{"id":21129,"date":"2025-08-13T20:05:44","date_gmt":"2025-08-13T11:05:44","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21129"},"modified":"2025-08-13T20:05:46","modified_gmt":"2025-08-13T11:05:46","slug":"hak-la-presiza-tau-imajen-pm-xanana-iha-kapa-livru-kodigu-sivil-bele-tau-imajen-rdtl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/08\/13\/hak-la-presiza-tau-imajen-pm-xanana-iha-kapa-livru-kodigu-sivil-bele-tau-imajen-rdtl\/","title":{"rendered":"HAK: La Presiza Tau Imajen PM Xanana iha Kapa Livru K\u00f3digu Sivil, Bele Tau Imajen RDTL"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen David da Costa Gusmao<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tau imajen&nbsp; Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o nian iha k\u00f3digu siv\u00edl, &nbsp;Asosiasaun Hak hateten Primeiru Ministru Xanana Gusm\u00e3o ne&#8217;e famozu antes ona, tanba ne&#8217;e Minist\u00e9riu Justisa (MJ)&nbsp; la presiza tau nia foto iha kappa livru no bele tau s\u00edmbolu&nbsp; MJ no logo RDTL.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Direit\u00f3r Ezekutivu Asosiasaun Hak, Feliciano da Costa Ara\u00fajo, hatete, Asosiasaun Hak nia haree mak violasaun ida ne&#8217;e bele mai husi Minist\u00e9riu Justisa rasik tanba Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o rasik la konkorda tau nia Imajen iha kappa livru kodegu sivil Tetum ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ema na&#8217;in rasik agora deklara nia la konkorda, ita hakarak buka ida ne&#8217;e atu maun boot gava ita ga&#8221;dehan Direit\u00f3r Asosiasaun Hak iha nia kna&#8217;ar fatin Far\u00f3l, Tersa (12\/08).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba Primeiru Ministru ne&#8217;e l\u00e1&#8217;os Timor-Leste mak nia famozu, nia iha rai li&#8217;ur sira ne&#8217;e famozu tiha ona, ema ko\u00f1ese nia muito bem. &#8220;Mais nusa mak ita tenke halo buat ida ne&#8217;e signifika atu hatudu ba ninia maun boot katak, o servisu di&#8217;ak, nusa la halo buat seluk&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia dehan, nusa la haree kona-ba problema ba rai ninian, nusa la haree to&#8217;ok reforma justisa ninian ne&#8217;e haree buat seluk ruma atu halo, nusa mak tenke tau buat ida ne&#8217;e.&nbsp; Kappa livru kodegu sivil ne&#8217;e nusa la tau simb\u00f3lu justisa ninian. &#8220;Ha&#8217;u hanoin Primeiru Ministru atu\u00e1l rasik la husu to&#8217;ok atu tau nia foto iha ne&#8217;eba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba ema ne&#8217;e famozu nanis ona, iha Europa sira ne&#8217;e ema ko\u00f1ese nia, iha Asia sira ne&#8217;e ema ko\u00f1ese hela Primeiru Ministru Xanana Gusm\u00e3o ne&#8217;e, agora Minist\u00e9riu Justisa rasik ne&#8217;e mak falla ona atu halo buat ida ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maib\u00e9, espera katak ida ne&#8217;e deklarasaun ida forte atu f\u00f3 atensaun ba ninia membru governu atu bele retira tiha imajen iha livru kodegu sivil Tetum&nbsp; ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iha fatin hanesan, Direit\u00f3r Ezekutivu FONGTIL, Valentim da Costa Pinto hatete, Primeiru Ministru rejeita atu uza nina foto iha kappa kodigu sivil ne&#8217;e, ne&#8217;e hatudu katak permite tau de&#8217;it, logo estadu ka logo Minist\u00e9riu Justisa nian ne&#8217;e natoon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Hanoin ita respeita tebes ba Primeiru Ministru nia resesaun ida ne&#8217;e, atu rejeita katak labele uza ninia fotografia, entaun tenke uza simb\u00f3lu ida ne&#8217;eb\u00e9 sei bele garante nia sustentabilidade ka laiha potensia mudansa ba futuru se governasaun ida ne&#8217;e troka,&#8221; nia dehan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nune&#8217;e, nia husu labele tau foto Primeiru Ministru