{"id":21358,"date":"2025-09-18T13:24:22","date_gmt":"2025-09-18T04:24:22","guid":{"rendered":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/?p=21358"},"modified":"2025-09-18T13:24:53","modified_gmt":"2025-09-18T04:24:53","slug":"vitoria-ba-manifestante-sira-pntl-rekoinese-estudante-sira-hatudu-duni-kualidade-hanesan-ema-akademiku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/2025\/09\/18\/vitoria-ba-manifestante-sira-pntl-rekoinese-estudante-sira-hatudu-duni-kualidade-hanesan-ema-akademiku\/","title":{"rendered":"Vitoria Ba Manifestante Sira, PNTL Rekoinese Estudante Sira Hatudu Duni Kualidade Hanesan Ema Akademiku"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Reportajen david da Costa<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ezijensia ne\u2019ebe maka Estudante Universitariu Timor-Leste (EUTL) ho sosedade sivil, ema ho difensia no mos kamada sosial sira hotu ne\u2019eb\u00e9 maka hato\u2019o ba Pralamentu Nasional atu kansela kareta prado no, halakon lei pensaun vitalisa ne\u2019e iha vitoria duni ba manifestantes sira, ho ida ne\u2019e Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) rekoinese duni Estudante Universitariu sira nian kualidade hanesan ema akademiku ida.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deputadu bankada lima iha parlamentu Nasional (PN), CNRT, PD, KHUNTO, FRETILIN no PLP hamutuk ho Estudante Universidade Timor-Leste (EUTL) konkorda ona atu halakon lei pensaun vitalisia. No iha akordu ne\u2019e&nbsp;&nbsp;sita katak, Bankada parlamentar akumula hosi CNRT, FRETILIN, PD, KHUNTO, no PLP, hafoin enkontru ho portavoz husi manifestantes sira hotu ne\u2019eb\u00e9 reprezenta asosiasaun estudante universit\u00e1riu sira, kompromete atu dezenvolve no promove inisiativa lejizlativa sira maka;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a) Halakon pensaun mens\u00e1l vital\u00edsia, hodi revoga no modifika lejislasaun relevante, ho diskusaun iha Asembleia Jer\u00e1l hah\u00fa iha loron 25 fulan-setembru tinan 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">b) Halo revizaun ba lei kona-ba liberdade reuniaun no manifestasaun nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">c) Durante debate kona-ba Orsamentu Jer\u00e1l Estadu, envolve iha diskusaun s\u00e9riu ho Governu atu garante finansiamentu adekuadu ba set\u00f3r produtivu sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) liuhusi Segundu Komandante Jeral PNTL, Komisariu Pedro Belo, louva konkista foun ne&#8217;ebe Estudante Universitariu Timor-Leste (EUTL) Sosiedade Sivil, kamada sosil sira hotu no m\u00f3s ema Defisiensia sira hotu nia luta ba lia-loos durante loron tolu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba&nbsp;&nbsp;&nbsp;lei pensaun vitalsia ne\u2019eb\u00e9 maka ohin loron Estudante Universitariu Timor-Leste hamutuk ho kamada sosial sira luta hodi hetan vitoria ne\u2019e, uluk joven lubuk ida maka hah\u00fa luta ona ba asuntu ne\u2019e, iha fatin kampu sentral UNTL ida ne\u2019e maib\u00e9 laiha rezultadu mas ohin loron iha onn rezultadu&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Tanba vit\u00f3ria ne&#8217;ebe ohin imi susesu ne&#8217;e, vitoria ne&#8217;ebe nia historia tanba uluk kedas imi nia maun sira luta duni iha fatin ne&#8217;e, sira hakilar, luta, luta maibe laih final, maibe ikus mai ita boot sira mak hetan susesu.&#8221; Dehan Segundu Komandante Jeral Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL), Komisariu Pedro Belo ba Manifestante sira iha Resintu UNTL kaikoli Dili, kuarta (17\/09).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maib\u00e9 Vitoria ne&#8217;ebe manifestantes sira hetan ne&#8217;e, vitoria ba povu nian tanba manifestante sira nia pasensia atenbrani, balun ran turuk balun to&#8217;o tama hospital mak hetan vitoria tanba luta laos fasil, maib\u00e9 luta ne\u2019e sempre ho sakrifisiu ema hotu nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Imi nia maturidade no imi nia pasensia ne&#8217;ebe di&#8217;ak hodi kontrola maske ita hotu hatene katak loron tolu ne&#8217;e situasaun ne&#8217;ebe la favoravel manifestantes sira ne&#8217;ebe makaas, maibe imi nafatin kontrola imi nia emosaun mak ohin ita hamutuk nafatin ohin loron imi hetan vitoria ida ne&#8217;e.