuzaun hatete. Desizaun Tribun\u00e1l Rekursu nian laiha impaktu, la kesti\u00f3na legalidade konstitusion\u00e1l nomeiasaun Prezidente Tribun\u00e1l Rekursu, ne&#8217;e mantein. Ha&#8217;u nia koment\u00e1riu mak ida ne&#8217;e de&#8217;it, ha&#8217;u la haree buat seluk ne&#8217;eb\u00e9 tribun\u00e1l ko&#8217;alia,&#8221; dehan Prezidente Rep\u00fablika Jos\u00e9&nbsp; Ramos-Horta iha Aeroportu Internasion\u00e1l Nicolao Lobato, Comoro Dili, Sabadu 2\/08.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nia haktuir, buat balun ne&#8217;eb\u00e9 tribun\u00e1l rasik vi\u00f3la regras, lei, funsionamentu tribun\u00e1l nian, se mak bele tur iha ne&#8217;eba, halo julgamentu ne&#8217;e asuntu seluk ida, ne&#8217;e grave klean.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cProblema boot mak ne&#8217;e, konfirma de&#8217;it kr\u00edtika ne&#8217;eb\u00e9 ema barak halo, Primeiru Ministru, ha&#8217;u hatete dala barak falta independensia, integridade iha Tribun\u00e1l Rekursu\u201d, Ramos-Horta hato\u2019o.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Presidente ne\u2019e mos koalia kona ba iregulardidade oioin mak akontese iha instituisaun tribunal nian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBuat barak iregular loos sira halo. Entaun ne&#8217;e pertense ona Konselu Superi\u00f3r Majestratura, nune&#8217;e haree loke prosesu disiplin\u00e1r ba Tribun\u00e1l Rekursu rasik, ne&#8217;e ha&#8217;u sei haree. Sei haree integridade, independensia, kompetensia juis sira ne&#8217;e nian\u201d, nia akresenta liutan.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tribunal rekursu deklara inkonstitusionalidade ba alterasaun lei organizasaun judis\u00e1ria inklui deklara mos inkonstitusionalidade nomeasaun Prezidente Tribunal Rekursu, Afonso Carmona.<\/p>\n\n\n\n<p>Desizaun Tribunal nian ne\u2019e nudar Akordaun no notifika&nbsp; Deputadu husi&nbsp;&nbsp; Bankada FRETILIN&nbsp; no PLP&nbsp; ne&#8217;eb\u00e9 husu Fiskalizasaun Kontituisionalidade ba Alterasaun Lei Organizasaun Judisiaria nian.<\/p>\n\n\n\n<p>Bankada Fretilin&nbsp; no PLP husu fiskalizasaun abstrata iha loron 8 Fulan Maiu tinan 2025, &nbsp;ba&nbsp; Lei Organizasaun Judisiaria&nbsp; tanba&nbsp; tuir bankada opozisaun nian, \u201calterasaun ne&#8217;e halo violasaun grave hasoru&nbsp; artigo 124.\u00ba, n.\u00ba 3 Konstituisaun RDTL&nbsp; no perigozu&nbsp; ba&nbsp;&nbsp; sistema judisial TL nian\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Pedidu fiskalizasaun abstrata ne\u2019e mos husu atu haree ba konstitusionalidade Artigu 76-A husi Lei Organizasaun Judisi\u00e1l, ne&#8217;eb\u00e9 alteradu ho Lei Nu. 4\/2025, loron 28 fulan Abril. Dispozisaun ida ne&#8217;e permite ba Prezidente Rep\u00fablika atu nomeia Prezidente Tribunal Rekursu nu&#8217;udar Inst\u00e1nsia Judisi\u00e1l M\u00e1ximu, ju\u00edz ida nebe la hola parte husi kuadru permanente Tribunal ne&#8217;e nian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Tribunal rekursu deklara inkonstitusionalidade ba alterasaun lei organizasaun judis\u00e1ria loron tolu liuba (31\/07), no mos nomeasaun Presidente Tribunal Rekursu viola lei. Maski nune\u2019e Prezidente Rep\u00fablika Jos\u00e9 Ramos Horta&nbsp; konsidera desizaun Tribun\u00e1l Rekursu nian laiha impaktu, la kesti\u00f3na legalidade konstitusion\u00e1l nomeiasaun Prezidente Tribun\u00e1l Rekursu Afonso Carmona&nbsp; ne&#8217;e mantein. &#8220;Ha&#8217;u hanoin balun m\u00e9dia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":21041,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-21040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-justisa"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21040"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21043,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21040\/revisions\/21043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}