nian ba kodegu sivil, tenke tau duni foto ne&#8217;eb\u00e9 ema hotu-hotu sai hanesan na&#8217;in, logo Minist\u00e9riu Justisa ninian ka tau logo RDTL ida ne&#8217;e natoon ona. Maske lei ida ne&#8217;e produz iha governasaun ida ne&#8217;eb\u00e9 atu\u00e1l Primeiru Ministru lidera hela, mais hanoin la natoon ona atu uza Primeiru Ministru ninia foto, respeita Primeiru Ministru desizaun la konkorda uza ninia foto iha dokumentu ida ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ha&#8217;u hanoin tenke husu, se mak uluk inisia hodi tau foto ida ne&#8217;e, ha&#8217;u hanoin intern\u00e1l governu bele halo exame ruma, investigasaun ruma, tanbas\u00e1 mak ida ne&#8217;e bele to&#8217;o, no bele kontinua halo produsaun livru sira,&#8221; tenik nia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Antes ne\u2019e,&nbsp; Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o, Hatete, nia la konkorda ho livru Kodigu Sivil tetum anotada ne&#8217;eb\u00e9 uza ninia imajen rasik. Tanba ne&#8217;e nia sei lori sira ne&#8217;eb\u00e9 halo livru iha nia kapa uza ninia imajen ne&#8217;e ba Tribunal Rekursu tanba sira uza sala imajen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ne\u2019e ha&#8217;u la simu, tanba la\u2019os ha\u2019u maka halo, ha\u2019u sei tau sira iha tribunal para sira selu ha\u2019u, tanba uza sala ha\u2019u nian foto. Ba husu sira ne\u2019eb\u00e9 publika buat ne\u2019e, ha\u2019u la hatene, maib\u00e9 ha\u2019u-nia pozisaun ne\u2019e ha\u2019u la simu&#8221;, dehan PM Xanana, iha Minist\u00e9riu Finansas (MF), segunda 11\/08<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nia explika,&nbsp; nia la konkorda ho kapa livru Kodigu Sivil tetum anotada ne&#8217;eb\u00e9 uza ninia imajen ne&#8217;e, no nia sei dehan ba Minist\u00e9riu Justisa atu muda imajen ne&#8217;e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ha\u2019u la konkorda, tanba ne\u2019e ha\u2019u sei ko\u2019alia ho sira atu muda imajen ne\u2019e&#8221;, dehan nia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PM Xanana deklara katak, ninia imajen ne&#8217;e labele uza iha ponte, estrada tantu livru no buat seluk tan<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Aeroportu Suai ne\u2019e, sira bosok ha\u2019u maka ha\u2019u ba ne\u2019eb\u00e1 mais, afin\u00e1l ha\u2019u haree ba Aeroportu tau ha\u2019u nia naran, ha\u2019u nia naran sei la tau ponte, estrada no iha uma no selu-seluk, sei la tau&#8221;, tenik nia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kona-ba livru ne&#8217;e hetan ona autorizasaun husi PM Xanana molok p\u00fablika, nia dehan, nia f\u00f3 autorizasaun ne&#8217;e ba servisu la&#8217;\u00f3s imajen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ha\u2019u hetan autorizasaun ne\u2019e la\u2019\u00f3s ba foto, ba sira nia servisu ne\u2019e, ha\u2019u la bele simu ha\u2019u nia foto iha ne\u2019eb\u00e1, tanba lei ne\u2019e ha\u2019u la hatene&#8221;, dehan nia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen David da Costa Gusmao Tau imajen&nbsp; Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o nian iha k\u00f3digu siv\u00edl, &nbsp;Asosiasaun Hak hateten Primeiru Ministru Xanana Gusm\u00e3o ne&#8217;e famozu antes ona, tanba ne&#8217;e Minist\u00e9riu Justisa (MJ)&nbsp; la presiza tau nia foto iha kappa livru no bele tau s\u00edmbolu&nbsp; MJ no logo RDTL. Direit\u00f3r Ezekutivu Asosiasaun Hak, Feliciano [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21130,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-21129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-justisa"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21131,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21129\/revisions\/21131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}