&#8221;dehan nia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maib\u00e9 vitoria sira ne\u2019ebe iha, ema balun to&#8217;o kanek balun tanis balun halai no fatuk balun kona mos Polisia sira, maibe manifestante sira hamrik tuba rai metin nafatin hodi halo dialogu buka solusaun mak hetan ida ne\u2019e vitoria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba hetan vitoria ida hanesan ne\u2019e&nbsp;&nbsp;dalan uniku maka liuhusi dialogu&nbsp;&nbsp;entre manifestante ho deputadu sira iha parlamentu nasion\u00e1l hodi rezolve ezijensia husi Estudante Universitariu ho sosedade sivil no m\u00f3s kamada sosial sira hotu, manifestante sira hatudu tiha ona buka dalan dialogu, maske loron rua tuir malu gas lakr\u00edmugenio lubuk ida mak kona manifestante sira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ohin dader manifestasaun hahu manas maibe ita buka dalan uniku halo dialogu ho Deputadu no Deputada sira ohin loron ita hetan solusaun no Vitoria ne&#8217;ebe di&#8217;ak povu Doben Timor-Leste, ita hotu hamutuk n\u01b0&#8217;udar Timoroan buka dialogu hodi hetan solusaun ba problema hotu- hotu,\u201d nia subli\u00f1a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maib\u00e9 Segundu Komandante Jeral PNTL, Komisariu Pedro Belo, husu ba Estudante Universitariu Timor-Leste no kamada sosial sira hotu, atu servisu hamutuk ho Autoridade Seguransa no autoridade sira seluk, karik buat ruma ne&#8217;ebe hakarak atu ezije tenke koordena malu halo dialogu atu bele hetan solusaun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanba ne\u2019e polisia Nasional Timor-Leste rekoinese duni kualidade Estudante Univesitariu sira, tanba sira hatudu duni sira nia kualidade bainhira halo dialogu ho deputadu no deputada sira iha parlamentu nasion\u00e1l hodi ko\u2019alia kona-ba ezijensia manifestantes sira nian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Ha&#8217;u nia parabens no parabens ba imi hotu, ha&#8217;u nia parabens m\u00f3s ba portavos estudante nain-7 ne&#8217;ebe ohin hatudu dunik nia kualidade nu&#8217;udar akademiku ohin hatudu no hetan vitoria ,\u201d nia f\u00f3 parabens ba manifestante sira hotu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Entertantu diskusaun ba halakon tot\u00e1l lei pensaun vitalisia ne\u2019eb\u00e9 sei deskuti iha Parlamentu Nasional, iha loron 25 fulan setembru tinan ne\u2019e, no sei marka prezensa mos hosi reprezentante esstudante universitariu Timor-Leste hodi akompa\u00f1a direta iha faze generalidade nian. No demostrasaun ne\u2019e sei akontese fali depende ba rezultadu hosi diskusaun pensaun ne\u2019e rasik oins\u00e1 halakon tot\u00e1l ka halo redusaun de\u2019it. Maib\u00e9 pozisaun hosi EUTL katak pensaun vitalisia ne\u2019e tenke hamos hotu, laiha rezerva ba redusaun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maib\u00e9 m\u00f3s f\u00f3 hanoin fali katak molok ne\u2019e estudante entrega petisaun ba Parlamentu Nasion\u00e1l ne\u2019eb\u00e9 sita asuntu haat hanesan, kansela sosa kareta foun ba deputadu sira, segundu halakon lei pensaun vitalisia, terseiru altera lei 100 metrus ba demonstrasaun no ikus liu alokasaun OJE tenke ba set\u00f3r produtivu sira.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reportajen david da Costa Ezijensia ne\u2019ebe maka Estudante Universitariu Timor-Leste (EUTL) ho sosedade sivil, ema ho difensia no mos kamada sosial sira hotu ne\u2019eb\u00e9 maka hato\u2019o ba Pralamentu Nasional atu kansela kareta prado no, halakon lei pensaun vitalisa ne\u2019e iha vitoria duni ba manifestantes sira, ho ida ne\u2019e Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) rekoinese duni Estudante [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21359,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-21358","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notisia"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21358"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21361,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21358\/revisions\/21361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neonmetin.info\/buletin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}